FacebookTwitterLinkedIn
woensdag, 13 May 2015 09:56

'Waarom kunnen Joden nooit gewoon Joden zijn?'

David Ragamin David Ragamin Tekst: Annemarie Klok Beeld: Christiaan Krouwels

Hoe is het om jong en Joods te zijn in Nederland? David Ragamin (orthodox-joods), Leah van Ees (liberaal-joods) en Micha Kan (niet gelovig) kijken heel verschillend naar hun identiteit en toekomst. Niettemin is voor elk van hen hun Joodse achtergrond belangrijk voor hoe ze in het leven staan. “Als je geen zelfspot hebt, kun je er beter mee stoppen om Joods te zijn, denk ik.”

"Ik zie mezelf als een redelijk atheïstische Jood”, vertelt Micha Kan (24). Hij woont in Almere, heeft in de beveiliging gewerkt en is nu op zoek naar een andere baan. “Het enige Joodse aan mij, is mijn opvoeding die aardig liberaal was. Toch kan ik niet zeggen dat ik me niet Joods voel.” Zijn familiegeschiedenis speelt daar een belangrijke rol in. Hij schat dat de helft van zijn familie in de Tweede Wereldoorlog vermoord is door de nazi’s. “Ook al doe ik in het dagelijks leven weinig met de Joodse gebruiken, ik vind dat ik niet mág zeggen dat ik dus niet Joods ben. Want dan is mijn familie voor niks gestorven. Ze waren Joods met gevaar voor eigen leven en hebben hun geloof doorgegeven aan hun kinderen. Om hen ben ik trots op mijn wortels en ontken ik die niet.” 
De beladen familiegeschiedenis heeft zijn opvoeding beïnvloed, maar hoe precies, daar kan hij voor zichzelf moeilijk de vinger op leggen. “Wel merkte ik dat ik op school vaak informatie wilde delen over het jodendom, bijvoorbeeld tijdens spreekbeurten.” Micha’s grootouders hebben de oorlog overleefd en zaten ondergedoken. Toch praat hij niet zoveel met ze over hun herinneringen. Hij vermijdt het onderwerp liever. “Ik heb een hele levendige fantasie en maak me dan teveel een voorstelling van wat er allemaal aan slechts gebeurd is, waardoor een gesprek emoties als verdriet en agressie kan uitlokken bij mezelf.”

Bovengemiddeld mooi
Leah van Ees (18) uit Den Haag heeft een Joods-Amerikaanse moeder en een niet-Joodse, Nederlandse vader. “Mijn vader vindt dat ik half-Joods ben. Voor mij voelt dat niet zo. Ik vind dat niet kunnen. Mijn moeder is Joods en volgens de Joodse wet ben ik dat dan dus ook.” Joods zijn is voor Leah meer dan een nationaliteit. “Ik zie Joods zijn ook als een geschiedenis, een cultuur en eventueel een religie die je met anderen deelt. Je hebt ook een plek, de synagoge, waar je bij elkaar komt.”
Leah is officieel lid van de liberale synagoge in Den Haag, maar gaat zelf bijna nooit meer naar de sjoel, ook omdat ze nu Vrije Kunsten en Wetenschappen in Utrecht studeert. De Joodse feesten viert ze wel. Toch heeft een dienst betekenis voor haar. “Ik vind het bovengemiddeld mooi, een ritueel buiten de gewone, alledaagse handelingen.” Ze trekt dan ook altijd mooie kleren aan als ze gaat. “De synagoge heeft iets heiligs: de architectuur, de akoestiek als de chazan (voorzanger, AK) zingt. Of God bestaat, is voor mij op dit moment een groot vraagteken.”
Het meest ontroerend vindt ze het moment waarop overledenen worden herdacht. “De rouwenden staan achter de rabbijn met hun hoofd bedekt en iedereen bidt dan mee. Of het iets hogers en spiritueels is weet ik niet, maar ik voel dan een bepaalde warmte, een verbondenheid met elkaar. Het is groter dan ikzelf.”

Login om meer te lezen
Log in om reacties te plaatsen

Doorzoek de website

 

 

Agenda