FacebookTwitterLinkedIn
maandag, 08 October 2018 10:00

Een glimp van die andere wereld

Tekst: Jurgen Tiekstra Tekst: Jurgen Tiekstra

In de filmrubriek deze maand aandacht voor de boeiende Zuid-Koreaanse speelfilm Burning die vanaf komende week in de bioscoop te zien is. Regisseur Lee Chang-Dong heeft zijn film gebaseerd op een kort verhaal van de Japanse schrijver Haruki Murakami, de meester van het alledaagse surrealisme.

Kort na de Tweede Wereldoorlog maakte de Amerikaanse regisseur Howard Hawks een film noir-adaptatie van de detectiveroman The Big Sleep. Voor het zover was, bleef naar verluidt één vraag Hawks plagen: welk van de personages heeft de chauffeur in het verhaal nou vermoord? Nu hij het boek wilde verfilmen, was hem dat nog steeds niet helder. Voor het antwoord belde Hawks de schrijver zelf op, Raymond Chandler. Die liet hem weten: “I don’t care!
Het is goed mogelijk dat de Zuid-Koreaanse regisseur Lee Chang-Dong dezelfde aanvechting had, voorafgaand aan de opnames van zijn speelfilm Burning. In dit geval moest hij de Japanse schrijver Haruki Murakami opbellen, want op de achttien bladzijden van diens verhaal Barn Burning – aldus de Engelse titel – is zijn nieuwe filmproductie geënt.
Maar wellicht wist Chang-Dong beter. Want Murakami mag zijn boeken dan met miljoenen exemplaren tegelijk verkopen, over de hele globe, toch is hij niet een man van afgeronde verhalen, van slotsommen, van duidelijkheden. Van Murakami had hij nooit opheldering gekregen als hij via de telefoon had gevraagd: wat is er gebeurd met het intrigerende, haast naïeve meisje in het verhaal? Heeft die welgemanierde, welgestelde jongen die ze in Afrika heeft ontmoet nou wel of niet iets te maken met haar in rook opgaan?

Leven in een illusie
Het verhaal Barn Burning is te vinden in een bundel verhalen die Haruki Murakami in de jaren tachtig en negentig heeft geschreven. Bij lezing blijkt het vanaf de eerste regel vintage Murakami: met zijn kristalheldere schrijfstijl weet hij alledaagse taferelen uiterst naturel met een geheimenis te vullen.
De hoofdpersoon, rond de dertig jaar oud, ontmoet een wat jonger meisje, begin twintig, met wie hij af en toe afspreekt om wat in de rondte te kletsen. Hij is gefascineerd door haar argeloze manier van doen, haar niet-veinzende eenvoud die normaal gesproken vooral kinderen nog hebben. Als ze op een dag in een café zitten, blijkt ze aan pantomime te doen. Om het aanschouwelijk te maken doet ze alsof ze een mandarijn schilt en partje voor partje opeet. Hij is onder de indruk van de suggestie in haar gebaren. “O, dit is niks”, reageert ze. “Dit heeft niks met talent te maken. Het is niet een kwestie van jezelf doen geloven dat er een mandarijn is, maar van vergeten dat er niet een is.”
Zo’n passage in een verhaal van Murakami, net als de scène die er in de speelfilm van is gemaakt, doet meteen de raadselen opflakkeren. Wat is het idee achter deze pantomime, en de poëtica erbij: ‘vergeten dat iets er niet is’? Dat laatste is als leven in een illusie. Dat is de realiteit uit de weg gaan.

De speelfilm Burning draait vanaf 11 oktober in de bioscopen. Lees de volledige recensie in Volzin of door in de loggen op de website. "De welgestelde man zou zeggen: de dingen zijn zoals ze zijn. Maar zo nuchter voelt het niet: onderhuids tintelt de geheimenis van dit bestaan", schrijft Jurgen Tiekstra.

 

Login om meer te lezen
Log in om reacties te plaatsen

Doorzoek de website

Volzin Schrijfwedstrijd 2018

volzin schrijfwedstrijd

 

Agenda