FacebookTwitterLinkedIn
vrijdag, 31 July 2015 10:17

In dienst van de mensheid

Tekst: Bert van der Kruk. Foto: Wikicommons Tekst: Bert van der Kruk. Foto: Wikicommons

Kunstenares Tinkebell denkt na over de moed om dingen te veranderen en over een gevoel van onmacht, aan de hand van een gedicht van Sylvia Hubers over introspectie.

Ik was thuis en pleegde introspectie

(Gedicht van Sylvia Hubers (1965). Uit: Vandaar dit huwelijksleven. Prometheus, 2009)

Ik was thuis en pleegde introspectie.

In dienst van de mensheid,
dat sprak vanzelf.

Ik bedacht mij een beroep: verpleegster
in verre werelddelen. Ik speldde mij het woord
'nut' op de revers.

Ik ging en ik kwam en ik zat nog steeds
op mijn kamer. De nagels van mijn tenen
waren inmiddels geverfd

en goed bekeken
was mijn hele eigen leven

Nogal passief

“Elk jaar met Kerst stuur ik aan mijn vrienden een pakket met teksten die ik belangrijk vind. Een paar jaar geleden zat daar ook dit gedicht bij. Ik vind het nogal tekenend, het beschrijft misschien wel een algemene staat van zijn. Zowel voor individuen als voor de politiek geldt: we weten allemaal wel wat er mis is in de wereld en we vinden daar van alles van, maar daar blijft het vaak bij. We wijzen naar anderen: zij moeten eerst iets veranderen. We beperken ons tot het aanmaken van een Facebookpagina en klikken ergens op een like.

We zijn nogal passief, dat lijkt me de kern van alle problemen. Dat geldt ook wel voor mezelf. In de praktijk lijkt dat niet zo te zijn, vooral ook omdat anderen mij dat op het hart drukken. Maar het voelt wel zo. Ik doe wel wat, maar gevoelsmatig is het nooit genoeg. Dan kom ik bij een andere tekst, die ik altijd bij me draag: ‘God geve mij de gelatenheid om de dingen die ik niet veranderen kan, te nemen zoals ze zijn, de moed om de dingen te veranderen die ik veranderen kan en de wijsheid om het een van het ander te onderscheiden.’ Zo’n uitspraak leert me dat elk beetje iets is.

Sneeuwbaleffect

Het gedicht begint hoopvol met de hele mensheid en eindigt nogal ontluisterend met geverfde nagels. Je kunt er ook anders naar kijken en het als een cirkel lezen. Als je opschrijft dat je aan introspectie deed, vertel je eigenlijk met terugwerkende kracht waaruit die bestond. Je hebt bedacht dat er een probleem is, maar hebt daar niks mee gedaan. Je ziet dat het anders moet; dat lijkt me het begin van iets beters. De volgende stap is misschien dat je echt iets gaat veranderen. Dat is het hoopvolle. In je eentje ben je niet in staat de wereldproblemen op te lossen, wel als je allemaal iets doet. Ik geloof wel in het sneeuwbaleffect van al die kleine dingen bij elkaar.

Ik zie ze ook gebeuren. Ik ben zelf aangesloten bij de Pop-up kerk, een club rasoptimisten die het anders willen doen. We zijn actief voor uitgeprocedeerde asielzoekers. We gaan een minidocumentaire maken over vluchtelingen in Calais en Lesbos. Maar we helpen elkaar ook met verhuizen; we zijn een soort onvoorwaardelijke familie die probeert het goede te doen. Moralisten, dat ook. Meestal wordt dat negatief gebruikt, maar ik ben blij dat er in ieder geval nog een paar rondlopen.

Gevoel van onmacht

In mijn werk bestudeer ik de normen die wij hanteren, op allerlei vlak. Als daarmee volgens mij iets vreemds aan de hand is, vergroot ik bepaalde elementen uit of plaats die in een andere context. Daardoor kunnen we er met z’n allen goed naar kijken. Als mensen daar boos over worden, is mijn eerste idee dus correct, dan is er iets mis met onze norm. Dan zit ik met mijn toetsing op het goede spoor. Dat vindt niet iedereen. Al een jaar of twaalf krijg ik veel haat- en dreigmails. Maar als iemand mij een mail stuurt met de boodschap dat hij me dood gaat maken, dan gaat het niet over mij, maar over een beeld dat die mailer van mij heeft. Het komt vaak voort uit een opeenstapeling van problemen waardoor mensen zich onmachtig voelen.

Er is ook heel veel aan de hand. Als er dan iemand langskomt die je als schuldige kunt aanwijzen en verrot kunt schelden, heb je als mailschrijver het gevoel dat je iets goeds doet. Het geeft je een goed gevoel, waardoor je vervolgens misschien in staat bent tot iets positiefs. Ik vat het dus niet persoonlijk op; ik denk: oké, ga dan morgen maar weer iets aardigs doen voor de wereld.”

Over Tinkebell

Tinkebell (Katinka Simonse, Goes, 1979) is kunstenares. Ze kreeg bekendheid – en een hoop protest over zich heen – door het verwerken van dieren in haar werken. In maart van dit jaar reisde ze naar Afghanistan, uit bezorgdheid over het lot van de uitgezette Afghaan Feda Amiri en zijn dochter Tamana, die hem was gaan zoeken. Bezoek de site van Tinkebell.

Login om meer te lezen
Log in om reacties te plaatsen

Doorzoek de website

 

 

Agenda