FacebookTwitterLinkedIn
dinsdag, 08 January 2019 16:15

Odaci en Koetsveld: 'niet meer denken in wij en zij'

Odaci en Koetsveld: 'niet meer denken in wij en zij' Tekst: Enis Odaci (l.) en Herman Koetsveld (r.) Beeld: Janita Sassen

Vrienden Enis Odaci, voorzitter van de stichting Humanislam, en Herman Koetsveld, predikant van de Protestantse Kerk, gingen voor Volzin op ‘spiegelreis’. Odaci bezocht vier christelijke gemeenschappen van zeer uiteenlopende snit, Koetsveld ontmoette vier islamitische gemeenschappen van verschillende signatuur. Deze maand de laatste aflevering: Koetsveld en Odaci blikken terug en stellen elkaar vragen. Wat viel hen op? Wat hebben zij ervan geleerd? En vooral: wat willen zij de samenleving meegeven?

Enis Odaci: “Wat is jou het meest bijgebleven van vier ontmoetingen met islamitische gemeenschappen?”
Herman Koetsveld: “Allereerst de enorme hartelijkheid waarmee ik telkens werd ontvangen. Jaren geleden zijn mijn vrouw en ik begeleiders geweest van een Iraans vluchtelingengezin dat zich in ons land mocht vestigen. Het was een regelrechte cultuurschok in positieve zin om de ‘oosterse’ gastvrijheid toen aan den lijve te ervaren. Ik had het dus kunnen weten, maar opnieuw viel de hartelijke verwelkoming van mensen die mij niet kennen, telkens als een warme deken over me heen. Ja, ik was vaak best een beetje gespannen: wie ga ik ontmoeten? Gaat het lukken met de communicatie? Hoe heb ik me te gedragen op plekken waar ik de gewoontes niet ken? Maar eigenlijk verdampte die onrust onmiddellijk in de gemeende vriendelijkheid die mij op voorhand ten deel viel.”

In soorten en maten
Odaci: “Maar ik weet ook dat gastvrijheid niet altijd leidt tot een diepgaand gesprek. Heb je die verdiepende gesprekken kunnen voeren?"
Koetsveld: “Dat klopt. Die hartelijkheid vertaalde zich lang niet altijd in een dialogische communicatie. Ik stelde doorgaans de vragen en ik moest actief op zoek om de dingen die ik zinnig vond in te brengen. Ik bedoel, ik ben predikant en dat zou in gesprek met een imam bijvoorbeeld tot een uitwisseling en verdieping moeten leiden. Dat had van mij meer gemogen. De ene keer kwam dat vanwege de taalbarrière, de andere keer vanwege de angst om niet goed over te komen. Hoe heb jij dat ervaren?”
Odaci: “Ik kreeg wel vele vragen. Niet zo gek natuurlijk, want er is in de samenleving vooral een debat gaande over de islam. Toch had ik ook vele vragen over het christendom te stellen en dat leidde meestal tot een goede uitwisseling van standpunten. Bijzonder vond ik de intieme stiltemomenten met de zusters benedictinessen in de abdij van Oosterhout. Die volledige overgave aan God, waarbij zij huis en haard opzeggen en volgens strikte regels gaan leven, ontstaat eigenlijk uit hun diepste bron van inspiratie. Moslims zeggen niet alles op om in de moskee te gaan leven, maar het woord 'islam’ verwijst dus ook naar die volledige overgave, maar dan met het hoofd en het hart. Ik herkende die spirituele houding bij de zusters. Bij andere christelijke gemeenschappen was er weer meer sprake van een meer praktische christelijke levenshouding en soms zelfs van verdoemenis als je niet volgens het juiste geloof leeft. Wat dat betreft zijn er zeker parallellen tussen christenen en moslims. Ik zal in ieder geval niet meer spreken over christenen als een homogene groep!”
Koetsveld: “Het is voor mij helemaal duidelijk geworden: ‘het christendom’ en ‘de islam‘ zijn onmogelijke containerbegrippen die we maar beter zoveel mogelijk uit de weg moeten gaan. Ik denk nu: die moslims, het zijn net protestanten, je hebt ze in alle soorten en maten, met daarbij alle spanningen en meningsverschillen tussen de spreekwoordelijke rekkelijken en preciezen, bevindelijken en rationalisten, dogmatici en vrijdenkers, fundamentalisten en mystieken. Maar ook hier, net zoals in mijn eigen traditie, de pijn van de onderlinge verkettering, uitsluiting, wij-zijn-beter-dan-zij en al dat gesodemieter rond zoiets als ‘de zuivere islam’. Willen we meer van elkaar weten, en hoe goed blijkt dat te zijn, dan zullen we de ontmoeting moeten zoeken en bij elkaar soms letterlijk in de keuken moeten kijken, en soms in de ziel. “Login om meer te lezen

Log in om reacties te plaatsen

Doorzoek de website

 

 

Agenda