FacebookTwitterLinkedIn
maandag, 30 May 2016 15:20

'Beklagenswaardig en toch uitgekozen'

'Beklagenswaardig en toch uitgekozen' Tekst: Pieter van der Ven

In zijn boek 'Hoog feest voor Paars'buigt religiejournalist Pieter van der Ven zich over enkele thema's "uit het Buitenste Buitenbos van de RK kerkgeschiedenis."Geen pijnlijke onthulligen of ingeweikkelde theologische kwesties, maar kwesties die toch te denken geven. Ja, ook kwesties betrefende de huidige paus. Een voorpublicatie. 

Het regende die avond in Rome, maart 2013, en het was kil. Op het balkon van de Sint-Pieter stapte een man naar voren en die zei: ‘Goede avond’, nog net geen: Gnavond samen, maar het scheelde niet veel. Oneerbiedig gezegd: hij droeg zelfs bij deze eerste superplechtigheid na zijn verkiezing gewoon zijn ‘witte kloffie’, geen brede rode stola vol goudbrokaat borduursel, geen roodfluwelen mozetta met hermelijn omzoomd. Gewoon. De wereld maakte kennis met de gewoonheid in persoon: paus Franciscus.

Beste motto

Die gewoonheid heeft velen indertijd overrompeld: voor de een was het ongepast, would-be, een paus die zo nodig in een fiatje moet rijden en nog liever met de metro wil. De ander herinnerde zich die ene andere paus met gewone trekjes: Johannes XXIII, precies vijftig jaar tevoren gestorven. Waarom had men in die tussenliggende jaren uitsluitend op kardinaal Angsthaas, Treurwilg en Somberman gewed? Annassen en Kajafassen volgden elkaar op – paus Luciani in 1978 niet te na gesproken: die ‘lachende paus’ kon in die ene hem vergunde maand niet uit de verf komen.

Van de 264 pausen is het nauwelijks doenlijk hen te rangschikken: wie was de beste, de slechtste, de meest spilzieke, de nederigste. Weinig is echt meetbaar: wie schreef de meeste ‘encyclieken’ bijvoorbeeld? (Antwoord: Leo XIII; liet met 86 een andere veelschrijver in dit genre als Pius XII ruim achter zich; gaandeweg noemde hij elk kattenbelletje van zijn hand een ‘encycliek’).

Paus Franciscus is zonder tegenspraak de man van het verste weg, de eerste van het zuidelijk halfrond. Hij is ook, maar daar sijpelt al wat subjectiefs binnen, de paus met het beste motto, de spreuk die elke bisschop (die dat wil) verzint en aan zijn wapenschildje plakt. Het beste motto van de tien pausen vóór hem.  En in de motto’s van de voorbije eeuwen heeft  hij ook niet veel  concurrentie.

Hij heeft het al gekozen toen hij in 1992 onderaan de Argentijnse hiërarchie binnenschoof als hulpbisschop van Buenos Aires.  Sinds de zeventiende eeuw zijn er honderden jezuïeten-bisschoppen geweest, maar ook onder hen scoort Jorge Bergoglio s.j.  – nu Franciscus – hoog: top drie.  Miserando atque eligendo: beklagenswaardig en toch uitgekozen – vertalen we even losjes.

Kort, krachtig, éénmalig, fraaie spanning tussen die twee woorden.

 

Login om meer te lezen
Log in om reacties te plaatsen

Doorzoek de website

 

 

Agenda