FacebookTwitterLinkedIn
maandag, 19 September 2016 10:10

Burger is beter af met burgemeester

Tekst: Elleke Bal Beeld: ANP Foto Tekst: Elleke Bal Beeld: ANP Foto

De emoties in het debat over de opvang van vluchtelingen liepen het afgelopen jaar hoog op. De rijksoverheid verzocht gemeenten dringend om opvanglocaties te openen; burgers kwamen steeds heftiger in opstand. Elleke Bal blikt met drie burgemeesters terug op een rumoerig jaar. “Ik ga niet steeds zeggen: er is weer een asielzoeker die iets gedaan heeft.”

Wijsheid, grootmoedigheid, rechtvaardigheid, liefde, onverschrokkenheid, voorzichtigheid, schoonheid en geloof, het zijn de bestuurlijke deugden die in het Latijn staan gegraveerd in de Katwijkse ambtsketen. Jos Wienen (CDA) legt hem na vijftien jaar Katwijk bijna af, om later deze maand als burgemeester van Haarlem geïnstalleerd te worden. Een ding is zeker: hij en zijn collega-burgemeesters in Nederland moesten het afgelopen een groot beroep doen op de Katwijkse keten-deugden. De bestuurders stonden voor de meest complexe opgave van deze tijd: de opvang en huisvesting van vluchtelingen.

Allemaal onzin

Ook in Katwijk was het onrustig. Er werden ruim 1100 asielzoekers opgevangen en zo’n honderd statushouders. Terwijl die opvang voorspoedig verliep, bond Wienen de strijd aan met mensen die valse aantijgingen deden tegen asielzoekers. Toen Katwijk in 2007 een asielzoekerscentrum kreeg, hoorde je al af en toe, zo vertelt Wienen, spookverhalen over criminaliteit en verkrachtingen. Maar de negatieve berichtgeving op internet en sociale media “explodeerde pas echt” toen Katwijk er in 2014 nog een azc bijkreeg en het aantal opvangplaatsen verdubbelde. Dat kwam volgens Wienen vooral door de landelijke media-aandacht voor de komst van vluchtelingen. “Mensen begonnen zich te roeren, er ontstond ineens discussie. Op sociale media ging het rijp en groen door elkaar heen. De gemeente zou gratis elektrische fietsen aan vluchtelingen geven. Kinderen in speeltuinen zouden worden lastiggevallen. Allemaal onzin.”
Hoe ga je daar als burgemeester mee om? Wienen besloot bij de politie lijsten op te vragen met de aantallen incidenten waarbij asielzoekers betrokken waren. In 2015 bleken 114 incidenten gekoppeld aan het lokale azc, op ruim 17.650 incidenten in heel Katwijk. Zedendelicten waren er niet. “Het azc blijkt niet te zorgen voor overmatig veel incidenten in Katwijk”, meldde een gemeentelijk persbericht. Maar media en inwoners vroegen om méér: details over de 114 incidenten, iedere week een lijstje met de nieuwste incidenten. “Lijstjes bekendmaken vind ik stigmatiserend”, zei Wienen stellig in de pers. Het kwam hem op veel kritiek te staan. “Er is nooit een excuus om dit soort zaken onder het tapijt te vegen”, reageerde VVD-Tweede Kamerlid Malik Azmani. “Irritatie om doofpot”, kopte De Telegraaf. Wienen hield voet bij stuk: “Ik ga niet steeds zeggen: er is weer een asielzoeker die iets gedaan heeft.”

Gestegen vertrouwen

Van veel burgemeesters werd dit jaar in Nederland het uiterste gevraagd. Dat weet Wienen als geen ander, als voorzitter van de commissie Asiel en Integratie van de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG). In Geldermalsen bestormde een menigte het gemeentehuis waar werd vergaderd over de bouw van een azc, burgemeester Miranda de Vries moest de vergadering afbreken. De burgemeester van Amstelveen werd met de dood bedreigd door de komst van vluchtelingen. Maar juist in crisistijden bloeit het burgemeestersambt, dat bleek ook. Zoals schrijver Tommy Wieringa het verwoordde in een column in het Algemeen Dagblad: “Sommige burgemeesters weerstonden een volksopstand en andere de wezenloze orders uit Den Haag. Sommigen weerstonden beide. En passant herstelden de burgemeesters zo enigermate het geschonden vertrouwen in het openbaar bestuur.”
Of het door de asielcrisis komt is nog maar de vraag, maar Wieringa heeft gelijk: het vertrouwen in burgemeesters stijgt. Onderzoeksbureau GfK Verein doet om de twee jaar een internationaal vergelijkende studie. Daaruit blijkt dat het vertrouwen in burgemeesters in Nederland de afgelopen twee jaar met 7 procent is gestegen. Maar liefst 73 procent van de Nederlandse bevolking zegt dat hij de burgemeester ‘compleet’ of ‘in het algemeen’ vertrouwt. Het verschil is verrassend groot met de beroepsgroep ‘politicus’ die onderaan de lijst bungelt, met 31 procent.

Login om meer te lezen
Log in om reacties te plaatsen

Doorzoek de website

 

 

Agenda