‘Meer voor de markt dan voor de kerk’

‹ Terug naar overzicht
Geplaatst op:
Het leven van Tim Vreugdenhil is laveren tussen angst en lef. Hij stapte als predikant uit zijn comfortzone en verruilde de kerk voor de markt. “Het is een spirituele weg die ik afleg en waar ik nog lang niet klaar mee ben. Overgave komt niemand aanwaaien.”

Tekst: Elze Riemer

Tim Vreugdenhil (43) is dominee, ondernemer, ‘stand-up theoloog’, pionier en sinds kort ook de nieuwe stadspredikant van de Protestantse Kerk Amsterdam. Welke functie hij ook heeft, steeds heeft hij één doel voor ogen: inspireren. Dat doet hij door het vertellen van verhalen waarbij hij actuele zingevingsthema’s belicht vanuit de christelijke traditie. Hij noemt zichzelf een ‘dominee voor iedereen’, ‘meer voor de markt dan voor de kerk’.

Hoe ben je tot deze introductie van jezelf gekomen?
“In de jaren dat ik hier een ‘gewone’ predikant was, ben ik steeds meer van Amsterdam gaan houden; ik snap de stad goed en voel me hier thuis. Ook ontdekte ik dat ik een talent voor communiceren heb. Dat hoorde ik van kerkgangers en ook van niet-christenen die af en toe in de kerk zaten. Tegelijkertijd wist ik dat het gros van de Amsterdammers nooit bij mij in de kerk zou komen omdat de vorm hen niet aanspreekt. De vraag drong zich aan mij op: ga ik daar genoegen mee nemen of durf ik uit de kerk, mijn comfortzone, te stappen? Ik deed het laatste, zonder dat ik wist wat er voor de kerk in de plaats zou komen. Ik leverde mijn contract in en heb een lege ruimte gezocht in het centrum. Vanuit die leegte ben ik gaan denken over wat wél werkt in Amsterdam. Na een aantal maanden ontstond het idee om theologie te brengen als stand-upcomedy: stand-uptheology. Iedereen weet hier wat stand-upcomedy is en snapt de vorm. Daarbij kwam ik er achter dat er zoiets bestaat als stand-upphilosophy; theatermakers die hun publiek inspireren met het gedachtengoed van grote filosofen. Als dat bestaat, zo dacht ik, waarom bestaat dit dan nog niet voor theologie? Dus dat ben ik toen gaan ontwikkelen. Hiermee wil ik een dominee zijn ‘voor iedereen’, waarbij ik als ondernemer theologie op de markt wil brengen.”

Wat houdt stand-uptheologie precies in?
“Stand-uptheologie is preken van buiten naar binnen. Ik start radicaal bij de wereld en de tijd waarin we leven, waarin bijna niemand meer weet heeft van God en geloof. Vanuit dat startpunt wil ik kijken hoe ik de ander, als theoloog en gelovige, kan inspireren op zielsniveau. Concreet ga ik de bühne op en adresseer ik als dominee de thema’s van deze tijd; zoals liefde in tijden van Tinder, leven in je bubbel en stress. Het is een vorm van theater waarbij ik het publiek wil meenemen in een spirituele verdieping. Ik organiseer zelf avonden waar mensen kaartjes voor kunnen kopen, maar van daaruit word ik ook geboekt door allerlei organisaties en bedrijven. Bijvoorbeeld voor een heidag of een toespraak. Dat zijn ook seculiere bedrijven die hun werknemers wat meer willen aanreiken als het gaat om zingeving.”

Zingeving vul je zonder schroom in met God, Jezus en de Bijbel – zo valt mij op in je boek Stand-up Theology. Zitten bedrijven daar echt op te wachten?
“Het is nog nooit gebeurd dat bedrijven me verbieden om het woord God of Jezus te noemen, dan zou ik zeggen dat ze mij niet moeten hebben. Waarom ik zo vrijmoedig die begrippen hanteer, heeft te maken met: hier sta ik, ik kan niet anders. Ik doe nu 25 jaar aan serieuze theologie. Ik heb me helemaal te pletter gelezen en heb zoveel inspirerende mensen ontmoet; het heeft me een groot geluk gebracht en me gemaakt tot wie ik ben. Uit die bronnen wil ik heel graag iets doorgeven. Maar het zijn wel bronnen die God en Jezus in het centrum hebben staan, dus daarom zet ik hen ook in het centrum van de verhalen die ik vertel. Dat sluit overigens aan bij de hoofdstroom van de christelijke traditie – die is nooit vrijzinnig geweest. Daarbij is het mijn ervaring dat mensen het prettig vinden als je onomwonden vertelt wat je gelooft, in plaats van dat je eromheen draait. Ik wil simpelweg wat delen over wat mij persoonlijk inspireert, zonder agenda om mensen de kerk in te krijgen.”

De volledige tekst lezen? Abonnees van Volzin ontvangen bij verschijning van de nieuwe Volzin een e-mail met een link naar de digitale editie. Nog geen abonnee? Klik dan hier.