FacebookTwitterLinkedIn
  • VOLZIN 2019: NUMMER 1

    VOLZIN 2019: NUMMER 1

      Volzin organiseerde in samenwerking met Tilburg University een schrijfwedstrijd. Thema was: ‘Kunst
    02 januari 2019 - Lees meer
vrijdag, 02 January 2015 13:51

'Ik heb altijd Shakespeare in mijn hoofd’

'Ik heb altijd Shakespeare in mijn hoofd’ Tekst: Bert van der Kruk

Boris van der Ham, oud-Kamerlid voor D66, voorzitter van het Humanistisch Verbond, vind dat platgetreden woorden zoals 'inspiratie' wel een reanimatieteam kunnen gebruiken

“Als je de politiek hebt verlaten en een beetje bent losgekomen van de vaste patronen, zie je scherper dat het politieke jargon uit allerlei frames bestaat, blauwdrukjes van teksten waarin iets wordt meegedeeld. Dan hoor je een Kamerlid zeggen: goede vraag die u stelt, ik kan daar dit op zeggen, het voordeel is dit, het nadeel dat, en mijn partij vindt ergo dat… Je kunt het volgen, het klopt allemaal, maar het is ook een beetje schools.
En je hoort allerlei woorden die je in het gewone leven niet zo gauw zou gebruiken, zoals het vreselijke ‘hervormen’. Wat is dat eigenlijk? Een protestantse dominee zou er nog iets mee kunnen, maar verder? Of je ziet opeens dat alle politici het niet meer over de wijk hebben, maar over de buurt, omdat uit onderzoek is gebleken dat dat woord een warmer gevoel oproept. Dan gaat het alleen nog maar over de buurtzuster, de buurtvader en de buurtbarbeque en worden dat bedachte woordjes, een soort kitsch. Tegen die tijd zijn ze van hun gezelligheid ontdaan en een instrument geworden.
Het gebruik van clichés is wat mij betreft helemaal niet erg, zolang je de inhoud ervan maar opnieuw wilt ontdekken. ‘De boer opgaan’ vond ik een vervelende uitdrukking, totdat ik iemand hoorde die het begrip helemaal omarmde en er een nieuw draai aan gaf. Dan wordt een woord gereanimeerd. Maar vaak ontbreekt daar de tijd of creativiteit voor. En dus horen we vaak holle woordjes en metaforen; zinnen die aan de tekentafel zijn bedacht, maar waarin geen leven is geblazen. Dan wordt het lelijke taal.
Ik ben een tijdje acteur geweest. Een van de docenten op de toneelschool gaf ons de tip elke week een gedicht of een ander stuk tekst uit het hoofd te leren. Dat is je levensverzekering, zei hij. Je moet je woorden en zinnen, je taal onderhouden. Daardoor staat er altijd genoeg op je harde schijf, waarop je kunt terugvallen als je in noodgevallen iets moet zeggen – als acteur, maar ook als politicus. Een prachtige les. Ik heb me die aangetrokken: ik heb altijd een paar monologen van Shakespeare in mijn hoofd die ik direct kan oproepen.
Als voorzitter van het Humanistisch Verbond kan ik soms gebruik maken van mijn politieke vocabulaire.

Login om meer te lezen
Log in om reacties te plaatsen

Doorzoek de website

 

 

Agenda