FacebookTwitterLinkedIn
  • VOLZIN 2019: NUMMER 1

    VOLZIN 2019: NUMMER 1

      Volzin organiseerde in samenwerking met Tilburg University een schrijfwedstrijd. Thema was: ‘Kunst
    02 januari 2019 - Lees meer
maandag, 15 October 2018 10:00

Islam gelooft in schoonheid

Tekst: Eric Corsius Tekst: Eric Corsius

Binnen het christendom speelt schoonheid de tweede viool. Waarheid en moraal heten er al gauw belangijker te zijn. Zo niet in de islam. Een expositie in het Haags Gemeentemuseum laat zien dat de islam schoonheid hoogstserieus neemt. Schoonheid is voor moslims geen verpakking, maar een argument in de verkondiging.

Op de voorgevel van de voormalige KRO-studio in Hilversum wordt verwezen naar de drie grote ijkpunten van het bestaan: het goede, het ware en het schone. Sinds de oudheid wordt met deze begrippen weergegeven, waar het in het leven om draait. We willen op een nobele manier handelen (het goede). We willen zuiver denken en ons verrijken met kennis (het ware). We willen ons leven en onze omgeving fraai vormgeven, veredelen en verfijnen (het schone). Deze drie oriëntaties zijn gelijkwaardig. Het goede, het ware en het schone zijn zusters van elkaar en niet los verkrijgbaar. Ze verdienen gelijke aandacht en mogen niet tegen elkaar worden uitgespeeld. De waarheid en het goede mogen bijvoorbeeld nooit onooglijk worden verpakt. Een schone vorm op zijn beurt mag niet leugenachtig zijn of een boosaardige inhoud verbergen. Een goed bedoelde handeling mag zich vervolgens niet onttrekken aan een argumentatieve discussie, enzovoorts.

Tweede viool
Ethiek, kennis en kunst: deze drie zijn één. Althans: dat was en is het ideaal. In de praktijk komt het niet altijd tot een harmonie tussen de drie zusters. In het christendom is er zelfs van meet af aan binnen deze driehoeksverhouding sprake geweest van een spanning, met name tussen het goede en het ware enerzijds en het schone anderzijds. Al vanaf het Nieuwe Testament bestaat er een rangorde, waarbinnen de geopenbaarde waarheid, onlosmakelijk verbonden met de eis van een rechtschapen levenswandel, bovenaan staat. Het is voor de mens van levensbelang dat zij of hij zich daaraan onderwerpt. Het schone komt op de tweede plaats en is van ondergeschikt belang. Weliswaar wordt ons beloofd dat we ooit God in de volle glorie van zijn schoonheid zullen aanschouwen, maar op de lange weg daarnaartoe is schoonheid geen strikt vereiste.
Deze rangorde geeft binnen het christendom overigens wel ruimte aan uiteenlopende standpunten over de betekenis van schoonheid. In sommige stromingen wordt de kunst toegestaan of zelfs bevorderd als een eerbetoon aan God en als een hulpmiddel bij de verkondiging en de geloofsbeleving. Anderen zijn argwanender en zien de kunst eerder als een hinderlijke afleiding op de weg naar God. Sommigen beschouwen het onooglijke zelfs als een geprivilegieerd vehikel voor de blijde boodschap. Heeft God zich immers niet op ultieme wijze geopenbaard in de gekruisigde? Hoe minder schoonheid, hoe beter het dus is voor het evangelie.
Ondanks deze bandbreedte van opvattingen – van gedogen en met mate bevorderen enerzijds tot het wantrouwen en inperken anderzijds – is er één rode draad: het schone kan en zal nooit een gelijkwaardige zuster zijn van het goede en het ware. Zelfs in stromingen die zich relatief vriendelijk verhouden tot de kunst, zoals het katholicisme en het lutheranisme, speelt de schoonheid de tweede viool en een dienstbare rol. De kerk kan bij wijze van spreken zelfs zonder Bachs Hohe Messe, al is die geschreven tot meerdere eer en glorie van God.

De expositie Glans & Geluk. Kunst uit de wereld van de islam is tot en met 3 maart 2019 te zien in het Haags Gemeentemuseum (www.gemeentemuseum.nl). Lees het volledige artikel in Volzin of door in te loggen op de website. "

 

Login om meer te lezen
Log in om reacties te plaatsen

Doorzoek de website

 

 

Agenda