FacebookTwitterLinkedIn
maandag, 14 September 2015 09:15

'Zaai, zorg en zin'

Tekst: José Vorstenbosch. Beeld: Martine Sprangers Tekst: José Vorstenbosch. Beeld: Martine Sprangers

In aanloop naar hun huwelijk stelden Arjan Monteny en Ronald van de Vliet zich de vraag wat hen in het leven te doen stond. Binnen een kwartier was het duidelijk: een boerderij waar 'zaai, zorg en zin' gecombineerd worden. Op Aarde in Brielle biedt dementerende ouderen een zinvolle dagbesteding. "Thuis zitten deze mensen achter de geraniums, hier zijn ze heel actief."

Bij aankomst op boerderij Op Aarde, grijpt Willem (85) meteen zijn kans om een rondleiding te geven. "Ik kom uit Zwartewaal; arm en kaal, maar centen genoeg voor de kroeg." Kruisbessen, doperwten, tuinbonen, peulen, andijvie, alles groeit en bloeit. "De rabarber valt tegen. Bij mij thuis benne ze veel langer." Willem komt drie dagen in de week naar de zorgboerderij in Brielle. Bij een eerdere vorm van dagbesteding zat hij altijd binnen. "Met mijn vrouw bezocht ik Op Aarde en wist meteen: hier wil ik naartoe."Wie zou er niet gedijen op deze boerderij, met een weids uitzicht op korenvelden, windmolens en in de verte de markante toren van Brielle? En op het erf een moestuin, een kas, een kleurrijke bloementuin, een bak met kruidenplanten, schapen, geiten, kippen en een konijn met negen jonkies.

Onbespoten groenten

In de keuken wordt het middagmaal bereid: champignonsoep, andijviestamp en pudding met aardbeien. Buiten vertelt boer Arjan Monteny (49), die de boerderij sinds drie jaar runt met zijn echtgenoot Ronald van de Vliet (43), over hun aanpak. "Vandaag zijn er elf deelnemers, negen mannen en twee vrouwen, allemaal met een vorm van dementie. Wij hebben zelf geen achtergrond in de zorg. Naast een van ons tweeën is er altijd een verzorgende aanwezig, evenals enkele vrijwilligers. Het succes van onze aanpak is dat de setting niet zorgachtig is, maar zo veel mogelijk lijkt op een gewone boerderij met een normaal huishouden."

Vrijwilligster Gerda Hos (60) komt elke maandag een handje helpen. "Ik ging hier al wekelijks naartoe voor meditatie. Toen mijn vrijwilligerswerk als schooltuinjuf ophield, was dit een mooi alternatief. De mensen hebben het hier enorm naar hun zin. Het land, de beesten, de onbespoten groenten uit de tuin. Zelfs het vlees is van eigen varkens. Als vegetariër heb ik daar wel moeite mee." Willem komt aan met een cadeautje, een papieren egel die hij heeft gemaakt. "Nummer 75", zegt hij. Hos: "Zo maak je nog eens vrienden." "Beter vrienden dan vijanden." Even later vertelt Monteny dat Willem wel eens 'geremd' moet worden. "Hij is soms erg druk en raakt dan vermoeid van zichzelf."

VOL25082015 34 mspr-20150615-Zorgboerderij op Aarde 134

Volledige maaltijd

De deelnemers gaan aan tafel, de klompen blijven buiten staan. Structuur en veiligheid is volgens de zorgboeren zeer belangrijk voor de ouderen. Het eten neemt een centrale plaats inneemt in het dagprogramma. Van de Vliet: "Tussen de middag zitten we met z'n allen aan de grote tafel voor een volledige warme maaltijd. Eten is voor deze doelgroep een punt van zorg, zeker bij mensen die alleen wonen. Hier eten ze in ieder geval goed."

Het idee voor de onderneming is zo'n vijf jaar geleden geboren. Ronald van de Vliet was toen vrijwilliger op een zorgboerderij, Arjan Monteny zag als adviseur in de agrarische sector veel inspirerende voorbeelden van 'multifunctionele landbouw'. Van de Vliet: "We stelden onszelf de vraag: wat willen wij hier op aarde betekenen? Waarom stappen we niet in het landbouwbedrijf van de ouders van Arjan en maken daar ook een plek voor zorg en zingeving van? Binnen een kwartier was duidelijk wat ons te doen stond."

Het geloof is voor de boeren een belangrijke drijfveer. "Ik kom zelf uit de katholieke traditie, Arjan is van gereformeerden huize. In de aanloop naar ons huwelijk zijn we op zoek gegaan naar een geloofsgemeenschap waar we ons thuis voelden. Wij werden lid van de protestantse kerk in onze toenmalige woonplaats Pijnakker. Later hebben we ook belijdenis gedaan."

VOL25082015 34 mspr-20150615-Zorgboerderij op Aarde 046

Geen bezigheidstherapie

'Zaai, zorg en zin': Op Aarde is een landbouwbedrijf van 20 hectaren waar onder meer aardappels, bruine bonen en kool worden verbouwd, een zorgboerderij voor dementerenden en een locatie voor bezinning. Van de Vliet: "Zingeving komt in alle drie de onderdelen terug. In het landbouwbedrijf is dat impliciet: het besef om deel uit te maken van een groter geheel en een bijdrage te leveren aan de voedselproductie." Bij de zorgboerderij gaat het vooral om zinvolle dagbesteding. "We spreken de deelnemers aan op wat ze nog wél kunnen. Het is geen bezigheidstherapie. We zoeken activiteiten die zin hebben, zoals aardbeien plukken voor het toetje of de dieren voeren. Ook voor de vrijwilligers heeft het werk op de zorgboerderij zin. Zij ervaren dit als een waardevolle bijdrage aan de maatschappij." De derde poot zal in de toekomst nog verder uitgebouwd worden. "We bieden een plek waar mensen of groepen zich kunnen buigen over zingevingvragen. Heel praktisch kan dat betekenen dat een bedrijfsteam hier neerstrijkt om een visie voor de toekomst te bepalen."

Volgens hem zijn de drie bedrijfsonderdelen nauw met elkaar verweven. "De deelnemers van de zorgboerderij werken misschien niet heel actief mee in het landbouwbedrijf, maar zijn er wel bij betrokken. Als wij aardappels poten met een grote machine, dan is dat 's ochtends bij de koffie het onderwerp van gesprek. Als er een lammetje wordt geboren, gaat het daarover. We eten altijd onze eigen producten. En gasten maken we duidelijk dat dit geen willekeurige vergaderlocatie op het platteland is, maar een boerderij met een inspirerend verhaal."

Login om meer te lezen

Log in om reacties te plaatsen

Doorzoek de website

 

 

Agenda