FacebookTwitterLinkedIn
  • VOLZIN 2019: NUMMER 1

    VOLZIN 2019: NUMMER 1

      Volzin organiseerde in samenwerking met Tilburg University een schrijfwedstrijd. Thema was: ‘Kunst
    02 januari 2019 - Lees meer
woensdag, 10 May 2017 09:44

Wayne Modest: 'Verhalen over slaven gaan over ons'

Wayne Modest, museoloog Wayne Modest, museoloog Tekst: Elleke Bal

‘Verhalen over slaven gaan over ons’ Verhalen over slavernij zijn verhalen over onszelf nu, zegt onderzoeker Wayne Modest. Musea verbinden heden en verleden. “‘Ga terug naar je eigen land’, wie de geschiedenis van kolonisatie en migratie kent, kan zoiets niet zeggen.”
Op een prachtige lentedag tuurt Jan Pieterszoon Coen streng over de Amsterdamse Mauritskade. Het stenen hoofd van de VOC-gouverneur en grondlegger van Batavia vertoeft boven de hoofdingang van het Koninklijk Instituut voor de Tropen (KIT), in 1910 gesticht als Koloniaal Instituut. Om de hoek van het KIT geven sluisdeuren toegang tot een andere ingang van dit indrukwekkende gebouw: het Tropenmuseum. Banners en flyers in de hal kondigen exposities aan. Van rhythm & roots, een muzikale reis naar de wortels van genres als blues, rap en afrobeat tot evenementen als Mocro? – Coolness & Nederlands Burgerschap. “In het Tropenmuseum ontdek je dat we op de verschillen na, allemaal hetzelfde zijn”, staat er op een folder.
Daar in de hal komt Wayne Modest aangelopen. Hij werkt in het Tropenmuseum, waarvan hij tussen 2010 en 2014 hoofd Museale Zaken was. Inmiddels leidt hij een nieuw onderzoeksinstituut, dat onderzoek stimuleert naar nieuwe manieren om collecties te presenteren. Het houdt zich onder meer bezig met de vraag hoe het Nederlandse slavernijverleden in musea op een moderne manier gebracht kan worden, in plaats van in de oude koloniale context waarin mensen konden kennismaken met ‘uitheemse’ kunst en cultuur. Het onderzoeksinstituut is onderdeel van het Nationaal Museum van Wereldculturen dat ontstond toen het Tropenmuseum, het Rijksmuseum Volkenkunde in Leiden  en het Afrikamuseum in Berg en Dal in 2014 fuseerden.
De vraag naar de representatie van het slavernijverleden is de afgelopen jaren steeds urgenter geworden. Dat geldt niet alleen voor Nederland, in heel Europa wordt erover gediscussieerd, zegt Modest. Musea nemen in die discussies een belangrijke rol in, als plaatsen van herinnering waar geschiedenis wordt geschreven. Het Rijksmuseum heeft de collectie doorgelopen om kwetsende termen uit het koloniale tijdperk als ‘neger’ en ‘hottentot’ te verwijderen. Het Tropenmuseum maakt zich op voor een nieuwe expositie over het slavernijverleden. Ook in het Rijksmuseum zal in 2020 een nieuwe tentoonstelling over dit thema worden geopend. Zullen de musea erin slagen om recht te doen aan het verleden, en mensen bij elkaar te brengen rondom dit thema?

Absenties

Wayne Modest belandde op een onverwachtse manier in de museumwereld. Hij studeerde scheikunde in Kingston, Jamaica, toen hem op een dag gevraagd werd om voor een museum een laboratorium op te zetten voor conservatie en restauratie. “Liefde op het eerste gezicht”, vertelt hij. Hij raakte meteen gefascineerd door de rol van musea in maatschappelijke vraagstukken. “Ik wilde weten hoe ze ons perspectief op de wereld om ons heen kleuren.”
Uiteindelijk zou hij museologie gaan studeren, in Amsterdam. Hij stuitte op theorieën als die van de Australische socioloog Tony Bennett, die in boek The Birth of the Museum het negentiende-eeuwse Europese museum presenteerde als een instrument van de elite om de machtsverhoudingen te accentueren. Modest hield zich bezig met de vraag wat er gebeurt als je de geboorte van het museum niet bekijkt vanuit Europees perspectief, maar vanuit landen die gekoloniseerd zijn geweest. “Ik heb me altijd verzet tegen het idee dat het museum iets westers is en aan anderen is opgelegd”, zegt Modest. “De drang om te verzamelen en bewaren is er overal, ook Jamaica kent een lange museumgeschiedenis.” Hij zou uiteindelijk promoveren op een onderzoek naar de historische ontwikkeling van musea in relatie tot het slavernijverleden.Login om meer te lezen

Log in om reacties te plaatsen

Doorzoek de website

 

 

Agenda