Dingen in het juiste perspectief zetten

‹ Terug naar overzicht
Geplaatst op:
Grafisch ontwerper Janneke Postulart kiest voor duurzaam leven op alle fronten: geen eigen auto, geen vlees, niet vliegen, zo min mogelijk nieuwe spullen kopen. “Uiteindelijk gaat het over het leven van mijn kinderen, de vooruitzichten die zij hebben als we doorgaan zoals we nu leven.”

Tekst: Elze Riemer

‘Toen ik eenmaal mijn ogen had geopend voor de impact die mijn manier van leven had op de aarde, kon ik er niet meer omheen: het werd tijd om écht duurzaam te gaan leven”, vertelt Janneke Postulart (35). Sinds 2018 leeft zij ‘duurzaam’, wat voor haar en haar man en drie kinderen betekent: geen eigen auto meer, niet vliegen, volledig plantaardig eten, zo min mogelijk nieuwe spullen kopen en het huis in stapjes verduurzamen. Het doel is om zo te leven dat haar ecologische voetafdruk ‘één aarde is’, ofwel: dat er één aarde nodig is om te produceren wat zij consumeert en te absorberen wat zij wegwerpt. Dat is nog een behoorlijke uitdaging, want de ecologische voetafdruk van de gemiddelde Nederlander blijkt zo’n drie aardbollen te zijn.

Die ecologische voetafdruk is een handvat om concreet vorm te geven aan een zo duurzaam mogelijk leven. Maar primair gaat het natuurlijk om iets wat Postularts eigen leven overstijgt; het is een kwestie van rekening houden met de generaties die nog gaan komen.

“Uiteindelijk gaat het over het leven van mijn kinderen, de vooruitzichten die zij hebben als we doorgaan zoals we nu leven. De klimaatverandering gaat zo hard dat we echt afstevenen op een ramp: voedsel- en watertekorten zullen toenemen, meer en meer vluchtelingen zullen vergeefs zoeken naar een thuis. Misschien maak ik het niet meer mee, maar mijn kinderen wel. Daarbij wil ik aan het einde van mijn leven ook het gevoel hebben dat ik een betekenisvol leven heb geleefd en die dingen heb gedaan waar ik van hou. Wat dat precies inhoudt is een levenslang proces, maar ik weet wel dat het voor mij ook betekent dat ik hier mijn ogen niet voor sluit.”

Verborgen impact

Het is niet zo dat er opeens een donderslag uit de hemel kwam en Postulart besloot dat alles anders moest. Het was en is vooral een proces: “Het begon zo’n vier jaar geleden met dat ik behoorlijk uitgeput en energieloos was, doordat ik al jaren gebroken nachten had door het slaappatroon van mijn kinderen. Op een gegeven moment was ik ten einde raad. Mijn zus vertelde toen over een plantaardig dieet dat ze volgde en waar ze zoveel meer energie van kreeg. In eerste instantie was ik sceptisch, maar tegelijkertijd gaf het me ook weer wat perspectief en hoop. Toen ik eenmaal overstag ging, merkte ik dat het inderdaad een flink positief effect had op mijn energiepeil.”

“Later kreeg ik het boek De verborgen impact cadeau, van Babette Porcelijn. Toen ik dit las, vielen de schellen echt van mijn ogen, vooral bij de pagina waar zij de korte- en langetermijneffecten van onze levensstijl beschrijft. Voor mijn gevoel was ik al best goed bezig, met het afval scheiden, plantaardig eten en niet vliegen. Maar Babette Porcelijn laat zien dat dit maar het topje van de ijsberg is. Daaronder zit wat zij de ‘verborgen impact’ noemt: dat wat voorafgaat aan alles wat we eten en in huis halen. Hier in Nederland zijn er talloze regels voor productieprocessen, maar in het buitenland is dit zeker niet het geval. De totstandkoming van een product en het vervoer ervan is verschrikkelijk vervuilend, mensen hebben geen idee. Om een voorbeeld te noemen: in mijn werk als grafisch ontwerper ga ik steeds meer met mijn klanten in gesprek over duurzaamheid. Bedrijven die bijvoorbeeld in het kader van duurzaamheid de plastic koffiebekertjes op kantoor afschaffen. Goed bezig natuurlijk, maar niemand heeft het over de laptops die elke drie jaar vervangen worden door nieuwe exemplaren. Bedrijven weten simpelweg niet dat er tweeduizend zwembaden vol water nodig zijn om het gif te verdunnen dat vrijkomt bij de productie van één laptop. Daar gaat het mij om: dingen in het juiste perspectief zetten.”

Effectief verduurzamen

“In haar boek laat Babette Porcelijn feilloos onze blinde vlekken zien als het gaat om duurzaamheid. Velen van ons zijn bereid om duurzamer te leven, maar doen dat op manieren die niet effectief zijn. De lampen uit doen, de verwarming lager zetten – het helpt allemaal heus wel. Maar het zou veel meer helpen als we meer plantaardig gaan eten en onze kleding en spullen tweedehands kopen in plaats van nieuw. Het gaat hier om basiskennis voor iedere consument. Ik heb dan ook meteen contact opgenomen met Babette toen ik het boek uit had. Want ik was niet alleen geïnspireerd om mijn eigen leven te veranderen, ik wilde ook haar inzichten helpen verspreiden.”

Intussen is Janneke Postulart als spreker en trainster betrokken bij Think Big Act Now – het bedrijf van Babette Porcelijn – waar ze samen met andere enthousiastelingen werken aan “een fijne toekomst voor iedereen”. Momenteel is Postulart met een team bezig om lesmateriaal voor basisscholen te ontwikkelen op basis van het boek. Of ze iedereen wil bekeren met het goede nieuws dat je veel effectiever kan verduurzamen? “Nou, zo zou ik het niet zeggen. Ik benader mensen absoluut niet veroordelend; dat had bij mij ook averechts gewerkt. Het is meer dat er nog zoveel onbekend is hierover en dat ik daar een verschil in wil maken. Het is vervolgens helemaal aan de mensen zelf wat ze ermee doen.” →

De volledige tekst lezen? Abonnees van Volzin ontvangen bij verschijning van de nieuwe Volzin een e-mail met een link naar de digitale editie. Nog geen abonnee? Klik dan hier.