Vaste grond onder de voeten

‹ Terug naar overzicht
Geplaatst op:
Van een oude begraafplaats blijf je met je fikken af. Korrie Korevaart van de stichting Terebinth drukt zich iets diplomatieker uit, maar haar strijdlust is er niet minder om: gemeenten en kerkbesturen moeten heel zuinig omspringen met hun ‘funerair’ erfgoed. “Zoiets haal je toch niet weg? Het hele dorp ligt er begraven!”

Tekst: Bert van der Kruk Beeld: Maarten Boersema

Verscholen achter een hoge ligusterhaag ligt midden in Rockanje de oude begraafplaats Maria Rust. Als je het niet weet, wandel je er zomaar aan voorbij, op weg naar het naastgelegen nogal groot uitgevallen zorgcentrum. Een blik door de heg levert het lieflijke beeld op van een groen, lommerrijk terrein. Een wandelpark met schelpenpaden en strenge grafzerken uit de twee voorbije eeuwen – nog niet de frivole grafmonumentjes die we er tegenwoordig van maken.

Het is een plek waaraan cultuurhistorica Korrie Korevaart (64) haar hart heeft verpand. Ze werd geboren in het dorp, verhuisde voor haar studie (en later werk aan de universiteit) naar Leiden, maar woont sinds de dood van haar moeder halverwege de jaren negentig voor een deel van de week weer in het huis waar ze opgroeide. Samen met andere leden van de lokale historische vereniging zorgde ze ervoor dat Maria Rust van de neergang werd gered en in 2004 op de gemeentelijke monumentenlijst werd geplaatst.

Ze komt hier in de zomer wekelijks, om samen met andere vrijwilligers het terrein te onderhouden, de grafzerken te restaureren of rondleidingen te geven. Eenmaal door het hek, brandt ze snel los. Bij elk graf valt wel wat te vertellen, over de ambachtsheren van Rockanje of Johannes Bronder, de zeeloods die in 1907 het leven liet bij de ramp van de Berlin. De data op de graven lopen zelden verder dan 1950, het jaar waarin de nieuwe begraafplaats verderop in de duinen in gebruik werd genomen.

Korevaart wijst op een marmeren steen op het graf van een minder bekende dode. “Kijk, die letters heb ik gezwart. Maar het was lastig. Marmer is hopeloos; het zuigt en versuikert. Je kan beter Belgisch hardsteen hebben.” Op weg naar een andere steen zet ze even haar voeten op een graf. “Meestal loop ik netjes langs de kant, hoor. Maar dat lukt niet altijd. Wij zeggen vaak tegen elkaar: in de kerk loop je ook over de graven heen.”

Hele dorp
Korrie Korevaart is vicevoorzitter van de stichting Terebinth, een landelijke organisatie die zich inzet voor het behoud van funerair erfgoed. Terebinth verbindt mensen met hart voor begraafplaatsen, zo heet het. Waarom zij zich daarvoor inzet? Ze denkt even en zegt: “Wij kenmerken ons als soort door onze zorg voor de doden, ons voorgeslacht. We vinden het belangrijk om netjes om te gaan met de mensen die verdwijnen. Veel meer zit er voor mijzelf niet achter. Ik heb geen religieuze motivering. We leven dit leven en moeten dat zo goed mogelijk moeten doen. Daarna is het afgelopen. Als mijn hart ermee stopt, is het voorbij. Zo simpel ligt het voor mij.”

Daarnaast wordt ze gedreven door een grote cultuurhistorische interesse. “Ik heb gewoon iets met het verleden. Veel anderen hebben dat niet. Die denken: hoe eerder je de oude rommel opruimt en vervangt door iets nieuws, hoe beter. Nou, daar ben ik niet van. Het is niet goed als een oude begraafplaats verloren gaat. Grafmonumenten vertellen heel veel. Die moet je in stand houden. We bewaren kastelen en kerken omdat we die interessant vinden. Begraafplaatsen zijn minstens zo interessant.”

Daarom wonden Korevaart en haar medestanders zich steeds meer op over het verval van de oude begraafplaats. Kapotte en vervallen stenen verdwenen, het terrein werd verwaarloosd. “Er waren zelfs plannen om er een weg overheen te leggen”, zegt de cultuurhistorica, nog steeds enigszins verbolgen. “En dat terwijl het hele dorp er ligt. Tussen 1828 en 1950 zijn ze hier allemaal begraven, zo’n 4500 mensen. Het is dorpsgeschiedenis, het is van ons allemaal, het hoort bij de identiteit van het dorp. Dom om zoiets weg te halen.”

De volledige tekst lezen? Abonnees van Volzin ontvangen bij verschijning van de nieuwe Volzin een e-mail met een link naar de digitale editie. Nog geen abonnee? Klik dan hier.