FacebookTwitterLinkedIn
  • VOLZIN 2019: NUMMER 1

    VOLZIN 2019: NUMMER 1

      Volzin organiseerde in samenwerking met Tilburg University een schrijfwedstrijd. Thema was: ‘Kunst
    02 januari 2019 - Lees meer
donderdag, 22 June 2017 09:23

Betekenisvolle betekenisloosheid

Betekenisvolle betekenisloosheid Tekst: Jurgen Tiekstra

Jurgen Tiekstra belicht in de rubriek ‘Film’ rolprenten waarin een eigenzinnige kijk op de mens en de wereld naar voren komt. Deze maand: de absurdistische speelfilms van de Nederlandse filmmaker Alex van Warmerdam. Films als ‘Borgman’ roepen de vraag op: Leven we in een zinloos vacuüm?

Halverwege de speelfilm Borgman (2013) van de Nederlandse film- en theatermaker Alex van Warmerdam wordt een vrouw gewurgd in haar slaapkamer. Met een stropdas. Terwijl het stuk textiel steeds strakker rond haar hals wordt aangesnoerd, beweegt de vrouw zich met woeste kracht door het camerakader, in een wanhopige poging zich los te worstelen. Haar laatste vergeefse hap naar adem wordt gevangen in een genadeloze close-up.
“Ik vind het geweldig, dat wurgen”, zei Van Warmerdam toen de film net was uitgebracht. “Het levert zoveel op, qua beweging en spanning.” Met die opmerking bewees hij zich opnieuw als de totaal onsentimentele regisseur die hij is, al sinds het moment van zijn debuut in 1986.
Een filmregisseur is een vakman: uit hoofde van zijn professie is hij verplicht om ook in het geval van een moord afstand te bewaren tot elk gevoel en met koele berekening na te denken over technische zaken als kadrering, enscenering, belichting en choreografie. Maar bij Alex van Warmerdam speelt er meer dan dat: zijn afstandelijke blik op zijn personages is meer dan een voorwaarde voor een vakkundige speelfilm. Zijn afstandelijkheid is een onwrikbaar onderdeel geworden van wat zijn visie is als maker.
Allereerst die stropdas. In de denkwereld van Van Warmerdam gaat het hier niet om een kledingaccessoire dat op perverse wijze voor iets anders wordt gebruikt dan waarvoor het is ontworpen. Nee, de stropdas is een filmreferentie. Alex van Warmerdam denkt aan de functie ervan in de speelfilm Frenzy van de door hem zo bewonderde filmregisseur Alfred Hitchcock. In diens film uit 1972 figureert een seriemoordenaar, met de stropdas als handwapen.

Login om meer te lezen
Log in om reacties te plaatsen

Doorzoek de website

 

 

Agenda