FacebookTwitterLinkedIn
donderdag, 12 January 2017 09:08

'Tolerantie moet wel van twee kanten komen'

Gluren naar de buren. (Persoon op de foto komt niet voor in het artikel) Gluren naar de buren. (Persoon op de foto komt niet voor in het artikel) Tekst: Paul Morsch, Beeld: Stijn Rademaker

Het essay 'Tolerantie moet wel van twee kanten komen' kreeg de tweede prijs van de Volzin-schrijfwedstrijd.

"Het straathandvest biedt een normenkader dat ons als buurt ten goede heeft gevormd", getuigt Paul Morsch. Maar wat gebeurt er als er in de straat een gezin komt wonen dat daaraan geen boodschap lijkt te hebben? Dan is enige ludieke tegenactie wel geboden. Want: "We moesten iets doen. Neten worden immers luizen."

Ik woon in een straat waar de ruimte uiterst beperkt is. Die schaarste stelt als vanzelfsprekend eisen aan ons omwonenden hoe om te gaan met die ruimte. Een en ander hebben we inmiddels vastgelegd in een straathandvest. Dat normenkader heeft ons als buurt ten goede gevormd. We zijn een heel zorgzame buurt waarbij het belang van de straat voorop staat.
Zo parkeert iedereen aan de rechterkant van de weg. Daarmee is de linkerkant vrij voor éénrichtingsverkeer. Duidelijk, samen houden we de buurt leefbaar. Tenminste, tot voor kort, want sinds enkele maanden wordt onze buurt geteisterd door een aantal subversieve elementen. De nieuwe bewoners van nummer 34 houden er zo hun eigen ideeën op na als het gaat om het gebruik van de gemeenschappelijke ruimte.

Links geparkeerd
Op 17 juni van het voorbije jaar maakten we voor het eerst kennis met deze lieden. Via onze connecties met het secretariaat van de makelaar wisten we dat de rondleiding gepland stond om kwart over vijf. Ik had al direct aangegeven dat dit een uiterst onhandig tijdstip was vanwege de spits. Maar goed, de familie Steur had schijnbaar in de hele week alleen dat tijdslot beschikbaar. Dat riep al behoorlijk wat irritatie op, maar à la, je moet mensen een eerlijke kans geven. En binnen de regels die gelden zijn wij een tolerante straat. Dat staat zo ook expliciet in het straathandvest.
Vanaf vier uur verschansten we ons met het straatbestuur strategisch in de keuken van Rogier. Vanuit zijn keuken hadden we goed zicht op nummer 34 zonder dat we zelf zichtbaar waren dankzij een voor de gelegenheid opgehangen vitrage. De makelaar kent onze buurt en parkeerde heel keurig rechts. Om iets na half zes, dus ruim een kwartier te laat, kwamen de Steuren onze straat binnenkakken. Bij 26 en bij 42 was nog plek om te parkeren. We schatten ongeveer dertig meter tot de voordeur van 34. Ze parkeerden echter aan de linkerkant half op de stoep, half op straat, pal voor nummer 34. Daarmee veroorzaakten ze hinder voor zowel voetgangers als auto’s. Dubbel overlast om ruim dertig meter wandelen uit te sparen. Zeker vanwege die hakjes waar mevrouw op loopt. Dan weet je eigenlijk al wel genoeg.

Ludieke tegenactie
Het ging van kwaad tot erger. Verhuizen deden ze volkomen onaangekondigd. En zoals we na de ellende met die bezichtiging hadden kunnen verwachten, parkeerden ze hun vrachtwagen dubbel, pal voor hun eigen deur. Daardoor was onze straat bij verrassing een volledige zaterdag geblokkeerd. Dat konden we uiteraard niet laten lopen en we besloten tot een ludieke tegenactie. Daags na de verhuizing liftten we met het voltallige straatbestuur Steurs auto op een stapel houten pallets met de neus tegen het verkeer in. Uiteraard aan de rechterkant van de weg. Dat de neus tegen de richting van het verkeer in stond, was om duidelijk te maken dat de Steuren niet tegen de stroom in moeten zwemmen in onze buurt. Dan denk je natuurlijk dat het kwartje wel valt.
Niks hoor. Tijdens de housewarming een week later vroeg vader Steur zich hardop af: “Wie doet nou zoiets?” Uitgerekend tegen Rogier. Je kent het wel, met zo’n hautain Amsterdams accent. Dat heeft Rogier toen fijntjes uit de doeken gedaan: “Nou, misschien waren er mensen niet zo blij dat jullie onaangekondigd de straat een hele dag geblokkeerd hebben? Misschien wil iemand je duidelijk maken dat je nu niet meer in Amsterdam woont. Misschien moet iemand die hier nieuw is komen wonen, het straathandvest eens lezen? Zou dat héél misschien kunnen?” Steur keek Rogier volkomen verbijsterd aan alsof hij zich nergens van bewust was. Het zou nog erger worden.

Zes groencontainers
Dat vissen niet de snelste leerlingen zijn, blijkt uit het geringe effect dat onze opvoedkundige feedback sorteerde. Op al hun asociale acties verzonnen we een gepaste sanctie. Het bleken parels voor de zwijnen. Vader Steur zet bijvoorbeeld zijn vuilcontainer niet bij de rest van de containers, maar bespaart zich liever een paar meters lopen. Het staat nota bene zelfs in het handvest. Hoeveel moeite is dat nou? Enfin, wij hebben vervolgens zes volle groencontainers bij de Steuren in de tuin leeg gekiept. Dat ruikt natuurlijk een beetje. Tegelijkertijd is het ook weer niet zo heel erg. Gft-afval is toch een soort van mest. Sindsdien is er een continu spel gaande waarbij Steur zijn tuin regelmatig leegschept op de straat en wij het overdag, als ze naar hun werk zijn, weer in de tuin scheppen.
Ander voorbeeldje. Kinderen maken natuurlijk wel eens lawaai, dat begrijpen we. Wij zijn immers tolerant en hebben vroeger zelf kinderen gehad. Maar Steur schopt zijn kinderen op zondagmorgen al voor de mis van 11 uur de straat op. Zelf liggen de Steuren dan nog in bed te slapen of wat die twee daar dan ook uitvreten. Hun kindertjes mogen ondertussen de hele straat op zijn kop zetten.
Of erger nog, laatst gaf een van die kinderen een feestje. Wat denk je, al hun vriendjes en vriendinnetjes parkeerden die fietsjes kris kras op de stoep. Als Steur het afval in zijn voortuin echt had geruimd was er genoeg plaats geweest voor die fietsjes. We moesten iets doen. Neten worden immers luizen.

Beetje duwen en trekken
We besloten hier de eigen kinderen uit de straat bij te betrekken, uit pedagogisch oogpunt. Niets educatiever voor de jeugd dan zelf opvoeden. Rogier en ik coachten onze kinderen bij deze taak. Eerst adviseerden we de kinderen uit onze straat de Steurtjes een beetje buiten te sluiten en uit te schelden. Al snel werd duidelijk dat ze daar niet goed op reageerden. Dus legden we in tweede instantie uit dat als iemand voor elf uur op zondagochtend moord en brand roept, je hem best een reden mag geven om moord en brand te roepen. En dat een opvoedkundige tik louterend kan werken. Rogier kan daar zo prachtig de passende bijbelteksten bij citeren.
Heerlijk die omgang met dat jonge grut, je kon die kinderhersentjes gewoon op volle toeren zien draaien. Ze pakten het ook fantastisch op. Twee zondagen later speelden de Steurtjes al niet meer in de straat. Op de andere dagen trouwens ook niet meer. Weliswaar ligt er eentje in het ziekenhuis begrepen we, maar de twee anderen zien we ook niet meer.
Steur zocht contact met de politie. Onze kinderen zouden fietsen vernielen, rot fruit door de brievenbus frotten, schelden en zijn kinderen waren mishandeld. Met name dat laatst schoot in ons verkeerde keelgat. Je hebt het wel over kinderen. Als kinderen een beetje duwen en trekken kan het gebeuren dat er iemand ongelukkig op het hoofd valt. En als je eenmaal op de grond ligt en iemand staat op je arm of been zijn die broze kinderbotjes al snel gebroken. Dat hoeft niet direct opzet te zijn, ook niet als dat in zo’n mêlee van kinderen bij herhaling gebeurt.

Erg in de weerstand
Hoe dan ook, de wijkagent kwam met ons praten. Gouwe ouwe Bram, we kennen hem goed. Bram heeft een solide worp en is een vaste waarde in ons straatteam als we tegen de andere straten uit de buurt jeu des boules spelen tijdens het midzomernachtfeest.
Bram ensceneerde een gesprek tussen de Steuren en een afvaardiging van ons straatbestuur, waar Rogier en mijn persoontje voor aangewezen werden. Samen met de andere straatbestuursleden stelden we een lijst van ergernissen op. Dat stemde hoopvol. Ik dacht echt dat we er wel uit zouden komen. Dat het misschien zelfs wel goed kon zijn om een aantal verwachtingen expliciet te maken. We hadden het straathandvest ook meegenomen, mocht Steur dat tegen alle herhaaldelijk geuite adviezen in nog altijd niet kennen.
Dat gesprek liep volkomen anders. De Steuren zaten heel erg in de weerstand. Vader Steur begon al direct niet goed. Hij snikte over het moeizame herstel van zijn oudste zoon, dat als zijn vrouw werkt, ze nog geen hoer is, blablabla. Verwijt op verwijt. Vrij van iedere vorm van zelfreflectie. Totaal niet in de luisterstand. We hebben hem heel professioneel uit laten razen, waarbij ik Rogier een paar keer indringend aan moest kijken om te voorkomen dat hij zou ontploffen.
Toen ik eindelijk wat kon zeggen heb ik nog geprobeerd om Steur tot rede te brengen. Ik heb hem uitgelegd dat tolerantie van twee kanten moet komen. En dat van alle dingen die hij zei, áls ze al waar waren, het toch niet precies duidelijk was wie nou wat gedaan had. Ik heb hem geadviseerd zijn focus te verleggen van het verleden naar de toekomst, zodat het gesprek constructief kon blijven. “Wie leeft in het verleden, krijgt morgen wat hij vandaag heeft,” heb ik hem gezegd. Ik had niet het idee dat het echt landde.

Bordje in de tuin
Steur bleef maar van die Amsterdamse teksten declameren over dat we in een vrij land leven en dat wij hartstikke gek zijn met ons – ik citeer – ‘debiele handvest’. Toen hebben we natuurlijk wel even met onze wenkbrauwen gefronst. Als je denkt dat de hele wereld gek is, wie is er dan gek? Juist! Steur moest zelfs niet lachen toen Rogier wat luchtigheid in het gesprek met zijn geestige reactie: “Ik ben niet gek, ik ben Napoleon.”
Het probleem lijkt zich nu dan toch wel op te lossen. Er staat een bordje in de tuin met te koop. De Steuren schieten er als schichtige vissen vandoor, hetgeen zoals we al vreesden niet echt duidt op een steile leercurve. In het straatbestuur heb ik bepleit, mits ze snel verkopen, de Steuren voor nu met rust te laten. “Tolerantie is en blijft een belangrijke kernwaarde in onze straat”, wees ik iedereen op ons handvest. De makelaar doet ondertussen goede zaken. Het is hem gegund, hij parkeert rechts.

Paul Morsch (50) is businesscoach en woont in Amersfoort. De inzending van Paul Morsch is door de jury bekroond met de derde prijs.

Login om meer te lezen
Log in om reacties te plaatsen

Doorzoek de website

 

 

Agenda