FacebookTwitterLinkedIn
woensdag, 18 March 2015 08:25

Een kwestie van geven en loslaten

Een kwestie van geven en loslaten Tekst: Frieda Pruim

In alle religieuze tradities wordt gevast, maar ook steeds meer ongelovigen lassen een periode van onthouding in. Radio-dj’s sluiten zich een week zonder eten op in het Glazen Huis; anderen kijken een maand niet op Facebook. Hun motivatie komt grotendeels overeen met die van gelovigen, zo blijkt uit een recent verschenen boek: bewustwording en geestelijke kracht.

Twee weken per jaar neem ik deel aan een boeddhistische meditatieretraite. Dat brengt met zich mee dat ik in die periode niet spreek, niet snoep, niet telefoneer, geen internet gebruik en maar twee maaltijden per dag eet, zonder dierlijke producten. Deze vormen van onthouding zijn geen doel op zich, maar ondersteunen het meditatieproces. Zwijgen en niet gestoord worden door telefoontjes en mails is voor mij een verademing. De twee maaltijden per dag eet ik met extra aandacht en smaak. Het enige waarnaar ik tijdens retraites echt verlang is warme melk in mijn koffie. Maar ook dat levert iets op, want na twee weken afzien smaakt koffie verkeerd me uitzonderlijk goed.

Vrijwillig
Volgens onderzoek uit 2011 last eenvijfde van de Nederlanders weleens een vastenperiode in. Dat vasten kan allerlei vormen aannemen, zo blijkt uit het onlangs verschenen boek Vasten. De kunst van geven en loslaten van Olga Leever en Idelette Otten, over religieuze en seculiere vormen van onthouding.
Een tijdje ergens van afzien werkt het beste als het vrijwillig is en dus niet van buitenaf wordt opgelegd, zonder dat duidelijk is wat het je brengt. Daarom zijn katholieken het vasten waarschijnlijk massaal verleerd, sinds de kerk het in 1967 als verplichting afschafte. Protestanten, die niet met deze traditie zijn opgegroeid, hebben het vasten de laatste decennia juist ontdekt. Zij laten in de veertigdagentijd voor Pasen vooral snoep, alcohol en soms vlees staan. Meestal geven ze daar weinig ruchtbaarheid aan.
De vastentijd van moslims is een stuk zichtbaarder. Zij eten, drinken en roken niet bij daglicht tijdens de maand Ramadan en compenseren dat met feestelijke maaltijden na zonsondergang, soms samen met niet-moslims. Joden vasten veel minder: alleen de 25 uur op Grote Verzoendag, een dag van inkeer en boete, zijn verplicht. Het boeddhisme kent geen speciale vastentijd voor leken; boeddhistische monniken eten nooit vast voedsel na het middaguur. Hindoes vasten tijdens Navratri, een negen dagen durend feest in voor- en najaar ter ere van de godin Durga Mata.
Steeds meer niet-gelovigen doen ook aan tijdelijke onthouding. Zij kiezen vaak voor andere vormen van vasten dan gelovigen. Zo zien ze een tijdje af van het gebruik van Facebook, kijken geen of minder tv, volgen een sapvastenkuur of nemen de fiets in plaats van de auto. De periode waarin ze dat doen bepalen ze zelf. Sommigen kiezen daarvoor de christelijke veertigdagentijd. Anderen roepen nieuwe tradities in het leven, zoals de Buy Nothing New-maand en de Zero Plastic Week. Ook Serious Request is een populaire vorm van seculier vasten: drie dj’s vasten een week voor Kerst in het Glazen Huis om aandacht te vragen voor een goed doel.

Login om meer te lezen
Log in om reacties te plaatsen

Doorzoek de website

 

 

Agenda