FacebookTwitterLinkedIn
  • VOLZIN 2019: NUMMER 1

    VOLZIN 2019: NUMMER 1

      Volzin organiseerde in samenwerking met Tilburg University een schrijfwedstrijd. Thema was: ‘Kunst
    02 januari 2019 - Lees meer
donderdag, 24 August 2017 09:00

Steen des aanstoots of verrijking van het leven

Steen des aanstoots of verrijking van het leven Tekst: Willem Pekelder, Beeld: Martine Sprangers

De manier waarop bijzondere en openbare scholen godsdienst- en vormingsonderwijs aanbieden, is volledig achterhaald. Het is tijd voor interlevensbeschouwelijke persoonsvorming, vindt Matthias Kaljouw van het Dominicaans Studiecentrum voor Theologie en Samenleving. Maar snijdt zijn betoog hout? Voor het openbaar onderwijs wél, meent Willem Pekelder. Maar niet het bijzonder onderwijs. want dat is, op een enkele uitzondering na, al lang interreligieus.
‘Religie & Onderwijs, tijd voor heroriëntatie’ heet de brochure die Matthias Kaljouw, medewerker van het Dominicaans Studiecentrum voor Theologie en Samenleving, recentelijk schreef. Hij onderzoekt daarin hoe levensbeschouwelijk onderwijs in Nederland nu wordt gegeven en hoe dat beter kan. Zijn slotconclusie is: we moeten toe naar interlevensbeschouwelijke persoonsvorming. Dat is levensbeschouwelijk onderwijs geïntegreerd met persoons- en burgerschapsvorming. Of, zoals godsdienstpedagoog Erik Renkema in de brochure zo mooi wordt geciteerd: levenskunst.

Prangende vragen
De brochure verschijnt in een tijd waarin religie door velen eerder als een steen des aanstoots wordt beschouwd dan als een mogelijke verrijking, constateert Kaljouw terecht. Zo kwam in het conceptadvies van het Platform Onderwijs2032 (oktober 2015) de term religieonderwijs zelfs niet voor. Zal wel komen omdat het algemene gevoel in Nederland is dat God en geloof uit het bewustzijn zullen verdwijnen, vermoedt Kaljouw.
Waarop hij met enkele cijfers probeert aan te tonen dat van het laatste allerminst sprake is. Het Amerikaanse onderzoeksinstituut Pew heeft berekend dat in 2050 87 procent van de wereldbevolking religieus zal zijn tegen 84 procent nu. Het aantal agnosten en atheïsten zal verder afnemen en het percentage moslims in Europa zal tegen die tijd tien procent bedragen. Met andere woorden: een wereld vervuld van religie.
Maar geldt dat ook voor Nederland? Ons land is een van de meest geseculariseerde landen ter wereld. Ook Kaljouw weet dat. Hij wijst erop dat tussen 1966 en 2015 het percentage rooms-katholieken in Nederland is gedaald van vijfendertig naar twaalf procent van de bevolking en het aantal protestanten van vijfentwintig naar negen procent. Tweederde van de Nederlanders is anno 2015 buitenkerkelijk, noteert hij. De toename van religie, voorspeld door Pew, gaat blijkbaar niet op voor Nederland.
Kaljouw gaat op deze discrepantie verder niet in, waardoor de lezer met een aantal prangende vragen blijft zitten. Zoals: hoe kan het dat religiositeit ‘overal’ ter wereld stijgt behalve in Nederland? En wat is dat dan voor religiositeit? ‘Hutspotreligie’ (van alles wat) of geïnstitutionaliseerde godsdienst? En waarom zou religie-onderwijs belangrijk zijn in een land dat bijna geheel geseculariseerd is, op (een deel van) de moslimbevolking en een paar honderdduizend orthodoxe protestanten na? Heeft het Platform Onderwijs2032 niet gewoon gelijk? God en geloof zijn dood in Nederland?

Login om meer te lezen
Log in om reacties te plaatsen

Doorzoek de website

 

 

Agenda