FacebookTwitterLinkedIn
woensdag, 15 March 2017 10:55

'De dode wereld benauwt me'

'Al deze gedichten gaan uit van iets dat te zien is' 'Al deze gedichten gaan uit van iets dat te zien is' Tekst: Nico Keuning, Beeld: Corbino

Dichter T. (Tom) van Deel (1954), voormalig recensent van Trouw, publiceert na negen jaar een nieuwe bundel, Herfsttijloos. Verstilde poëzie over tijd, leven, dood, natuur en religie. “De illusie van leven in de dood brengen, bezielde me om deze bundel te schrijven.”

Er staat een schaal op tafel met knollen, waarvan de verwelkte bloemen neerhangen als een slordig pruikje. In de kleuren violet, geel en wit is nog de najaarskrokus te herkennen, de even fiere als ijle herfstbloeier. “Dit is ‘m”, zegt Tom van Deel en hij zet een bol voor mijn neus. We praten over de titel Herfsttijloos die associaties oproept met herfst, met tijdloosheid en eeuwigheid. Het blijkt een plantje met veel namen: herfstbloem, naaktbloeier, naakte juffer, naakte juffrouwtjes, naakt mannetje, spinbloem, titelroos, tijdeloos.

Hoe bent u op de titel ‘Herfsttijloos’gekomen?
“Het begon toen ik in een paar jaar geleden in het najaar twee bollen van iemand kreeg. Ik legde ze in een bord op tafel. En dan gebeurt het, vanzelf. Je hoeft er niets voor te doen. Er komen bloemen uit tevoorschijn, zonder blad. Vandaar de naam naaktbloeier. Die twee bollen leverden een gigantische productie aan bloei. Eerst drie, vijf, acht bloemen. Uiteindelijk waren het er veertien. Toen ben ik op kleine kaartjes de bloemen gaan tekenen om de bloei te volgen en de neergang. Dat is uitgegroeid toto een massa tekeningen op correspondentiekaartjes. Duizenden, in allerlei vormen. Ook in abstracte vorm, zoals er een paar op de omslag van de bundel zijn afgebeeld. Afgelopen zomer had ik een tentoonstelling samen met dichteres en beeldend kunstenaar Anneke Brassinga bij Neel Korteweg in haar atelier. Een hele wand van 250 van die kaartjes op de muur geprikt als vlinders.”

Waar kwam die plotselinge fascinatie vandaan?
“Het niet onder woorden willen brengen. Gebrek aan poëzie. Een vervanging voor poëzie. Kleine kaartjes. In een half uur heb je er twintig. Ik heb essayachtige teksten geschreven over poëzie en beeld in Als ik tekenen kon. Ik ben dus vertrouwd met het idee van het beeld.”

U wilde er kennelijk toch ook over schrijven. Al komen er slechts twee gedichten over herfsttijloos in de bundel voor.
“Ik schrijf tamelijk intuïtief de eerste versie. Maar dan gaat er nogal wat herschrijven overheen. Als het over tulpen gaat, is dat hetzelfde verhaal. Ik kan nauwelijks poëzie schrijven zonder daarbij een beeld voor ogen te hebben. Al deze gedichten gaan uit van iets dat te zien is, waarin van alles besloten ligt door de manier van formuleren. Je ziet tulpen, maar in de formulering gebeurt iets, komt er iets tot leven.”

Tulpen [II]

Je kunt de sterflust rekken
hun schoonheid nog verhogen
door weinig water toe te staan.

Zo gaan ze langer drogend
en in verkleurend buigen
hun onvermijdbaar einde aan.

 

Login om meer te lezen
Log in om reacties te plaatsen

Doorzoek de website

 

 

Agenda