FacebookTwitterLinkedIn
  • VOLZIN 2019: NUMMER 1

    VOLZIN 2019: NUMMER 1

      Volzin organiseerde in samenwerking met Tilburg University een schrijfwedstrijd. Thema was: ‘Kunst
    02 januari 2019 - Lees meer
vrijdag, 12 January 2018 10:00

‘Het voortbestaan van de NAVO is bizar’

‘Het voortbestaan van de NAVO is bizar’ Tekst: Jurgen Tiekstra Beeld: Ilse Prinsen

De Vlaamse politicoloog Tom Sauer, expert op het terrein van internationale betrekkingen, verzet zich tegen de alom heersende ‘Ruslandfobie’. “Poetin heeft geprobeerd Rusland bij de NAVO te brengen. Maar als we telkens hem negeren, dan begrijp je dat hij een andere politiek gaat voeren. Aan wie ligt dat dan?"

Tom Sauer (48) is net terug uit Vaticaanstad. Hij voelt de handdruk van paus Franciscus nog nagloeien in zijn handpalm. In de hoofdstad van het katholicisme was hij op een internationale conferentie over nucleaire ontwapening, met honderden genodigde veiligheidsexperts, activisten, politici en geestelijken. “Het Vaticaan heeft onder deze paus een bocht van 180 graden genomen”, vertelt Sauer, hoofddocent internationale politiek aan de Universiteit Antwerpen. Het Vaticaan zag het lange tijd als een noodzakelijk kwaad dat sommige landen kernwapens bezitten en met de inzet van die kernkoppen dreigen, vertelt hij. Maar die lankmoedigheid is nu voorbij. “Voor het eerst heeft het Vaticaan gezegd dat niet alleen het gebruik veroordeeld moet worden, maar zelfs ook het bezit.”

Inclusiever denken
Sauer is een opmerkelijke man. Op het gevaar af zichzelf een banvloek op te leggen, is hij uiterst kritisch op het bestaan van de NAVO en op het gedrag van de negen kernwapenlanden die de wereld telt, waaronder de Verenigde Staten, Groot-Brittannië en Frankrijk. In zijn vakgebied heerst een taboe op kritiek op kernwapens, schrijft hij in zijn nieuwe boek De strijd voor vrede. Kritiek betekent “vrijwel automatisch dat je niet meer tot de inner circle behoort”. Hetzelfde geldt voor protest tegen de NAVO, vertelt hij. “Met mijn standpunten, zeker wat de NAVO betreft, zet ik mijzelf bijna buiten het establishment.”
Eerst even een lesje internationale politiek. Het denken daarover is in twee hoofdstromingen verdeeld, vertelt Sauer: het realisme versus het liberalisme. Sauer hangt de laatste denkschool aan, maar de eerste is duidelijk dominant. Hij legt uit: “De realistische visie staat voor de overtuiging dat staten de belangrijkste actoren in de wereld zijn. Realisten kijken niet naar de rol van de publieke opinie, wat ik wel doe, of naar de rol van niet-gouvernementele organisaties, wat ik wel doe, of naar de rol van politieke partijen, wat ik wel doe. Ze kijken enkel naar het statelijk niveau en geloven dat er iets bestaat als een ‘nationaal belang’, en dat het eigenlijk niet uitmaakt wie er in een land aan de macht is omdat iedereen dat nationaal belang volgt. Daarnaast geloven zij dat er geen belangrijke rol is weggelegd voor waarden, terwijl ikzelf wel denk dat waarden een verschil kunnen maken.”
In zijn boek behandelt Sauer drie hoofdpijndossiers: kernwapens, het islamitisch terrorisme, en de gebrouilleerde verhouding tussen het Westen en Rusland. Toen hij na het schrijven een stap achteruit deed, zag hij ineens wat die drie dossiers delen: in alle drie is gekwetstheid en rancune de bron van veel kwaad. Laagopgeleide Marokkaanse jongeren worden in eigen land gediscrimineerd en reizen vol ressentiment af naar het kalifaat in Syrië. Niet-kernwapenlanden voelen zich bedonderd omdat de bestaande kernwapenlanden beloofd hebben hun kernwapenarsenaal volledig af te bouwen maar dat niet doen. En Rusland voelt zich na de val van de Sovjet-Unie buiten de internationale gemeenschap gehouden.
Vrede kan pas bereikt worden, zegt Sauer, als we empathischer en inclusiever gaan denken.

Login om meer te lezen
Log in om reacties te plaatsen

Doorzoek de website

 

 

Agenda