FacebookTwitterLinkedIn
  • VOLZIN 2019: NUMMER 1

    VOLZIN 2019: NUMMER 1

      Volzin organiseerde in samenwerking met Tilburg University een schrijfwedstrijd. Thema was: ‘Kunst
    02 januari 2019 - Lees meer
maandag, 07 May 2018 07:07

'Er is een grote leegte ontstaan. We zijn onze wortels kwijt’

Tekst: Elke van Riel Tekst: Elke van Riel Beeld: Martine Sprangers

We hebben in de jaren zestig té radicaal afscheid genomen van religie, vindt Yvonne Zonderop. Ze pleit daarom voor 'cultureel christendom'. Want ook voor mensen die niet geloven, is er volgens haar nog veel waardevols te vinden in de christelijke erfenis.

Al enkele jaren liep journalist Yvonne Zonderop (62) rond met het idee om een boek te schrijven over de maatschappelijke betekenis van religie. Niet alleen kwam ze er vaker mee in aanraking, ze merkte bij zichzelf ook een toegenomen ontvankelijkheid voor het thema. “Mensen in mijn leeftijdsgroep worden wat gevoeliger voor het religieuze en voor zingeving. Waarschijnlijk omdat je, als je wat ouder wordt, meer erkent dat je niet alles zelf in de hand hebt”, zegt ze, aan de keukentafel in haar huis in het centrum van Amsterdam.
Hoewel ze voorbeelden uit haar eigen leven gebruikt, is haar begin april bij Prometheus verschenen boek Ongelofelijk. Over de verrassende comeback van religie niet het verslag van een persoonlijke zoektocht, maar een journalistiek boek. De auteur analyseert het proces van secularisering in de jaren zestig en beschrijft ook de keerzijde daarvan: het wegvallen van een gedeelde basis en een gedeeld verhaal en het ontstaan van een wat zielloze samenleving.
Zelf nam Zonderop op haar negentiende afstand van de kerk, uit ergernis om de prots en praal die ze zag in de Sint-Pietersbasiliek in Rome. Haar ouders waren 'katholiek uit gewoonte'. Voor hen was katholiek zijn volgens haar vooral een vorm van doen en de zuil waarin ze zaten. “Daardoor heb ik me niet zo hoeven loswrikken, in tegenstelling tot velen van mijn generatie. Misschien maakt dat het voor mij makkelijker om religie serieus te nemen.”

Paste God en religie in de jaren zestig niet meer bij het zich emanciperende individu dat 'het zelf wel uitzocht?'
“Zeker. De kerken hadden hierop totaal geen antwoord, maar schoten in een kramp. Daarmee bevestigden ze alleen maar dat ze niet meer bij de tijd waren. Het geloof verdween achter de voordeur. De algemene opvatting werd: als je dan zo nodig wilt geloven, val mij er niet mee lastig. Dat is echt een vergissing geweest, waardoor wij nu met de handen in het haar zitten in onze omgang met de islam. We hebben onszelf hiermee namelijk de methodes ontzegd om nog met religieuze tolerantie en meervoudigheid om te gaan en zijn in verlegenheid als het gaat om religieuze uitingen in het openbaar. We vinden het vooral erg eng.”

Hebben we volgens u in de jaren zestig met de secularisering het kind met het badwater weggegooid?
“Ja, ik heb in mijn boek de vraag proberen te beantwoorden hoe het komt dat wij in Nederland zo heftig zijn geseculariseerd. Er is toen niet alleen een grote groep mensen de kerk uitgelopen, maar zij hebben de kerk ook echt de rug toegekeerd. Dat we ons hierin veel radicaler hebben gedragen dan de landen om ons heen, komt doordat we zo sterk verzuild waren.
Het afscheid van de kerk was daardoor ook een afscheid van een sociaal construct en van de benauwenis dat je in een heel beperkte wereld zat waarin je geen andersdenkenden tegenkwam. De verhalen van Maarten 't Hart, Jan Siebelink en Franca Treur hebben nog eens bijgedragen aan het idee dat we ontsnapt zijn aan een beknellende druk. Dat zoveel mensen toen afstand hebben genomen van religie is logisch. Alleen is daarna een té grote stilte ingevallen. Het geloof werd not done. Daarmee is een grote leegte ontstaan.”

Wat hebben we vooral verloren door het christendom 'bij het grof vuil te zetten'?

Login om meer te lezen
Log in om reacties te plaatsen

Doorzoek de website

 

 

Agenda