Jonge denkers leren van kunst

‹ Terug naar overzicht
Geplaatst op:
Kees Posthumus ontmoet in het Kröller-Müller Museum filosofen in de dop. Kunst blijkt kinderen een ideaal uitgangspunt te bieden om te leren nadenken. Hoofd educatie Herman Tibosch: “Kinderen zijn heel goed in staat om vrij te denken en antwoorden te geven op lastige vragen. Kinderen vinden het ook prima als iemand ergens anders over denkt dan zij.”

Tekst: Kees Posthumus Beeld: Wieneke Hofland

Het is tien uur ’s ochtends en het Kröller-Müller Museum in Nationaal Park De Hoge Veluwe wordt bestormd door kinderen. Langs het pad naar de entree kijkt bronzen Meneer Jacques (1955) van Oswald Wenckebach tevreden toe. Leerlingen uit groep 7 van de Eben Haezerschool in Bennekom komen vandaag kunst kijken en filosoferen. Een van Nederlands mooiste musea biedt vanochtend de ideale combinatie van jonge, vrije vrolijkheid en de schoonheid van topkunst.
Vijf kinderen, moeder Marinda en begeleidster Matthea, docente beeldende vorming, staan in het beeldenpark voor het werk Hoofdstukken (2010) van de Belgische kunstenaar Jan Fabre. Acht glimmende bustes, met steeds anders verbeeld het hoofd van Fabre zelf.

De handleiding Filosoferen met beelden meldt dat Fabre één beeld te weinig vindt om zichzelf te laten zien. Hij verbeeldt zichzelf op verschillende leeftijden. Een van de beelden laat zien hoe hij er op zeventigjarige leeftijd denkt uit te zien. Elk beeld heeft een dierlijk detail: gewei, ezelsoren, bokkenhoorns. Soms voelt hij zich een beetje dom, dan heeft hij ezelsoren. Soms voelt hij zich een genie, dat zal bij de eenhoorn passen.

Matthea vertelt over het werk en de achtergronden ervan. Al snel begint ze vragen te stellen, die nieuwe vragen oproepen. Zijn het acht losse beelden of horen ze bij elkaar? Waarom denk je dat? Welk beeld toont Fabre op zijn oudst, en waarom? Welke eigenschappen hoort bij welk dier? Is het belangrijk om te weten wat je eigenschappen zijn? Welke eigenschap van welk dier zou jij willen hebben? Er komen niet altijd antwoorden vanuit de kinderen, geen probleem. De vraag gesteld krijgen is soms belangrijker dan deze te beantwoorden.

Lastige vragen
Bij Kröller-Müller kunnen scholen komen filosoferen met beelden en schilderijen. Drijvende kracht hierachter is Herman Tibosch, hoofd educatie bij het museum.
Tibosch: “Ik werkte in het speciaal onderwijs en leerde daar filosoferen met kinderen. Ik merkte hoe goed dat werkte. Kinderen zijn heel goed in staat om vrij te denken en antwoorden te geven op lastige vragen. Kunst is daarvoor een goed uitgangspunt: open voor interpretaties en meningen, alles kan en mag. Kinderen vinden het prima als iemand ergens anders over denkt dan zij. Door samen goed te kijken en de juiste vragen te stellen ontdek je veel meer dan in je eentje. Het werkt het best wanneer de kinderen worden begeleid door mensen die ervoor toegerust zijn, ons Filosofeerteam. Soms kiezen scholen ervoor om het zelf te doen, met leerkrachten of ouders. Daar laten wij hen vrij in. Ons materiaal geeft genoeg houvast om er aan te beginnen en al doende leert men.”

De volledige tekst lezen? Abonnees van Volzin ontvangen bij verschijning van de nieuwe Volzin een e-mail met een link naar de digitale editie. Nog geen abonnee? Klik dan hier.