FacebookTwitterLinkedIn
  • VOLZIN 2019: NUMMER 1

    VOLZIN 2019: NUMMER 1

      Volzin organiseerde in samenwerking met Tilburg University een schrijfwedstrijd. Thema was: ‘Kunst
    02 januari 2019 - Lees meer
donderdag, 05 July 2018 14:18

'Laten we elkaar vanmiddag gaan lezen'

Tekst: Jeroen Fierens Tekst: Jeroen Fierens Beeld: Christiaan Krouwels. In gesprek met een kloosterzuster.

Een gesprek van vijf minuten kan voldoende zijn om het beeld dat je van iemand had, volkomen te veranderen. The Human Library maakt zulke gesprekken mogelijk. Jeroen Fierens leest drie levende boeken: een Jehovah Getuige, een autist en een corpsbal.

‘Doe mij maar de Jehovah,” hoor ik mezelf zeggen aan de balie van de Utrechtse openbare bibliotheek, waar vandaag The Human Library is neergestreken. Het was geen makkelijke keuze, het aanbod bestaat onder meer uit een transgender, een kloosterzuster, een barones en een Hell’s Angel. Een vrijwilliger begeleidt mij met mijn ‘levende boek’ naar een tafeltje. De regels worden vooraf voorgelezen: Je mag het boek twintig minuten lenen, je mag het niet mee naar buiten nemen en moet het uiteraard onbeschadigd terugbrengen. Voor de rest mag je elkaar alles vragen en zeggen wat je wilt, zolang het met respect gebeurt.

De Jehovah
De ‘Jehovah’ blijkt een vriendelijke 56-jarige man genaamd Danny. Hij groeide op in Amsterdam in een gezin van Jehovah’s Getuigen. Rond zijn achttiende werd zijn betrokkenheid bij het geloof steeds minder, tot hij er op een gegeven moment volledig uit was gestapt. “Ik had vrienden die andere dingen deden, zoals stappen de hele nacht door. Dan heb je ’s ochtends niet zo’n zin in de kerk natuurlijk,” lacht hij. Ik verwacht verhalen over uitsluiting te horen, maar dat blijkt alles mee te vallen. “Mijn familie vond het niet leuk dat ik afdwaalde. Wij geloven in het paradijs en iedere ouder wil natuurlijk dat zijn of haar kind in het paradijs komt. En ze waren bang dat ik drugs zou gebruiken, op het verkeerde pad zou belanden. Maar wij geloven ook dat God ons een vrije wil heeft gegeven, dus mijn ouders lieten mij vrij om mijn eigen dingen te doen. Ze waarschuwden wel: weet wat je doet, zie het gevaar.” Na een paar jaar bleek het leven zonder God voor Danny toch niet alles. “Het gras is altijd groener aan de andere kant. Maar op een gegeven moment had ik zó’n puinhoop gemaakt van mijn leven: ik had schulden gemaakt, drugs gebruikt, alles wat mijn ouders mij hadden verboden deed ik juist. Op dat moment raakte ik weer met een broeder in gesprek. Ik zei tegen hem: God wil mij toch niet meer na alles wat ik heb gedaan. Hij citeerde toen uit de Bijbel: al zijn je zonden zo rood als scharlaken, ze zullen wit worden als sneeuw. God vergeeft. Toen heb ik mijn weg terug gevonden.” Aan de tafel naast ons pakt de in latex geklede BDSM’er ondertussen een zweep uit zijn tas om die aan zijn lezer te laten zien.
Wat me in het gesprek met Danny het meest raakt, is zijn oprechtheid, of misschien nog wel meer het feit dat ik dat blijkbaar niet had verwacht. Zonder het te beseffen had ik het idee in mijn hoofd gehaald dat Jehovah’s ‘slechteriken’ zijn die altijd maar bezig zijn anderen er ‘in te luizen’. Maar tijdens het lezen van deze Getuige krijg ik een heel andere kant te zien: de gemeenschap als één groot gezin met broeders en zusters, een plek van warmte en liefde, waar je thuiskomt. De mens achter het pak.
En dat is precies waar The Human Library om te doen is, legt initiatiefnemer van de Nederlandse editie Martijn Bergsma uit. “Door onbevangen met elkaar in gesprek te gaan, word je je bewust van je vooroordelen en kunnen deze doorbroken worden. Zo eenvoudig is het eigenlijk: twee mensen die met elkaar in gesprek gaan. The Human Library faciliteert deze gesprekken, veel meer dan dat pretenderen we ook niet te zijn.” Toch zijn de doelstellingen van de organisatie allesbehalve klein: het bevorderen van respect voor mensenrechten, het tegengaan van discriminatie. Hoe draagt het feit dat ik op deze zondagmiddag met een Jehovah’s Getuige praat daaraan bij? “Er zijn natuurlijk allerlei soorten activiteiten die je kunt ondernemen om mensenrechten te bevorderen,” legt Bergsma uit. “Je kunt op een marktplein gaan staan met een interactief theater, je kunt een protest organiseren, je kunt met beleidsmakers in gesprek gaan. Maar wat we hier doen heeft op een hele laagdrempelige manier een grote impact. Een masterstudente psychologie heeft onderzoek gedaan bij de edities in Groningen en zij ontdekte dat zelfs een kort gesprek van maar vijf minuten al enorme impact kan hebben op hoe mensen denken over een bepaalde bevolkingsgroep. Stel je hebt nog nooit een transgender gesproken, je beeld is volledig gebaseerd op wat je via via gehoord hebt, dan is een ontmoeting van een paar minuten met een echt mens al voldoende om dat beeld volledig te veranderen.”
Met name minderheden krijgen veel met onwetendheid te maken. De boekenkast bestaat dan ook voor een groot deel uit boeken die je niet iedere dag tegenkomt. “Veel levende boeken die hier vandaag zijn, zijn eigenlijk altijd een levend boek,” omschrijft ‘blinde ziener’ Vincent Bijlo treffend in zijn inleiding van deze Human Library. “Gewild of ongewild, wij krijgen de hele dag vragen. Bij de bakker bijvoorbeeld, waar een wildvreemde mij eens vroeg: ‘Bent u al blind vanaf uw geboorte?’ Nu heb ik daar niet altijd zin in, en deze ochtend was ik bijzonder chagrijnig, dus ik vroeg hem: ‘Stinkt u al vanaf uw geboorte zo uit uw bek?’ Je hebt niet altijd zin om je te laten lezen. Maar vanmiddag hebben wij dat wel, daarvoor zijn wij hier. We worden geregeerd door vooroordelen, maar vanmiddag gaan we die doorbreken. Laten wij elkaar gaan lezen.”

Ook benieuwd naar het verhaal van de autist en de corpsbal? Log in op de website of lees het volledige artikel in Volzin. 

Login om meer te lezen
Log in om reacties te plaatsen

Doorzoek de website

 

 

Agenda