FacebookTwitterLinkedIn
  • VOLZIN 2019: NUMMER 1

    VOLZIN 2019: NUMMER 1

      Volzin organiseerde in samenwerking met Tilburg University een schrijfwedstrijd. Thema was: ‘Kunst
    02 januari 2019 - Lees meer
woensdag, 20 May 2015 10:44

Drie religies samen op weg

Drie religies samen op weg Tekst: Rachel Reedijk

Rachel Reedijk maakt de balans op van zeventig jaar dialoog tussen joden en christenen. Naast oude knelpunten zijn er nieuwe uitdagingen. Op naar de 'trialoog' van joden, christenen en moslims samen.

Volgens de jaarlijkse lezingencyclus lezen we nu in de synagoge op sjabbat uit Leviticus, een bijbelboek vol offervoorschriften. In de Oudheid geloofde men dat rituelen iets ‘doen’. Het Hebreeuwse woord voor offer, korban, is afgeleid van het werkwoord voor ‘naderen’. Door te offeren nadert de gelovige tot God. Een zevach sjelamim (vredesoffer) werkt verzoenend. De moderne interreligieuze dialoog maakt gebruik van rituelen – samen eten bijvoorbeeld of aanwezig zijn bij elkaars eredienst – om mensen van verschillende achtergrond dichter bij elkaar te brengen. Zij roken samen de vredespijp in de hoop zo vooroordelen te ontmantelen.

Pijnlijke onderwerpen
Bestrijding van antisemitismebestrijding was lange tijd dé bestaansreden van de joods-christelijke dialoog. Het fundament hiervoor werd al in de Tweede Wereldoorlog gelegd, in plaatsen als Londen en het Zwitserse Seelisburg. In 1981 ontstond in Nederland het Overlegorgaan van Joden en Christenen (OJEC). Christenen stelden zichzelf de opdracht om te onderzoeken of en hoe de kerk had bijgedragen aan anti-judaïsme. Bestond er een verband met de Shoah? De deelnemers aan dit gesprek schuwden pijnlijke onderwerpen niet. Dankzij deze dialoog werden christenen zich ervan bewust dat hun traditie voortbouwt op joodse inzichten. Men constateerde dat het Eerste (‘Oude’) en Tweede (‘Nieuwe) Testament elkaar aanvullen. Christenen verwierpen de substitutieleer – de gedachte dat het jodendom door de komst van Jezus overbodig is geworden (met als consequentie dat joden zich moeten bekeren) – en erkenden de joodse verbondenheid met het huidige Israël. Joodse bronnen werden ontsloten in het tijdschrift Tenachon.
Het door de eeuwen heen gegroeide wantrouwen was aan joodse zijde niet meteen weg. Met de afgedwongen disputaties van het verleden in herinnering bestond er weerstand en weerzin tegen bezinning op het christendom. Toch waren er in de negentiende eeuw al joodse wegbereiders. De Duitse liberale rabbijn Abraham Geiger (1810-1874) bijvoorbeeld stelde vast dat Jezus een jood was. De eveneens liberale Engelse geleerde Claude Montefiore (1858-1938) vatte het Nieuwe Testament op als behorend tot de joodse literatuur. De joodse partner in de dialoog had de rol van leraar, soms tot vermoeiens toe – ‘ze vragen zoveel!’, was vaak de reactie aan joodse zijde.

Login om meer te lezen
Log in om reacties te plaatsen

Doorzoek de website

 

 

Agenda