FacebookTwitterLinkedIn
  • VOLZIN 2019: NUMMER 1

    VOLZIN 2019: NUMMER 1

      Volzin organiseerde in samenwerking met Tilburg University een schrijfwedstrijd. Thema was: ‘Kunst
    02 januari 2019 - Lees meer
woensdag, 04 February 2015 16:02

'Een tragische, tijdloze betekenis'

Rothko in zijn atelier Rothko in zijn atelier Tekst: Sylvia Grevel

Spiritualiteit en de abstracte kunst van Mark Rothko

Is Mark Rothko een spirituele kunstenaar? Hij wilde werken maken die raken aan het leven, maar zonder verwijzing naar iets wat de mens zou overstijgen. Toch ervaart kunstenares Sylvia Grevel:  “Daar, tussen onszelf en de abstracte kunst van Mark Rothko gebeurt spiritualiteit”. Verslag van een kijkervaring.

Het is een godswonder. In een begin zijn er: spielatten, doek, nietjes, kwasten, pigmenten, tubes verf en een reeks schildermedia. Maar ieder mens hanteert het materiaal op een eigen wijze en zo ontstaat: beeldende kunst. Het is evenzeer een godswonder dat abstracte kunst, zoals de werken van Rothko na 1950, die niets anders is dan verf op doek, hele werelden oproept, en recordaantallen mensen aantrekt.
De expositie Mark Rothko in het Haagse Gemeentemuseum laat de vruchten zien van de ontwikkeling van een kunstenaarsleven. Van een man die met onverminderde inzet bleef zoeken, vond en weer verloor. Rothko was in zijn leven en in zijn werk altijd bezig met afpellen, loslaten, opnieuw beginnen, en weer verder pellen – tot aan de essentie, en de dood.
Wellicht is het beter te zwijgen. Alles is al gezegd over Rothko’s werk, en ieder heeft zijn eigen Rothko. Zelf vond Rothko ook “de stilte zo accuraat”. En toch, de ervaringen die deze schilderijen oproepen vragen om taal. Het gaat Rothko ook om de ervaring van de kijker, en de communicatie tussen het schilderij en de toeschouwer. Hij wilde “betekenis, een tragische en tijdloze betekenis” schilderen. Dat is voor hem zin en doel van zijn werken.
Mark Rothko is geboren als Marcus Rothkowitz in Dvinsk in Rusland in 1903. Tegenwoordig heet deze stad Daugavpils en ligt zij in Letland. Hoewel zijn ouders geassimileerde en intellectuele Joden waren kreeg hun jongste zoon een godsdienstige opvoeding. Op zijn tiende volgt Marcus zijn vader en oudere broers en zus in de emigratie naar de Verenigde Staten. Een jaar later overlijdt zijn vader. Als enige religieus opgevoede zoon zegt Marcus kaddisj. Maar wanneer deze rouwperiode is afgelopen, keert hij de institutionele religie de rug toe, om er niet meer naar terug te keren.
Deze als het ware dubbele achtergrond bepaalt het leven van Rothko in hoge mate. Hij bleef zijn leven lang een zekere voeling houden met het religieuze en spirituele. Tegelijk was hij een seculiere intellectueel die zich verdiepte in de werken van onder andere Kierkegaard, Nietzsche, Shakespeare en de oude Grieken. Daarbinnen had hij veel aandacht voor de tragedie en het tragische.

Login om meer te lezen
Log in om reacties te plaatsen

Doorzoek de website

 

 

Agenda