FacebookTwitterLinkedIn
maandag, 03 August 2015 08:52

Pastor hoort niet in de slaapkamer

Tekst: Marleen Stelling. Beeld: Hollandse Hoogte Tekst: Marleen Stelling. Beeld: Hollandse Hoogte

Nuancering, oog voor het verhaal van het individu en voor de complexiteit van zaken vormen de handelsmerken van bisschop Gerard de Korte. En zin voor de traditie. Het legt hem geen windeieren. Eind juni werd hij benoemd tot Theoloog des Vaderlands.

Een geliefd kerkvader

De organisatie van de Nacht van de Theologie had zich in een online biografie al lovend geuit over Gerard de Korte. Een geliefd kerkvader, zo stond er, met een pastoraal hart en open instelling. Ik ontmoet hem op een warme zomerdag in het bisschopshuis in Groningen. De ontvangst is hoffelijk. De bisschop verschijnt in zwarte broek en overhemd met boord en geeft aan liever in de bibliotheek te zitten. "Dat is gezelliger."

De rooms-katholieke kerk heeft voor menigeen afgedaan, haar publieke imago is niet al te best. De kerk zou bekrompen zijn, niet meer van deze tijd – om nog maar te zwijgen van schandalen rondom seksueel misbruik. De Korte lijkt wat enthousiasme en toewijding betreft niet geremd te worden door de negatieve beeldvorming. Met liefde voor de katholieke traditie, maar ook voor de oecumene en voor individuele verhalen en met een scherp oog voor maatschappelijke ontwikkelingen treedt hij op als geestelijk leider van de noordelijke provincies.

Transgender

De goede inborst van de bisschop ten spijt, het negatieve beeld van diens kerk blijft in de landelijke pers haar bevestiging vinden. Zo haalde kardinaal Wim Eijk onlangs nog de media met berichten over een parochiaan die zich na haar transformatie van man naar vrouw ernstig tekort gedaan voelde. De Drontense Rhianna Grolike, penningmeester van de Norbertusparochie in Flevoland, zou ontslag als parochiebestuurder boven het hoofd hangen. Simpelweg omdat ze transgender is. De Korte wil zich niet in deze discussie mengen. "Verschillen van inzicht moeten bisschoppen intern met elkaar bespreken", voegt hij toe. Toch schuwde hij eerder de discussie met aartsbisschop Eijk in de media niet. Zo publiceerde hij in januari de brief De jaren van de waarheid, waarin hij onder meer spreekt over het in stand houden van kleine katholieke geloofsgemeenschappen. De kerk moet zo dicht mogelijk bij de mensen blijven, vindt de bisschop. Als het noodzakelijk is, kunnen parochianen wat hem betreft ook in andere gebouwen dan een katholiek kerkgebouw samenkomen, bijvoorbeeld in een schoolgebouw of protestantse kerk. Kardinaal Eijk kiest voor een ander model en meent dat gelovigen zouden moeten samenkomen in grotere eenheden. "De kardinaal centraliseert gelovigen en ik vind dat niet verstandig", zei De Korte toen in Trouw.

De Korte wil openheid, met oog voor de samenleving, bisschop zijn. Dat blijkt ook tijdens mijn gesprek met hem. Op het thema 'transgender zijn' komt hij uit zichzelf terug. Dat wil zeggen: het is voor hem geen onderwerp om overheen te praten. "Waar de oorsprong van het probleem zit, weet ik niet", zegt hij peinzend over het gevoel 'in een verkeerd lichaam te zijn geboren'. "Een christelijke geloofsgemeenschap moet mensen met deze gevoelens in ieder geval niet wegstoten, maar nabij zijn. Kwetsen moeten we voorkomen. De mensen om wie het gaat, leggen vaak een enorme weg af. Van bewustwording van de situatie, tot de transformatie ondergaan en met het nieuwe lichaam naar buiten treden. Je moet een sterk karakter hebben om daarna opnieuw een sociaal leven op te bouwen."

Woonkamer

Zijn omgang met dit onderwerp is kenmerkend voor de manier waarop De Korte hete hangijzers binnen de katholieke kerk bespreekt. Knopen doorhakken doet hij niet en met opvallend progressieve denkbeelden komt hij niet op de proppen. De noordelijke bisschop maakt voortdurend nuanceringen en heeft bewust oog voor de complexiteit van zaken. Dat maakt zijn standpunten niet zwart-wit.

Dat geldt ook voor het thema homoseksualiteit. De Korte noemt een voorbeeld uit de praktijk. Enige jaren geleden begeleidde hij een orthodox katholieke man met een homoseksuele geaardheid. De man had zich voorgenomen om celibatair te leven, maar werd daar eenzaam en doodongelukkig van. "Hij vond toen een vriend en was gelukkig", zegt de bisschop. De relatie zou 'binnen de grenzen van de katholieke moraal' gestalte krijgen. Iedere intieme relatie heeft meerdere aspecten, vindt De Korte – kameraadschap, een klankbord voor elkaar zijn, bijvoorbeeld. "Als twee mensen van hetzelfde geslacht dat bij elkaar vinden, kan de kerk daar niet tegen zijn." Heikel punt binnen de kerkelijke discussie blijft natuurlijk het seksuele aspect van de relatie. Al tijdens mijn vraag daarover onderbreekt De Korte mij. "Dat wil ik helemaal niet weten", reageert hij. "Ik neem graag de woorden van een Duitse kerkleider over: De pastor moet in de woonkamer en uit de slaapkamer blijven."

Toch blijft De Korte vasthouden aan ankerpunten van de katholieke traditie. Het huwelijk is iets voor man en vrouw. De doorvoering van het burgerlijk huwelijk voor mensen van hetzelfde geslacht is volgens hem 'wel heel snel gegaan'. Vanuit zijn perspectief als historicus onderbouwt hij dat. Denkers binnen het christendom, maar ook denkers uit andere grote godsdiensten en levensbeschouwingen, zoals de Chinese filosoof Confucius, verbinden het krijgen van kinderen aan het huwelijk. Dit gegeven noemt De Korte ter verdediging van de traditionele katholieke visie op het huwelijk.

Ook onder een traditie als het celibaat lijkt De Korte niet te lijden. Integendeel. "Celibatair leven, dus zonder intieme relatie, is een geschenk van God. Het is een gave." Een uitspraak die hij, genuanceerd als hij is, aanvult met een kanttekening. "Maar het christelijk celibaat is alleen gelukkig te leven vanuit een sterke band met God én een sociaal netwerk van familie en vrienden." Iets om voor te waken, vindt de extraverte bisschop, die zelf aangeeft bij het gezin van zijn zus geborgenheid te vinden.

Login om meer te lezen
Log in om reacties te plaatsen

Doorzoek de website

 

 

Agenda