FacebookTwitterLinkedIn
  • VOLZIN 2019: NUMMER 1

    VOLZIN 2019: NUMMER 1

      Volzin organiseerde in samenwerking met Tilburg University een schrijfwedstrijd. Thema was: ‘Kunst
    02 januari 2019 - Lees meer
donderdag, 14 June 2018 07:33

Wat er in het leven toedoet

Tekst: Natascha Tent Tekst: Natascha Tent Beeld: ANP Foto

“Tijdens mijn vele ontmoetingen met verschillende religies heb ik nooit de neiging gevoeld om aan mijn niet-godsdienstige overtuigingen te twijfelen. Wat mij altijd veel meer heeft geïnteresseerd, is wie de mens achter een religie nou eigenlijk is.” Student Natascha Tent over haar zoektocht naar wat er werkelijk toedoet.

Mijn non-theïstische avontuur begint bijna 27 jaar geleden in het dorp Twaide Mond (Drents voor 2e Exloërmond). Daar kom ik de eerste acht jaar van mijn leven niet in aanraking met religie. Er staat wel een kerk in het dorp, maar wat achter die deuren gebeurt, legt niemand mij uit. Misschien heb ik er ook wel nooit naar gevraagd. Met mijn ouders verhuis ik naar Assen en tijdelijk kom ik op een basisschool in Rolde terecht. Daar krijg ik voor het eerst lucht van godsdienst. Een marginale kennismaking, dat wel. De godsdienstlessen hoef ik namelijk niet volgen. In plaats daarvan ga ik één keer per week met een aantal leerlingen naar een ander lokaal om daar te tekenen of spelletjes te spelen. Echt jammer vind ik dat pas wanneer ik erachter kom dat de achtergebleven klasgenootjes engelen hebben mogen kleien en ik niet.
Pas jaren later besef ik weer dat er zoiets als religie bestaat wanneer ik bevriend raak met een jongen uit Irak. Wanneer hij een tatoeageapparaat dat hij op het internet heeft gekocht wil uitproberen, leert hij dat hij dat het beste kan doen op varkenshuid. Zijn moeder is overtuigd moslim (maar zonder hoofddoek) en hij weet dat hij er absoluut niet mee weg gaat komen als hij varken in huis haalt. Daarom probeert hij het apparaat maar op zichzelf uit, wat overigens een goed verhaal voor feestjes oplevert. Zelf is hij geen praktiserend moslim, of misschien wel helemaal geen moslim; we hebben het er eigenlijk nooit over gehad.

Nieuwe wereld
Na mijn bachelor communicatie realiseer ik mij dat er meer is in het leven dan alleen bedrijven helpen aan meer klanten. Ik wil weten wat er echt toe doet in het leven; ik wil op zoek naar zingeving. Daarom verhuis ik naar Utrecht om aan de Universiteit voor Humanistiek een master te doen. Het doel is een baan als geestelijk verzorger bij terminaal zieke mensen. Een geestelijke verzorger is iemand die in gesprek gaat met mensen over vragen over ziekte en gezondheid, en dood en leven. Ik hoop later in zo’n baan te ontdekken wat mensen gelukkig maakt.
In Utrecht leer ik een jongen kennen die uit een gereformeerd gezin komt. Via hem en zijn vrienden maak ik voor het eerst in mijn leven kennis met de persoonlijke beleving van religie. Bij deze meisjes en jongens gebeurt er werkelijk niets zonder dat ze stil staan bij hun geloof. Alle activiteiten staan in het teken van hun verlangen om dichter bij God te komen. Op dat moment speelt religie geen rol in mijn eigen vriendenkring. Niemand gaat op zondag naar de kerk, niemand bidt voor het eten. Dit is een nieuwe wereld voor mij.
Die periode komt bij mij de vraag op of in de liefdesrelatie tussen twee mensen, met verschillende religieuze achtergronden, niet de oplossing ligt voor alle religieuze geschillen waarover ik altijd hoor in het nieuws. Daarmee bedoel ik niet dat iedereen moet trouwen met iemand met een andere religieuze achtergrond; dat zou absurd zijn. Maar misschien hebben de mensen in een interreligieuze relatie wel het antwoord op hoe we kunnen samenleven met religieuze verschillen. Als zij het kunnen, waarom dan niet iedereen?
Naast mijn studie ga ik in gesprek met een aantal stellen waar beide partners een andere religieuze achtergrond hebben en merk dat het mij ontbreekt aan kennis over het onderwerp ‘interreligieuze relaties’. Na het behalen van mijn premaster humanistiek stap ik daarom over naar de master Building Interreligious Relations aan de Vrije Universiteit.

Onnodige angsten
Mensen in interreligieuze relaties hebben te maken met veel vooroordelen. Naaste vrienden en familieleden zijn vaak bang dat hun dierbare van zijn of haar geloof valt, gedwongen wordt zich te bekeren tot het geloof van hun partner, heel radicaal wordt, de familie niet meer wil zien, of zal verdwijnen naar het land van herkomst van de partner (in het geval van een niet-Nederlandse partner).
Ook zijn er vaak zorgen over de toekomstige kinderen uit gezinnen waar de ouders een andere religie aanhangen. Met welke religie zullen de kinderen worden opgevoed? Of is opvoeden met verschillende religies niet verwarrend is voor de kinderen? Susan Katz Miller doet in haar boek Being Both: Embracing Two Religions in One Interfaith Family onderzoek naar de ervaringen van kinderen die met twee verschillende religies zijn opgevoed. Op zaterdag naar de synagoge en op zondag naar de kerk? Kinderen vinden dit over het algemeen niet verwarrend en vinden het fijn om te ze merken dat ze zich hierdoor op lange termijn beter kunnen inleven in andersdenkende mensen, stelt de onderzoekster vast. Een kind zegt dan gerust zowel joods als christelijk te zijn.
Kortomm er zijn nog veel vooroordelen en onwetendheid en dat leidt tot verkeerde conclusies en onnodige angsten tussen mensen. Er is daarom nog veel te winnen als onderzoekers gaan kijken naar de succesfactoren van liefdesrelaties tussen mensen met elk een andere religieuze achtergrond.

Twee geloven
En? Ben ik nu door middel van mijn studie al dichterbij een antwoord op mijn vraag gekomen? Ligt in de liefdesrelatie tussen twee mensen, met verschillende religieuze achtergronden, de oplossing voor alle religieuze geschillen in de wereld? Nou, dat blijkt nog niet zo eenvoudig want wat is religie eigenlijk?
De eerste les van religiewetenschappen is dat er niet zoiets bestaat als ‘religie’. Zoveel mensen als er zijn, zoveel definities zijn er voor de term ‘religie’. En ook zoveel persoonlijke belevingen van en opvattingen over religie. Dat klinkt in onze postmoderne tijd waarschijnlijk heel wetenschappelijk verantwoord, maar hoe ga je onderzoeken wat de succesfactor van mensen in een interreligieuze relatie is als je niet eens weet wat religie is? Als religie niet eens ‘is’? En als zelfs de term ‘interreligieuze’ relatie aan verandering onderhevig blijkt te zijn.
‘Twee geloven op één kussen, daar slaapt de duivel tussen’ is de bekende leus uit vroegere jaren. Vanouds sloeg deze zegswijze op kerkelijk gemengde huwelijken, van een katholiek en een protestant. Nu mensen steeds makkelijker grote afstanden kunnen overbruggen (ik heb het niet alleen over vluchtelingen), kent Nederland ook meer voorbeelden van interreligieuze relaties. Dat zijn bijvoorbeeld relaties tussen een moslim en een christen.

Niet religieus
Ironisch genoeg ben ik zelf niet religieus. Tijdens mijn vele ontmoetingen met verschillende religies heb ik nooit de neiging gevoeld om aan mijn niet-godsdienstige overtuigingen te twijfelen. Wat mij altijd veel meer heeft geïnteresseerd, is wie de mens achter een religie nou eigenlijk is. Wat hem of haar motiveert en wat zijn of haar dromen zijn. Ik heb geleerd dat religie veel vaker leidt tot samenhorigheid en inclusiviteit en tot het helpen van je medemens – ook als deze niet tot het dezelfde religieuze traditie behoort – dan tot uitsluiting.
Ik ging na mijn bachelor op zoek naar wat er toedoet in het leven en vond heel veel mensen en verhalen. Wanneer ik terugblik op mijn jeugd en nu met mijn studie, merk ik dat ik onbewust al wist wat er voor mij toe doet in het leven. Ik zag vooral leuke mensen om mij heen. Mensen zonder etiketten of stempels. Mensen die ik kon leren kennen en die mij konden leren kennen. Mensen horen en gehoord worden, dat noemt men verbondenheid. Die verbondenheid met mensen, ongeacht kleur, cultuur, of religie, dat is wat mij altijd al zin heeft gegeven in het leven.

Natascha Tent (26) was tot 1 juni stagiaire bij de redactie van Volzin.

Login om meer te lezen
Log in om reacties te plaatsen

Doorzoek de website

 

 

Agenda