FacebookTwitterLinkedIn
maandag, 27 November 2017 08:42

Al bij zijn leven een icoon van een genie

Al bij zijn leven een icoon van een genie Tekst: Willem van der Meiden

Zie je in een film, tv-serie of stripverhaal een oudere man, kalend maar met grote verwarde plukken grijs haar en veel rimpels, dan weet je dat je met een geniale geleerde van doen hebt. Zeker als hij daarbij e=mc² roept, met een krijtje een schoolbord volkalkt met getallen en wiskundige symbolen en ook nog zijn tong uitsteekt. Al bij zijn leven was Albert Einstein (1879-1955) een icoon van een genie.

De Duitse natuurkundige van joodse afkomst begaf zich op onderzoeksterreinen die de meeste mensen niet eens bij benadering kennen en ontwikkelde in zijn tijd revolutionaire gedachten die menige tot dan toe onwankelbare zekerheid ondermijnden. Hij ontwikkelde in zijn ‘wonderjaar’ 1905 de speciale relativiteitstheorie, ‘over de elektrodynamica van lichamen in beweging’. Het woord ‘relatief’ staat daarbij tegenover ‘absoluut’, tegenover de onwrikbaarheid van tijd en plaats, dus ook van afstand. Gevolg van deze theorie was het door Einstein aangetoonde verband tussen energie (e), massa (m) en lichtsnelheid (c), uitgedrukt in de formule die het sjibbolet van zijn icoon werd: e=mc².
Tien jaar later ontwikkelde Einstein zijn algemene relativiteitstheorie waarin ook de zwaartekracht opgenomen is en waaruit de ruimte-tijdkromming stamt – ook al zo’n woord dat je gebruikt als je heel geleerd wilt lijken: hoe meer energie en massa aanwezig is, des te meer is de ruimtetijd gekromd. Een kind kan de was doen. Sciencefictionauteurs konden nu met enige wetenschappelijke basis hun fantasieën over verre ruimtereizen en tijdmachines botvieren. Als je een spiegel neerzet op een verre planeet, kun je historische gebeurtenissen op aarde zien – ik noem maar zo’n fantasie. Niets was meer onmogelijk en alles was relatief. Einstein werd eens gevraagd om in één zin voor een doorsnee publiek zijn relativiteitstheorie uit te leggen en kwam naar de legende wil met ongeveer de volgende zin: “een leuk halfuur met een aardig meisje duurt altijd te kort, een minuut zitten op een gloeiend hete kachel altijd te lang.”

Login om meer te lezen
Log in om reacties te plaatsen

Doorzoek de website

 

 

Agenda