FacebookTwitterLinkedIn
maandag, 15 August 2016 09:34

De wijsheid van de wandelaar

Tekst: Stefan Franz Tekst: Stefan Franz Beeld: Stijn Rademaker

Het loslaten van zijn gedachten deed Stefan Franz ooit als kroegtijger, maar tegenwoordig wandelt hij liever 'als een neushoorn' door het bos. Bomen bieden troost en verzoening met wat is. "Al wandelend vlucht je voor alle afleidingen die je weerhouden om de kern van je persoon te trotseren en om tijdelijk alles achter te laten en de vrijheid te voelen van de overgave aan iets groters."

De herinnering aan mijn grootvader is die van een trillende, verlamde man in een stoel, die niet kon praten. Jaren geleden overleed hij na de ziekte van Parkinson, dus eigenlijk heb ik hem amper gekend behalve van de verhalen die mijn moeder weleens over hem vertelde toen ik er als nieuwsgierige puber naar vroeg. Een vertelsel over zijn leven dat een stomverbaasde blik op mijn gezicht achterliet, was dat hij dagelijks van Oisterwijk naar Loon op Zand liep om de kost te verdienen, een tocht van drie uur heen en drie uur terug. Was hij gek? En dan moest er ook nog gewerkt worden. Keihard. In de fabriek. Toch loop ik zelf steeds vaker zulke afstanden, maar dan als vrijetijdsbesteding. Het liefst in de bossen. Kippenvel overvalt me als ik besef dat zijn benen dezelfde bospaden bewandelden als de mijne en, mogelijk, zijn ogen dezelfde bomen in het vizier hadden als die ik nu aanschouw. Misschien kijken diezelfde bomen nu terug en fluisteren zij, zoals de Enten van J.R.R. Tolkien uit zijn boek In de ban van de ring, en vertellen ze elkaar over de generaties mensen die zij en hun voorouders in de loop der eeuwen aan zich voorbij zagen trekken. Ze zijn getuige geweest van vroege jagersgemeenschappen, de komst van de Romeinen, de eerste christenen maar ook van de nazi-vliegtuigen die mijn oma ooit van onder het bomendak zag vliegen toen zij met haar familie door de Brabantse bossen liep.

Sierlijk schepsel

Het bos is ongehaast maar altijd in touw. Tijdens het voorjaar wordt de winterse soberheid verdreven door een esthetisch orgasme aan begroeiingen, pronkend met bloemen als edelstenen en ook met vele insecten, vogels en eekhoorns die op harmonieuze wijze in beweging komen bij het hoogtij der natuur. Het is nog vroeg. Een uur of vijf. Bij iedere stap hang ik een gedachte aan een tak of struik of laat ik haar via mijn voeten naar de aarde afglijden. Het is een zak vol of, beter gezegd, een hoofd vol. Gedachten die zijn opgespaard de dagen ervoor, over de beslommeringen, over demonen uit het verleden of zorgen over wat nog komen gaat. Dit voorjaar ben ik meer gaan wandelen om het verdriet van mijn verbroken relatie een plek te geven. Steeds als ik mezelf voelde overstromen, trok ik mijn loopschoenen aan en fietste ik naar het plaatselijke bos waarin ik mezelf een paar uur liet verdwijnen. Ik laat mij er troosten door een bijzondere boom die ik kort na de breuk met mijn geliefde ontdekte in een afgelegen stuk bos; een sierlijk schepsel met witte bloemen in volle voorjaarsbloei die schitteren als parels in een zee van groen. In de vroege lentemorgen reageert het bos op je aanwezigheid als het rimpelen van een meertje zodra je erin stapt: konijnen schieten achter struiken, vogels fluiten over de vreemdeling die hun domein intrekt en zelfs mieren veranderen hun pad. Een hert denkt buiten het oog van de mens een bospad te kunnen bewandelen in alle vroegte en schrikt zich een ongeluk als hij mijn aanwezigheid ontdekt; de bewegingen van zijn vluchtende lichaam zijn een genot voor het oog en maken al snel een eind aan de zwaarmoedigheid waarmee ik de wandeling begon.

Spiritueel stappen

Wandelen heeft een helend effect op de geest. De oude pelgrimsroute naar Santiago de Compostela –vanwege de ligging in Noordwest-Spanje in de middeleeuwen ook wel gezien als het einde van de wereld – is nieuw leven ingeblazen. Velen beleven deze voettocht als een retraite uit het drukke moderne leven, maar vroeger was de tocht juist bedoeld om al lopend het geloof in God uit te diepen. Frédéric Gros, auteur van het boek Wandelen, vertelt dat filosofen als Kant, Nietzsche en Thoreau wandelen nodig hadden ten behoeve van hun inzichten; het stimuleerde hun creativiteit. “Wij horen niet tot degenen die pas te midden van boeken, onder invloed van boeken tot gedachten komen – het is onze gewoonte om in de vrije natuur te denken, wandelend, springend, klimmend, dansend, liefst op eenzame bergen of dicht bij zee, waar zelfs de wegen tot nadenken stemmen, “ stelde Nietzsche. Ook vanuit de wetenschap wordt aangetoond dat wandelen positieve effecten heeft op het brein: onderzoeker Gregory Bratman (Stanford University) stelt dat wandelen in een rustige natuurlijke omgeving zoals het bos de geest kalmeert, waardoor ze minder piekert over de negatieve aspecten van het leven. De beweging van het 'stappen' komt in vele spirituele oefeningen voor, zoals in de Chinese bewegingsleer Tai Chi, waarbij door het alert verplaatsen van de voeten, de innerlijke gevoelswereld kan worden waargenomen. Uit het boeddhisme zijn tevens de loopmeditaties voortgekomen. De eeuwenoude tekst Khaggavisana Sutta (Soetra van de Neushoorn) geeft de authentieke boeddhistische gedachte weer:

Zonder weerstand in alle vier richtingen

tevreden met wat je ook maar krijgt

problemen ondergaand zonder ontzetting

dwaal alleen

als een neushoorn 

Login om meer te lezen
Log in om reacties te plaatsen

Doorzoek de website

 

 

Agenda