FacebookTwitterLinkedIn
  • VOLZIN 2019: NUMMER 1

    VOLZIN 2019: NUMMER 1

      Volzin organiseerde in samenwerking met Tilburg University een schrijfwedstrijd. Thema was: ‘Kunst
    02 januari 2019 - Lees meer
maandag, 04 April 2016 15:25

‘Het mag best lichter en speelser in de kerk’

‘Het mag best lichter en speelser in de kerk’ Tekst: Jeroen Fierens Beeld: Bram Petraeus

"Inhoud is er al genoeg in de kerk. Dans!kerk wil mensen in de kerk juist de kans geven om hun geloof te ervaren." Jeroen Fierens ontmoet de initiatiefnemers van Dans!kerk en laat zich uitdagen om ook zelf 'zijn voeten te volgen'. 

Door het koor van de Utrechtse Janskerk bewegen zo’n veertig mensen rond op meditatieve muziek, de een heel rustig, de ander gooit zijn armen wild in de lucht. “Volg je voeten,” zegt een zachte stem, “waar willen ze naartoe?” Wie nu per ongeluk binnen zou komen lopen, zou waarschijnlijk verbaasd staan te kijken. Wat heeft zo’n dansgroep met de kerk te maken? Voor Michael Verheijen (39) is de combinatie echter helemaal niet zo vreemd: “Als ik dans, word ik meegevoerd door het leven zelf. Ik kom dan veel dichter bij mezelf en de ander. Daarin ervaar ik God.” Samen met Coby Geertsma (38), Marije Vermerris (28) en Mathilda van Ameijde (38) begon hij twee jaar geleden de Dans!kerk om die ervaring ook naar de kerken te brengen. Vermerris: “De Dans!kerk is geen nieuwe kerk, maar wil mensen in de bestaande kerken kennis laten maken met de vrije dans. We horen soms dat mensen bij Dans!kerk de inhoud missen, maar inhoud is er volgens mij al genoeg in de kerk. Wij willen de mensen in de kerk juist de kans geven hun geloof te ervaren. Als ik voor mezelf spreek: als ik in de kerkbanken zit ervaar ik God niet zozeer, dat doe ik pas wanneer ik mijn hele lijf erbij kan gebruiken.”


Wat is er mis met in de kerkbanken zitten en meezingen?
Van Ameijde: “Iedereen mag natuurlijk kerken zoals hij of zij graag wil en wij zullen nooit iemand dwingen om te dansen, maar we merken dat er bij veel mensen het verlangen leeft om hun geloof meer te beleven, te ervaren. En daar is in met name de traditionele kerken vaak weinig ruimte voor. Dáár willen wij verandering in brengen.”

En dansen helpt daarbij?

Verheijen: “Wanneer je danst, ben je kwetsbaar. De ander is dat ook. Je ziet elkaar dan veel meer zoals je echt bent, waardoor je niet zo snel je oordeel klaar hebt. Je ziet de hele mens. Iemand waar je op straat misschien met een ruime boog omheen zou lopen, is nu een mens als jij, met dezelfde passie en verlegenheid. Dat zorgt voor verbinding, met jezelf, met elkaar en dus ook met God.”

Je legt nogal vanzelfsprekend die koppeling tussen verbinding met jezelf en de ander en verbinding met God.
Verheijen: “God heeft ons mens gemaakt, dus wanneer wij zo volledig mogelijk mens zijn – met alle blijdschap, verdriet en pijn, met hoofd én lichaam – zijn we het dichtst bij de essentie van het leven en dus bij God. Ook in de verbinding met de ander zie ik dat terug; toen God de mens had gemaakt, maakte Hij er snel nog een, want ‘het is niet goed dat de mens alleen is’.”

Voor dat zoeken naar verbinding geven jullie ook de opdracht om het contact met anderen op te zoeken, bijvoorbeeld door elkaar in de ogen te kijken, elkaar aan te raken of een tijdje samen te dansen. Ik vond dat best wel spannend, soms had het bijna iets erotisch, alsof we elkaar aan het verleiden waren.
Van Ameijde: “Ik ervaar het zelf veel meer als warmte en liefde, maar dat is voor iedereen verschillend. Aanraken is je écht met iemand verbinden en dan kan er van alles loskomen. Daar spelen we ook wel een beetje mee. Ik geef tijdens het dansen wel eens de opdracht om elkaar te verleiden, dat maakt veel speelsheid los.”
Vermerris: “De eerste keren dat ik bij de dansweekenden kwam, hoefde ik maar aangeraakt te worden of ik begon al te huilen. Er kwam zóveel bij me los. Het is heel belangrijk om daar niet voor weg te rennen maar er doorheen te gaan, die spanning de ruimte geven. Volgens mij komt de allergie van de kerk voor lichamelijkheid voort uit het niet kunnen omgaan met die spanning. Alles wat een beetje ongrijpbaar, beleving is, wordt snel weggedrukt of als slecht neergezet. Maar als je dat continu blijft doen, blijft er maar een heel klein stukje van het leven over. We hebben het in de kerk maar al te graag over liefde. Maar daar kun je toch niet alleen maar over praten en zingen? Liefde moet je voelen.”

Toch herken ik die ongemakkelijkheid tussen lichaam en kerk ook wel. Toen vanavond het Agnus Dei gedraaid werd, voelde ik plotseling weerstand en dacht: maar dit is heilige muziek, daar hoor je niet op te dansen!
Verheijen: “Door iets niet te benoemen of net te doen of het niet bestaat, creëer je een taboe. Dat is wat er in de loop van de geschiedenis in de kerk met het lichaam is gebeurd. Het gevolg is dat er nu enerzijds vaak heel krampachtig over het lichaam wordt gedaan en we daartegenover in de samenleving een beetje losgeslagen lijken en bloot en seks overal aanwezig zijn. Door in de dans ruimte te maken voor aandachtige aanraking kunnen mensen ervaren dat het lichaam iets moois is dat ons verbindt. Het taboe op het lichaam wordt heel duidelijk als je naar Hooglied kijkt. Als je ziet hoe de kerk door de eeuwen heen met dat boek geworsteld heeft! Hooglied is voor mij vooral een prachtige poëtische weergave van lichamelijkheid. Het laat zien dat dat ook deel is van de wereld die God heeft geschapen. Als je dat eruit wilt halen, zeg je eigenlijk: dit deel van God hoort niet bij God. Volgens mij ben je dan zelf God aan het spelen.”
Van Ameijde: “We deden eens een workshop met acht vrouwen, waarvan er zeven nog nooit iets met vrije dans gedaan hadden. Aan het einde vroeg ik aan de vrouwen: ‘Vinden jullie dit eigenlijk wel kunnen, dansen in de kerk?’ Een van de vrouwen, die tijdens het dansen helemaal niet bijzonder uitbundig was geweest, riep toen: ‘Ja natuurlijk! Ik wil die Heilige Geest nu ook wel eens een keer voelen!’”

Als je je alleen maar op die ervaring richt, wat maakt het dan nog tot een ‘kerk’, tot iets christelijks? Zou het niet net zo goed een new age dansworkshop kunnen zijn?
Van Ameijde: “Ik gun het de mensen in de kerk ook zo! New age heeft al genoeg mogelijkheden om te dansen, hun lichaam te gebruiken, te ervaren. Waarom de kerken dan niet? We zijn in de meditaties inderdaad niet expliciet christelijk, we hebben het meestal niet over God of Jezus, want dan ga je de ervaring meteen al inkleuren. Mensen nemen hun eigen geloofsbeleving mee en krijgen in de dans de kans dat geloof te ervaren en verdiepen. Dat geldt voor mensen binnen de kerken, maar er komen ook vaak mensen van buiten de kerk op af. Wij hebben niets met evangeliseren, het is juist mooi dat verschillende mensen samen hun geloof kunnen beleven, dat ze in de dans verbinding vinden.”

Login om meer te lezen
Log in om reacties te plaatsen

Doorzoek de website

 

 

Agenda