FacebookTwitterLinkedIn
woensdag, 15 April 2015 10:20

Een glimp over het randje

Een glimp over het randje Tekst: Taede A. Smedes

Sceptici halen hun neus ervoor op, maar dat weerhoudt het grote publiek er niet van boeken over bijna-doodervringen te verslinden. Wat zegt de massale fascinatie voor een 'glimp over het randje' over onze cultuur?

In 2004 lag de zesjarige Alex Malarkey twee maanden in coma na een ernstig auto-ongeluk. Hij verkeerde op het randje van de dood. Na twee maanden kwam hij bij en vertelde een verbijsterend verhaal over zijn bezoek aan de hemel, over gesprekken met Jezus en met engelen. The Boy Who Came Back From Heaven is de titel van het boek over zijn ervaringen, dat bij een uiterst conservatief-christelijke uitgeverij verscheen. Het werd een enorme bestseller. Er lagen zelfs plannen klaar voor een verfilming.
Tot januari 2015, toen Malarkey naar buiten bracht dat hij het hele verhaal verzonnen had. “Ik zei dat ik naar de hemel ging omdat ik dacht dat me dat aandacht zou geven”, schreef de nu zestienjarige op zijn blog. “Ik ging niet dood. Ik ging niet naar de hemel. Toen ik die dingen zei, had ik de Bijbel nog nooit gelezen. Mensen hebben van leugens geprofiteerd, en blijven dat doen. Ze zouden de Bijbel moeten lezen, dat moet genoeg zijn.”

Aantrekkingskracht
Deze affaire is koren op de molen van sceptici en atheïsten die hierin een bevestiging zien dat bijna-doodervaringen (BDE’s) boerenbedrog zijn. De atheïst en neurowetenschapper Sam Harris deed veel moeite om de ideeën van Eben Alexander te weerleggen, een neurochirurg die na een zeldzame vorm van hersenvliesontsteking op het randje van de dood balanceerde, en tijdens zijn coma ook een reis naar het hiernamaals maakte. Alexanders verhaal verscheen als Proof of Heaven (Nederlandse vertaling Na dit leven). Het werd een bestseller. Ook de stichting Skepsis besteedde in het blad Skepter uitgebreid aandacht aan Alexanders beweringen en zelfs De Volkskrant publiceerde opiniebijdragen van artsen die meenden te kunnen verklaren waar Alexanders ervaringen door veroorzaakt waren.
Verzet vanuit sceptische hoek was er al eerder, toen in 2007 Pim van Lommels boek Eindeloos bewustzijn bijna-dood ervaringen in een klap onder de aandacht van het Nederlandse publiek bracht. Niet alleen was hij een serieuze wetenschapper die onderzoek had verricht naar BDE’s en de bevindingen hiervan in een wetenschappelijk toptijdschrift had weten te publiceren. Maar Van Lommel haalde de kwantummechanica erbij om BDE’s een wetenschappelijke grondslag te geven. Sceptici buitelden over elkaar heen om te laten zien hoe weinig verstand deze cardioloog had van de wetenschappelijke methode en van kwantumfysica.
Maar de maatschappelijke impact van de sceptische argumenten blijft nihil. Ook vandaag nog blijven de boeken van Van Lommel en Alexander goed tot zeer goed verkopen. Hoe kan dat? Wat verklaart de onweerstaanbare aantrekkingskracht van BDE’s in deze tijd?

Login om meer te lezen
Log in om reacties te plaatsen

Doorzoek de website

 

 

Agenda