FacebookTwitterLinkedIn
maandag, 16 February 2015 10:02

'Je bent bij de dingen'

'Je bent bij de dingen' Tekst: Chris van Wieren Beeld: Leo Oosterveen

Predikerbroeder Meister Eckhart (ca. 1260-1328) werd na zijn dood om zijn opvattingen door de kerk veroordeeld. Nu is hij ongekend populair, binnen maar zeker ook buiten de kerk. Alles wat je over God denkt te weten is onzin, verkondigt hij met een stellige allure. Toch heeft zijn mystiek een zeer simpele uitkomst: gewoon aan de slag gaan, zoals Martha dat deed. Op zoek naar het geheim van een intussen onbetwiste spirituele grootmeester.

Zoekt u God? Jezus? Een spirituele ervaring? Bevestiging van iets hogers dat buiten u bestaat? Stop maar met zoeken, dat bestaat niet. Wie God wil vinden, moet hem niet zoeken. De dominicaanse prediker Meister Eckhart verkondigde aan zijn middeleeuwse toehoorders dat de God die zij kenden, niet God was. Zij vielen zowat uit hun kerkbanken. Tegenwoordig lijkt het publiek meer ontvankelijk voor zijn teksten en preken. Verschillende studies en boeken verschenen afgelopen jaar in binnen- en buitenland over de actualiteit van de Meester, waarbij de titels uiteenlopen van ‘Meister Eckhart en soefisme’ tot ‘Een dominicaanse mysticus in een multireligieuze samenleving’. Een weg van verstilling van Eckharts medebroeder Marcel Braekers, won zelfs de prijs voor het beste Vlaamse religieuze boek van 2014. Niet alleen in theologische kringen krijgt de Meester aandacht, ook schrijvers als Simon Vestdijk, C.O. Jellema en Oek de Jong ontpopten zich als liefhebbers. Inmiddels heeft Eckhart de stempel van ‘bruggenbouwer’ gekregen. Zijn godsbeeld raakt aan een universeel idee van wie of wat God is, Eckhart verkondigt een spiritualiteit die niet gebonden is aan een godsdienst. Met de naam ‘Eckhart’ verschijnt een gedaante die vele rollen krijgt toegedicht: kerkcriticus, anarchist, filosoof, theoloog, mysticus, prediker en soms zelfs vermomde zenboeddhist in een monnikspij.
Eckhart schreef in het Latijn, maar preekte in het Middelduits, de eenvoudige taal van de mensen om hem heen. Een taal vol mystiek, mooie zinnen, schijnbare tegenstellingen en verrassend veel ‘God’. Als zielzorger hield hij preken voor zusters dominicanessen in het Rijnland, maar hij was ook bekend met de hoogtheologische taal van de Parijse universiteit. In Parijs was hij Magister Theologiae (vandaar ‘Meister’), voor de nonnen was hij een overtuigende, maar gecompliceerde woordkunstenaar. Althans, dat stel ik mij zo voor bij het lezen van zijn preken. Maar de dubbelzinnigheid en paradoxen in zijn teksten zijn hem niet in dank afgenomen, uiteindelijk werd hij als ketter veroordeeld. Zevenhonderd jaar later verschijnt zijn werk opnieuw en het blijkt een grote aantrekkingskracht te hebben. Wat verklaart de populariteit van Meister Eckhart?

Login om meer te lezen
Log in om reacties te plaatsen

Doorzoek de website

 

 

Agenda