FacebookTwitterLinkedIn
  • VOLZIN 2019: NUMMER 1

    VOLZIN 2019: NUMMER 1

      Volzin organiseerde in samenwerking met Tilburg University een schrijfwedstrijd. Thema was: ‘Kunst
    02 januari 2019 - Lees meer
dinsdag, 14 March 2017 12:09

Thuiskomen onder Marokkanen

Thuiskomen onder Marokkanen Tekst: Thijs Kolster, Beeld: Hollandse Hoogte

’Een rechtgeaarde Hollandse kaaskop’, noemt Thijs Kolster zich. Drie jaar woont hij nu in Rabat. Altijd maar weer onderhandelen, de alom aanwezige armoede, de andere omgangsvormen: de ‘omgekeerde integratie’ van Kolster in Marokko verloopt niet zonder botsingen en butsen. “Je ergens thuis voelen is geen vanzelfsprekendheid. Het leidt langs de klippen van onbegrip, fouten en stomme missers.”

Papa, als ik straks in Marokko ongelukkig ben? Wat dan? Dan ben ik vier jaar ongelukkig? Dan heb ik vier jaar van mijn leven verpest!” Als vader snijdt zo’n opmerking van je zoon van 9 dwars door je ziel, wanneer je als gezin hebt besloten vier jaar in Marokko te gaan wonen. En geen duidelijkere indicatie voor de impact van onze keuze dan deze woorden. Marokko is voor ons alle vier een grote ‘black box’. We hebben geen wortels in dit land, sterker we zijn rechtgeaarde Hollandse kaaskoppen. Gekscherend roep ik op de vraag ‘Waarom Marokko?’: ‘ Nou, wij kiezen voor de omgekeerde integratie.’ Marokkanen, moslim, islam, hoofddoeken en integratie. Woorden die in Nederland steeds minder door de tolerantie worden omarmd. Dat wist ik. Ik wist echter niet dat mijn opmerking langzaam onderhuids ons leven zou binnendringen.

Zintuigen op scherp
In de eerste maanden na onze aankomst in Rabat, onze woonplaats voor de komende jaren, leven we in een staat van avontuurlijke verwondering. Er is de verbazing over alles wat anders is. Marokko geeft je ook het gevoel dat je een kruispunt van werelden binnentreedt. Koning Hassan II, de vader van de huidige koning Mohammed VI, typeerde zijn land ooit “als een boom waarvan de voedende wortels diep in de Afrikaanse aarde reiken en die met zijn bladeren de wind uit Europa inademt. Het Marokkaanse leven is niet alleen maar verticaal gericht. Het strekt zich ook horizontaal uit naar het oosten waarmee wij cultureel en religieus door eeuwenoude banden verbonden zijn.”
Voor ons voelt het inderdaad als een volstrekt nieuwe wereld. De mensen, geuren, de kleuren, de bouw van de woningen, de zon die onverbiddelijk aan een strakblauwe hemel schijnt, de diversiteit van het landschap. Het is alsof mijn zintuigen op scherp staan en gulzig alles willen binnenhalen. Maar het zijn toch vooral de alledaagse dingen waarbij we de verandering aan den lijve voelen. Zo concludeer ik, na een paar dagen te zijn ondergedompeld in het Marokkaanse verkeer, dat hier slechts drie verkeersregels gelden: Een grote wagen gaat voor een kleinere wagen. Als je op een grote weg rijdt, heb je voorrang op een kleinere weg. En ten derde: Voor bussen en vrachtwagens ga je uit de weg. En vooral veel toeteren. Nuances onderken ik gewoon niet.
En ook al zijn we zuinige Hollanders het voelt raar om zeg maar in de Mediamarkt van Marokko te onderhandelen over een korting op onze wasmachine. “Je moet onderhandelen, dat hoort zo. Een prijs is niet DE prijs.”
Het is allemaal mooi, bijzonder, grappig en vooral anders. Het geeft energie. We voelen ons onvermoeibaar. En de zon schijnt iedere dag. Maar we zijn nog echte buitenstaanders. Onze ogen registreren vooral de verschillen met Nederland. Alsof we nog met een been in Nederland staan. En we willen zo graag Marokko binnenkomen.

Armoede overal
Ongemerkt glijden we de fase in waarbij we Marokko als het ware binnendringen. Het avontuurlijke verdwijnt. Een vorm van gewenning treedt op. We snurken alle vier moeiteloos door het ochtendgebed heen, dat om zes uur uit de dichtstbijzijnde minaret klinkt. Ook het geluid van de nabijgelegen snelweg is voor ons al niet meer hoorbaar. Maar zaken gaan ook niet meer vanzelf. Zelf begin ik te werken in een achterstandswijk in Sale bij een project voor gehandicapte kinderen. De armoede en het harde bestaan in Marokko krijgen gezicht in Mourcine, Eitan, Zakaria, Driss en veelal hun moeders. Schaamte voor een kind dat niet ‘normaal’ is, is een realiteit. Op iedere straathoek is er de anonieme armoede in het leger van bedelaars. Terwijl tegelijkertijd de duurste wagens hen voorbij rijden. We zoeken naar een manier om er mee om te gaan. Als ik na een half jaar onze jongens vraag wat ze het lastigst vinden aan Marokko is het oordeel unaniem: de armoede. Het raakt ze. Het is niet eenvoudig. Vaak een knagend gevoel van onmacht en ook doorleven, plichtmatig een paar dirhams geven, achteloos, omdat de armoede er is en blijft.
Er volgen periodes waarin ik het kwijt ben. Compleet verloren rondloop. Geen enkele verbinding met mijn omgeving. Een vreemde op straat. De vertrouwdheid van Nederland, thuis, is ver weg, terwijl je tegelijkertijd weet dat het hier moet gebeuren. Marokko ruikt dan niet meer heerlijk anders. De geuren op straat stinken. De open riolen, rottend huisvuil, zweet en uitlaatgassen dringen binnen. En de taal wordt een handicap. Het Darija, Marokkaans Arabisch, klinkt niet langer exotisch maar schept afstand. Ik spreek het bijna niet. Frans gaat wel, maar bij het benoemen van nuances of juist het aanschaffen van dagelijkse dingen, haper ik, moet ik zoeken, baal ik en raak ik gefrustreerd. De armoede is opeens overal, te veel en te dichtbij, waardoor ik iedereen die zijn hand opsteekt negeer. Geen ruimte om dit toe te laten. Ik ben te kwetsbaar en zie slechts wat onaf, vuil en slecht is onderhouden.
We gaan alle vier door pieken en dalen en het uit zich bij ieder van ons anders. Ik knok met mezelf, met de wereld en mensen om mij heen, die andere codes kennen. De gastvrijheid is hartverwarmend maar voelt soms ook als een façade net zoals de onmogelijkheid om rechtstreeks aan te spreken, boos te worden en weer door te leven. Zo gewend als we zijn dat in Nederland iedere foutmarge uit het leven moet worden gebannen, leren we om te gaan met de imperfectie van het leven zoals Marokko die omarmt. Een afspraak kun je maken maar staat daarmee niet vast. Je kunt rustig een, twee uur te laat komen of gewoon vergeten.

Login om meer te lezen
Log in om reacties te plaatsen

Doorzoek de website

 

 

Agenda