FacebookTwitterLinkedIn
  • VOLZIN 2019: NUMMER 1

    VOLZIN 2019: NUMMER 1

      Volzin organiseerde in samenwerking met Tilburg University een schrijfwedstrijd. Thema was: ‘Kunst
    02 januari 2019 - Lees meer
vrijdag, 04 December 2015 11:18

Kerken met Stip verwelkomen ex-gevangenen

Samen eten met ex-gedetineerden in Utrechtse baptistengemeente Silo Samen eten met ex-gedetineerden in Utrechtse baptistengemeente Silo Tekst: Elleke Bal Beeld: Arjan Noordhoek

Na het uitzitten van een gevangenisstraf is het voor ex-gedetineerden moeilijk om een nieuw leven op te bouwen. ‘Kerken met Stip’ proberen daarbij te helpen. “In de kerk spreek je mensen niet aan op wat ze gedaan hebben, maar op wie ze zijn.”

‘In groep 8 van de basisschool werd ik voor het eerst opgepakt, voor een inbraak.” Stefan van der Heijden begint te vertellen over zijn leven, thuis aan tafel in ’s Gravenzande. Zijn armen rusten op tafel, onder de mouwen van zijn T-shirt komen tatoeages vandaan. Hij praat op een rustige en ingetogen manier.

 

Domme overval
Drugs, verslaving, criminaliteit, alles komt voorbij. De meeste verhalen die Van der Heijden vertelt, eindigen in een gevangenis, inrichting of kliniek. Toen hij laatst bij de gemeente een uittreksel uit de gemeentelijke basisadministratie nodig had, stonden er 36 verschillende inschrijfadressen bij zijn naam. Terwijl hij nog maar dertig jaar oud is.
Van der Heijden komt uit een groot gezin in Brabant. Thuis was het moeilijk. Zijn moeder was psychiatrisch patiënt, een broer van hem overleed jong. Hij begon al vroeg met blowen. “Van huis uit heb ik nooit geleerd om met emoties om te gaan”, zegt hij. “Drugs en criminaliteit waren voor mij de makkelijkste weg.”
In 2010 werd hij voor het laatst opgepakt. “Ik pleegde een domme overval op een snackbar. Ik zie het nu als een schreeuw om hulp.” Van der Heijden schudt zijn hoofd. Hij kan haarfijn vertellen waar het misging, achteraf. Tegenwoordig gaat het een stuk beter met hem. Hij heeft een gezin, een eigen huis en een baan. Samen met zijn vrouw richtte hij een stichting op, To Reach It,, samen begeleiden ze mensen met een detentieverleden.
De kerk speelde een belangrijke rol bij het opbouwen van zijn nieuwe leven, zegt Van der Heijden. Toen hij nog vastzat kwam hij voor het eerst met het geloof in aanraking. Hij leerde een dominee kennen. Later deed hij in een inrichting een Alphacursus, een kennismakingscursus met het christelijk geloof. “Die cursus werd gegeven door een vrijwilliger, dat trok me wel aan. Die man was daar zonder bijbedoeling, maar hij zei wel dat hij vertrouwen in me had. Hij gaf me een schouderklopje, de eerste die ik in twintig jaar had gehad.”
Van der Heijden ging bidden. En toen hij vrijkwam, zocht hij kerken op. Eerst een Pinkstergemeente in Den Haag, toen hij verhuisde de Protestantse gemeente in Naaldwijk. Allebei zijn het zogeheten Kerken met Stip, die zich extra inzetten om ex-gedetineerden welkom te heten. Hij vond er gespreksgroepen waar hij zijn verhaal kon doen, en mensen die hem wilden helpen een nieuw leven op te bouwen.

 

De draad oppakken
Nederland telt op dit moment zo’n zeventig Kerken met Stip, een initiatief waar het protestants en rooms- katholiek justitiepastoraat vijftien jaar geleden mee begonnen. Het viel hen op dat gevangenen in de bajes veel steun hebben aan het geloof, maar eenmaal in vrijheid zelden aansluiting vinden bij een kerk. “Ex-gedetineerden denken zelf vaak dat de maatschappij hen niet meer wil, ze komen niet uit zichzelf”, zegt Jan Eerbeek, voorzitter van de vereniging Kerken met Stip. Of, zoals Van der Heijden het zegt: “Als je net uit de gevangenis komt en je loopt daar in je trainingspakkie over straat, en je ziet dat er allemaal nette mensen naar de kerk gaan, dan laat je het wel uit je hoofd.”
Kerken met Stip hebben korte lijntjes met justitiepastores, en liefst een aantal vrijwilligers die actief zijn in gevangenissen. Ze doen bezoekwerk of zijn betrokken bij de Alphacursussen. Een andere pijler voor een Kerk met Stip is dat er laagdrempelige sociale activiteiten zijn, waar mensen elkaar in een ongedwongen sfeer kunnen leren kennen. De naam Kerk met Stip stamt uit de tijd dat zwervers een stip tekenden op de muur van een herberg of plaats waar ze een gratis maaltijd ontvingen, als merkteken voor anderen.
Jaarlijks komen in Nederland volgens cijfers van de Dienst Justitiële Inrichtingen zo’n 40.000 mensen vrij uit de gevangenis. Zij proberen na het uitzitten van hun straf de draad van hun leven weer op te pakken. Dat lukt vaak niet. Uit onderzoek van het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum van het ministerie van Justitie blijkt dat het aandeel ex-gedetineerden dat binnen vier jaar opnieuw door een rechter wordt veroordeeld 60 procent is.
Meerdere onderzoeken tonen aan dat de versterking van de band met de maatschappij zorgt voor het verminderen van het recidivepercentage. Maar vanuit de staat is er steeds minder geld voor de opvang en begeleiding van ex-gedetineerden. Bezuinigingen hebben de reclassering hard getroffen. Zonder begeleiding is het makkelijk om terug te gaan naar je oude vrienden als je uit de gevangenis of de verslavingszorg komt, weet ook Stefan van der Heijden.
Kerken kunnen dus een belangrijke rol spelen in de opvang van ex-gedetineerden. Jan Eerbeek vindt de resocialisatie van gevangenen zelfs “ten diepste een taak van de samenleving, en al helemaal van de kerken”.Login om meer te lezen

Log in om reacties te plaatsen

Doorzoek de website

 

 

Agenda