FacebookTwitterLinkedIn
donderdag, 11 February 2016 12:06

'Michaels boodschap is liefde en vrede'

Michael Jackson Michael Jackson Tekst: Hidde Tangerman

Na zijn dood werd popster Michael Jackson (1958-2009) voorwerp van religieuze verering. Volgelingen zien hem als een goddelijke boodschapper die net als Christus veel moest lijden en niet werd begrepen. Godsdienstwetenschapper Fardo Eringa: “Deze mensen handelen met Michael Jackson in hun achterhoofd, alsof hij meekijkt.”

Met enige regelmaat worden popsterren tot de adelstand verheven. Bekende voorbeelden zijn Sir Mick Jagger of Dame Shirley Bassey. Veel zeldzamer zijn de gevallen waarbij de roem het ondermaanse overstijgt en een muzikant het etiket van heiligheid krijgt opgeplakt. Zijn of haar graf wordt een bedevaartsoord en trekt pelgrims van over de hele wereld, die zich even dichtbij de geest van hun idool wanen. Elvis Presley, Jim Morrisson en John Lennon vallen in die categorie. Zo trekt Graceland, het landhuis en graf van Elvis Presley, jaarlijks zo’n zevenhonderdduizend bezoekers.

Volgens sommige godsdienstwetenschappers kunnen de celebrities van vandaag worden vergeleken met de heiligen van vroeger. Net als bij heiligenlevens worden (vroeggestorven) beroemdheden na hun dood gemythologiseerd en ontstaan er symbolen van devotie, zoals kaarsen, altaartjes, iconen en de al genoemde bedevaarten.

Sinds vorig jaar kan er aan deze celebrity worship een nieuw hoofdstuk worden toegevoegd. Religiewetenschapper Fardo Eringa studeerde toen cum laude af aan de Rijksuniversiteit Groningen met een studie over Michaeling, een vorm van aanbidding rond de persoon van Michael Jackson. Eringa, zelf fan van Michael Jackson, deed onderzoek naar fans die de in 2009 overleden popster beschouwen en vereren als een heilige, engel of profeet, die naar de aarde is gekomen om een boodschap van liefde en vrede te verspreiden. Zoals een fan het verwoordt: “Michael is onze moderne Messias. Hij was gestuurd door God om ons eraan te herinneren wat belangrijk is: wijzelf, de planeet en onze kinderen.”

Tegenbeweging

Voor haar onderzoek spitte Eringa tientallen Facebookpagina’s door met titels als ‘Michael Jackson is our God’ en ‘The Anointed Michael Followers’. Ook bezocht ze een pelgrimsplek in München en legde ze contact met elf zogeheten Michael Jackson-pelgrims, fans die de wereld overreizen om plekken te bezoeken die met hun idool verband houden. Eringa: “Het woord fan dekt de lading niet meer. Het zijn mensen die alles voor hem doen. Een Duitse vrouw vertelde me dat ze net zoveel van Michael houdt als van haar kinderen. Zij heeft zelf die bedevaartsplek voor hem gemaakt in München en wil daar ook elke dag zijn. Als haar werkgever dat niet begrijpt, verliest ze liever haar baan dan dat ze afstand neemt van het verzorgen van dat altaar.”

De heiligenstatus die Michael Jackson postuum krijgt toebedeeld, lijkt alle celebrity records te breken. Zo wordt er elke maand in zijn naam een onlinegebedsdienst georganiseerd. Sommigen van de pelgrims die Eringa interviewde, noemen zich zelfs discipelen en gebruiken een hoofdletter H als ze in de derde persoon over Jackson schrijven. Op zulke devotie kan zelfs Elvis niet bogen.

Hoe is dat te verklaren voor een man die tijdens zijn leven ook als excentriek en controversieel gold? Eringa: “Bij Michael Jackson komt heel veel samen. Hij was niet alleen een uitmuntend artiest, zanger en danser, maar ook een groot weldoener die al zijn geld weggaf en zijn leven in dienst stelde van zijn fans en goede doelen. Tegelijkertijd was er het onbegrip en gingen mensen hem bevechten in plaats van loven. Ik denk dat de fans zich gesterkt weten door zo’n tegenbeweging, zoiets verbroedert altijd goed. Ook de invloed van de media is groot geweest. Zijn overlijden domineerde het nieuws; wellicht dat mensen daar een klein beetje door geïndoctrineerd zijn.”

Login om meer te lezen
Log in om reacties te plaatsen

Doorzoek de website

 

 

Agenda