FacebookTwitterLinkedIn
maandag, 07 November 2016 09:09

Stemmen uit het hospice

Vrijwilliger Vincent Bökkerink in gesprek met een gast Vrijwilliger Vincent Bökkerink in gesprek met een gast Tekst: Bert Ummelen, Beeld: Stijn Rademaker

Leven te midden van stervenden, hoe doe je dat? Wat vraagt het van je? In hospice Bethlehem in Nijmegen vertellen zorgverleners over hun omgang met de dood. “Als het me niet meer zou raken, zou ik iets anders moeten gaan doen”, zegt de familiebegeleidster. De verpleegkundige: “Ik projecteer mijn eigen doodsangst, denk ik weleens.” De arts: “In de troostende hand hoeft heus geen pilletje te zitten. Maar als het nodig is wel het juiste.” De vrijwilliger: “Je moet jezelf wegcijferen.”

Hospice Bethlehem is gevestigd in een voormalig zusterklooster in de Nijmeegse binnenstad. Er is plaats voor tien gasten die elk een eigen kamer hebben. Er is een gezamenlijke huiskamer met zicht op de Waal en een tuin. De voormalige kapel is ingericht als stiltecentrum.
Bethlehem is een van de twintig high care hospices in Nederland. De zorg wordt er verleend door eigen verpleegkundigen en verzorgenden. Doorgaans is, zoals in Bethlehem, ook een arts in dienst. In een high care hospice ondersteunen vrijwilligers de professionals. Er zijn ook hospices die door vrijwilligers worden gerund: low care hospices, ook wel bijna-thuis-huizen genoemd. De zorg wordt er verleend alsof de bewoner thuis woont: door ziekenverzorgenden en wijkverpleegkundigen van de thuiszorg. De medische zorg blijft in handen van de eigen huisarts.
In hospice Bethlehem werken 22 beroepskrachten. Daarnaast is er ondersteuning van zo’n 125 vrijwilligers. Vier van hen komen hieronder aan het woord.

Gerard van Ommeren (51), verpleegkundige:
‘Ik ervaar spanning tussen afstand en nabijheid’

“Het doet veel met je, ja. Ik kan regelmatig volschieten als een gast of familielid helemaal in tranen is. Ik geloof niet dat het verkeerd of onprofessioneel is als je je emoties laat zien. Ik zou het willen kwalificeren als iets moois. Tegelijk ervaar ik wel de spanning tussen afstand nemen en betrokkenheid. Ik neem moeilijk afstand. Maar ach, denk ik dan, iemand die zaken doet ligt ook weleens wakker. Het grote verschil in zwaarte is natuurlijk dat het niet om zaken gaat maar om mensen die doodgaan.
Op het moment dat ik iemand hier verwelkom besef ik dat het tegelijk een afscheid nemen is. Misschien is het een beveiligingsmechanisme…
Ik droom veel over de dood en doodgaan. Zal ook wel te maken hebben met mijn opvoeding; ik kom uit een streng gereformeerd milieu.
Als gasten onrustig zijn probeer ik altijd even te checken of ze bang zijn. Ik betrap mezelf erop dat ik daar eerder vanuit ga dan van het omgekeerde: dat men zich overgeeft. Terwijl dat hier net zo vaak voorkomt. Ik projecteer mijn eigen doodsangst, denk ik weleens.
Of mensen met een vast godsgeloof het makkelijker hebben? Ik kom niet zo veel van die mensen tegen, moet ik zeggen. Ook in een rotsvast godsgeloof sluimert toch vaak twijfel. Terwijl mensen die niet gelovig zijn zoiets hebben van ik heb mijn leven geleefd, punt uit.
Ik zie de palliatieve zorg medicaliseren. Nu er steeds meer mogelijkheden zijn om klachten te bestrijden blijven mensen langer in leven. Je richt je op het verzachten van klachten en niet zozeer op levensverlenging maar het loopt door elkaar heen. Ik vraag me weleens af, is die man of vrouw die een antibioticum krijgt voor weer een blaasontsteking echt in staat om te zeggen: dat wil ik niet, geef gewoon pijnstillers of help me in slaap.
Het bizarre is dat mensen die hier niet overlijden na bepaalde tijd naar een verpleeghuis moeten. Daar wordt steeds scherper op gelet. Ik denk dan: triest genoeg, maar je gaat van vijf sterren naar nul sterren.
Euthanasie komt hier voor. Die wordt dan overeenkomstig de regelgeving verricht door de huisarts, niet door onze eigen arts. Als verpleegkundigen hoeven we er ook niet bij te zijn. Voor mij is een bijzondere regeling getroffen: op de dag waarop een euthanasie is gepland hoef ik niet te komen.
Een dokter die komt om iemand dood te spuiten… Ik snap de achterliggende redenen, ik kan best iemand begeleiden, de hand schudden en ‘goede reis straks’ wensen, maar dat allerlaatste stukje, daar wil ik niet bij zijn.”

 

Login om meer te lezen
Log in om reacties te plaatsen

Doorzoek de website

 

 

Agenda