FacebookTwitterLinkedIn
donderdag, 28 May 2015 11:15

'Geen veilig eiland, maar een open ruimte'

V.l.n.r.: Hinne Wagenaar, Farida Farhadpour en abt Bernardus Peeters V.l.n.r.: Hinne Wagenaar, Farida Farhadpour en abt Bernardus Peeters Tekst: Jeroen Fierens Beeld: Martine Sprangers


Zo'n driehonderd aanwezigen verzamelden zich op 25 april in de gastvrije abdij Koningshoeven. "Als we de sleutel van de gastvrijheid weggooien, doen we onszelf erg tekort", aldus abt Bernardus Peeters in de tiende Volzin-lezing.

Van mijn oma heb ik, naast andere (veelal positieve) dingen, een diepgeworteld wantrouwen tegenover rooms-katholieke kerkbanken meegekregen. Het uitzien naar de Volzin-lezing stond dan ook op gespannen voet met dit familie-erfstuk. Het zou immers een lange zit worden in de abdij Koningshoeven. Gelukkig hoefde ik mij daar de eerste uren nog geen zorgen over te maken, want de dag begon met een uitgebreide kennismaking met de brouwerij van het wereldberoemde trappistenbier. Terwijl we om elf uur ’s ochtends onze eerste dubbel, tripel of quadrupel nuttigden, legde een trappist-brouwer ons in een korte film uit waarom het brouwen van bier en deze broedergemeenschap zo goed bij elkaar passen. Met elke slok bier kregen we zo meteen wat benedictijnse spiritualiteit naar binnen gegoten. In marketing schijnen de monniken sowieso wel goed te zijn. Zo wist gids Job ons te vertellen dat de brouwerij voorheen De Schaapskooi heette, maar dat die naam zich zo lastig naar de Amerikaanse markt liet vertalen. De hoeven waarin de abdij was begonnen, werden in de omgeving ook wel de Koningshoeven genoemd, zij hadden namelijk ooit tot de koning behoord. De keuze was toen snel gemaakt: The King’s farm klinkt een stuk chiquer dan Sheep barn.

Iemand en niemand
Dat bij al deze uiterlijke schoonheid de inhoud niet vergeten wordt, bleek uit de lezing van de abt van het klooster, broeder Bernardus Peeters. Zo’n driehonderd bezoekers waren naar deze tiende Volzinlezing gekomen om naar zijn visie op gastvrijheid te luisteren. Driehonderd pepermuntjes op de banken van de abdijkerk. Geen voorbode van een lange protestantse preek, stelde de abt ons gerust, maar munt als teken van gastvrijheid. Net als de ananas overigens, maar daarover was de koster minder enthousiast geweest.
Gastvrijheid stelt ons volgens Bernardus in staat samen een open ruimte te betreden. Dit idee laat zich het beste uitleggen met een vroege jeugdherinnering van de abt: “Mijn ouders maakten altijd plaats voor kinderen die het moeilijk hadden. Sommigen van deze meisjes zijn echt deel gaan uitmaken van ons gezin. Al jong heb ik hierdoor geleerd dat echte gastvrijheid betekent dat het bieden van gastvrijheid mijn leven verandert, maar ook dat van het gezin en van de kinderen die wij bij ons thuis opvingen.”
Gastvrijheid betekent dus niet dat je iemand verwelkomt in je huis om net als jijzelf te worden, maar dat je je openstelt en samen een ruimte betreedt waar je allebei anders uitkomt. Dat kan niet op een veilige afstand, door de vreemdeling in een betonnen hal op een bedrijventerrein van ‘bed, bad en brood’ te voorzien. Daarvoor moet je in je eigen leven geraakt durven worden, delen in elkaars bewogenheid. Wie hiertoe niet in staat is, raakt op zijn eigen veilige eilandje steeds verder van de wereld vervreemd. “Als wij de sleutel van de gastvrijheid weggooien, doen we onszelf erg te kort.”
Het zijn rake woorden van Bernardus en ik moet denken aan een uitleg van het evangelieverhaal de wonderbaarlijke spijziging die ik ooit eens van een andere monnik hoorde. In het verhaal gaan Jezus en zijn leerlingen op weg naar een plek om alleen te zijn en uit te rusten. Ze zijn namelijk zo druk met onderwijzen, dat ze niet eens tijd hebben om te eten. Nog voordat ze het bootje hebben aangelegd op hun ‘veilige eiland’ staat de mensenmassa ze echter alweer op te wachten. In plaats van ze weg te sturen, deelt Jezus het weinige voedsel dat hij heeft met zijn vijfduizend ‘stalkers’ en houdt nog meer over dan hij in eerste instantie had. De gastvrijheid van Jezus leidde tot overvloed. Voor de monnik was dit een belangrijke inspiratie: durf je eigen plan te laten verstoren door wie God op je pad brengt. Het laat zien dat echte gastvrijheid een radicale keuze is die je niet ongemoeid laat. Mooi, maar het roept ook een ongemakkelijk gevoel op: kan ik nog wel mezelf zijn als ik alle deuren van mijn huis openzet voor vreemden? Ja, zegt de abt in zijn lezing, dat moet zelfs. Er is geen ruimte zonder grenzen. Je kunt alleen je deuren openen als er muren om je huis staan. Die grenzen geven aan wie je bent. Of, met de woorden van Henri Nouwen: “Tussen iemand en niemand is geen werkelijk gesprek mogelijk.”
Als bedankje krijgt de abt van gastvrouw Abeltje Hoogenkamp een ananas.

Login om meer te lezen
Log in om reacties te plaatsen

Doorzoek de website

 

 

Agenda