FacebookTwitterLinkedIn
  • VOLZIN 2019: NUMMER 1

    VOLZIN 2019: NUMMER 1

      Volzin organiseerde in samenwerking met Tilburg University een schrijfwedstrijd. Thema was: ‘Kunst
    02 januari 2019 - Lees meer
donderdag, 24 March 2016 10:39

The Passion of de Matthäus?

The Passion of de Matthäus? Tekst: José Vorstenbosch Beeld: ANP

'Het verhaal van Jezus gaat over ons allemaal’

In vijf jaar tijd is The Passion uitgegroeid tot een massa-evenement met tienduizenden bezoekers en miljoenen kijkers. Ook de populariteit van de Matthäus Passion neemt nog jaarlijks toe. De twee uiteenlopende muzikale vertolkingen van het lijdensverhaal van Jezus hebben meer met elkaar gemeen dan je in eerste instantie zou denken. Dirigent Pieter Jan Leusink: “Er bestaat een behoefte aan bijzondere ervaringen buiten de kerk.”

‘Toen wij er zes jaar geleden aan begonnen, wisten we echt niet of The Passion in Nederland zou werken. Het is ieder jaar weer spannend, maar je voelt dat het evenement omarmd is door de Nederlandse samenleving.” Arjan Lock (1971) is directeur van de Evangelische Omroep (EO), die het muziekspektakel samen met andere partners jaarlijks op Witte Donderdag organiseert. Het begon allemaal in 2011 in Gouda, waar Lock zelf vandaan komt. “Toen de processie met het verlichte kruis door de kronkelstraatjes van de stad ging, had ik echt het gevoel dat er iets bijzonders gebeurde. Ineens maakten duizenden mensen kennis met het paasverhaal, mensen voor wie dat is weggezakt of die er anders nooit van gehoord zouden hebben.”

Inmiddels is The Passion toe aan de zesde editie en groeit het aantal bezoekers en kijkers nog steeds. Zo keken vorig jaar ruim 3,5 miljoen mensen naar de live-uitzending op tv. Volgens de EO-directeur is The Passion in korte tijd een traditie geworden en zijn de verwachtingen elk jaar hoog gespannen. Toch vindt hij dat je steeds opnieuw moet afwegen of het evenement doorgang moet vinden. “Doen we het nou vanwege het succes of omdat we echt geloven dat het verhaal belangrijk is om verteld te worden? Daar moet je in ieder geval bij stilstaan.” Ook worden er elke keer andere accenten gelegd. “Amersfoort herdenkt dit jaar dat er tijdens de Eerste Wereldoorlog veel Belgische vluchtelingen naar de stad kwamen. Dan is de link met de huidige tijd snel gelegd. Daarnaast denk ik dat een meer ingetogen karakter op zijn plaats is.”

Overtreffende trap

Mensen hebben behoefte aan gezamenlijke ervaringen en echte verhalen. Dat is in een notendop zijn verklaring voor het succes van The Passion. Lock: “Door verschillende opvattingen kan het er in ons kikkerlandje heet aan toegaan. Maar ergens voelt de grote middengroep een sterke behoefte om met elkaar iets mee te maken, of het nou om verdrietige of mooie dingen gaat. Gelovig of niet, mensen vinden het fijn om zo’n oeroud verhaal te horen. Een verhaal waar alle glitter en glamour van af is, waarbij je in de kern iets puurs voelt dat ook met je eigen leven te maken heeft. Dat verhaal moet dan wel op een kwalitatief goede manier verteld worden.” Vandaar de keuze voor een grootschalige productie, waar een behoorlijk prijskaartje aan hangt. “Als je zoiets organiseert, moet je het goed doen.”

Ook de populariteit van de Matthäus Passion, die al heel wat oudere papieren heeft, groeit nog jaarlijks. Pieter Jan Leusink (1958), dirigent van onder meer The Bach Orchestra of the Netherlands, heeft deze klassieker al meer dan 350 keer gebracht. In 1988 begon hij met één uitvoering, dit jaar zijn het er 27 en volgend jaar zelfs 32. Leusink: “De laatste vijf jaar is het publiek verdubbeld. Wat mij opvalt, is dat er steeds meer jongere mensen naar de Matthäus Passion komen. Dit jaar staan we acht keer in Het Concertgebouw in Amsterdam voor zestienduizend bezoekers. Daarvan is zeker de helft onder de veertig jaar.”

De een komt uit religieuze motieven, de ander zweert bij de muziek van Bach, weer een ander komt omdat hij er veel over gehoord heeft. Naast een gerichte marketingstrategie draagt ook hier kwaliteit bij aan het succes. En dan doelt Leusink niet op wat hij noemt “netjes de noten priegelen”, maar op de manier van musiceren. “Ik ben niet bezig om een muzikaal verantwoord hoogstandje te brengen. Natuurlijk streef ik naar technische kwaliteit, maar die is ondergeschikt aan een hoger doel. Het gaat erom het werk te doorgronden en het publiek iets mee te geven. Bach was zo geniaal dat hij in zijn muziek allerlei foefjes gebruikte om uit te beelden wat er op dat moment gebeurt. Ik vind dat het dan ook echt zo moet klinken. Om iets duidelijk te maken kun je nooit groot en diep genoeg denken. Ik eis bij alles de overtreffende trap.” De dirigent zet zijn jarenlange ervaring in om een uitvoering zo te krijgen als hij het hebben wil. “De vertolking door de evangelist is bijvoorbeeld heel belangrijk. Ik werk al vijftien jaar met de tenor Robert Luts; die vertelt het verhaal vanuit zijn ziel. Hij gaat er iedere keer weer vol in. Dat is wat je moet hebben.”

 

Login om meer te lezen
Log in om reacties te plaatsen

Doorzoek de website

 

 

Agenda