FacebookTwitterLinkedIn
  • VOLZIN 2019: NUMMER 1

    VOLZIN 2019: NUMMER 1

      Volzin organiseerde in samenwerking met Tilburg University een schrijfwedstrijd. Thema was: ‘Kunst
    02 januari 2019 - Lees meer
woensdag, 07 September 2016 11:09

Hadj 2016: 'In Mekka spelen we een thuiswedstrijd'

Moslims op Schiphol op weg naar Mekka. Moslims op Schiphol op weg naar Mekka. ANP Foto

Vrijdag begint wederom de hadj, de jaarlijkse bedevaart van moslims naar Mekka. Islamoloog Marjo Buitelaar doet verslag van haar onderzoek naar de betekenis van de hadj voor Nederlandse moslims van Turkse en Marokkaanse komaf. In Mekka zijn ze niet langer ‘Turk’ of ‘Marokkaan’, maar spelen ze ‘een thuiswedstrijd’.

De geloofsgetuigenis uitspreken, vijfmaal daags bidden, vasten tijdens de maand ramadan, schenken aan de armen en op bedevaart gaan naar Mekka vormen de ‘vijf zuilen’ van de islam. Van deze religieuze verplichtingen waaraan moslims dienen te voldoen, vergt de bedevaart naar Mekka, de hadj, de grootste lichamelijke, mentale en financiële inspanning. De verplichting om op hadj te gaan vervalt dan ook voor mensen wier gezondheid het niet toelaat te reizen alsook voor hen die het niet kunnen betalen of familieleden die hun zorg hard nodig hebben achter zouden moeten laten. Specifiek voor vrouwen geldt dat de plicht ook komt te vervallen als het hen niet lukt een volgens de voorschriften geschikt geachte mannelijke begeleider te vinden.

Echt doping

De hadj bestaat uit een reeks rituele handelingen die pelgrims in navolging van de profeet Mohammed uitvoeren. De meeste hiervan zijn verbonden met verhalen over belangrijke rolmodellen uit de islamitische geschiedschrijving. Als eerste stap voeren de pelgrims enkele kilometers buiten Mekka een rituele wassing uit en trekken ze speciale bedevaart kleding aan. Bij voorkeur gaan ze daarna rechtstreeks naar de Grote Moskee om de Ka’ba, het kubusvormige gebouwtje te begroeten. Voor veel pelgrims is de eerste aanblik van de Ka’ba een bijzonder emotionele gebeurtenis: op de plek waar ook Abraham en Mohammed stonden, staan ze oog in oog met wat voor moslims Gods huis op aarde is. Over haar eerste confrontatie met de Ka’ba vertelt een vrouw uit ons onderzoek ons het volgende: “Het is een ontlading op dat moment dat je daar bent. Hier (in Nederland, MB) bid je tot God, daar ben je voor God. (…) en vanaf dat moment komt er rust in je lichaam. (…) Op dat moment is er die ontlading, spirituele vulling, het is echt doping. Voor mij was dat omdat ik in het aanzicht van God stond.”
Het eerste ritueel in Mekka is de zogeheten tawaf: een zevenvoudige rondgang om de Ka’ba. Opgaan in de stroom van pelgrims staat symbool voor de eenheid van moslimgemeenschap. Een van onze gesprekspartners vertelt hoe de Ka’ba hem als het ware naar zich toetrok: “Dat gevoel dat het mij gaf toen ik erom heen ging lopen, het trok mij naar zich toe, het voelde als een magneet.”

Na de tawaf voert men direct naast het moskeeplein de sa’y uit, waarvoor de pelgrims enkele malen heen en weer lopen of rennen tussen de plekken Safa en Marwa. Dit doen ze ter nagedachtenis van Abrahams vrouw Hagar (Hajar) die volgens de overlevering door de woestijn doolde om water te zoeken voor haar dorstige baby Ismael. Uiteindelijk wees de engel Gabriël (Jibril) haar de bron Zamzam, die zich in de geografie van de bedevaart bevindt op het terrein van de Grote Moskee. Zoals rooms-katholieken aan het water in het Maria-oord Lourdes een heilzame kracht toeschrijven, doen moslims dat aan het Zamzamwater. De meeste pelgrims nemen dan ook liters water uit de bron mee naar huis om uit te delen.

Ook het uitvoeren van de sa’y brengt de pelgrims dicht bij de figuren uit religieuze verhalen. Een vrouwelijke pelgrim: “Het is heel veel lopen, en je denkt ‘hoe heeft zij (Hagar, MB) dit volgehouden?’ Wij lopen in de koelte, en het is allemaal van marmer.”

Login om meer te lezen
Log in om reacties te plaatsen

Doorzoek de website

 

 

Agenda