FacebookTwitterLinkedIn
  • VOLZIN 2019: NUMMER 1

    VOLZIN 2019: NUMMER 1

      Volzin organiseerde in samenwerking met Tilburg University een schrijfwedstrijd. Thema was: ‘Kunst
    02 januari 2019 - Lees meer
donderdag, 04 September 2014 12:12

'Het meest intieme is ook het meest universele'

Interview jonge denkers deel 2: Joyce Pijnenburg Interview jonge denkers deel 2: Joyce Pijnenburg Tekst Theo van de Kerkhof Beeld Vincent van Gaalen

Een goddelijke vonk als kern van ons menszijn? “Je moet dat niet al te letterlijk nemen, maar ook niet al te fictief”, zegt filosofe Joyce Pijnenburg (33) in deel 2 van de Volzin-serie ‘Jonge Denkers’. “Metafysische theorieën zijn betekenisvolle metaforen: verbeelding van iets dat zonder beelden onbeschrijfbaar is.  Ze geven te denken over het onvatbare in onszelf en in de wereld.”

Denken is misschien wel de hoogste manifestatie van voelen”, zegt Joyce Pijnenburg. Het is niet de enige schijntegenstelling die tijdens het gesprek bij haar thuis in Amsterdam-Noord aan de orde komt. Joyce Pijnenburg (33) is filosofe, gespecialiseerd in de hermetische filosofie. Ze bereidt een proefschrift voor over de vroegmoderne filosoof Giordano Bruno (1548-1600). Ze geeft lezingen en cursussen over onder meer mystieke filosofie en gnostiek. Tegelijk bouwt ze aan haar filosofische praktijk, waar ze mensen ontvangt met dilemma’s, zingevingsvragen en andere kwesties. “Mijn hele leven voer ik eigenlijk al gesprekken over de zin van het leven. Over hoe praktische dingen zich verhouden tot iets groters.”

Iets groters?
“Ja, noem het het Ene, het absolute, het transcendente, de Ander of God. Al heeft dat laatste woord niet mijn voorkeur. Bij God denk je toch snel aan de man met de witte baard op een wolk. Net zoals in het woord geloof direct een hele traditioneel religieuze voorstellingswereld meeresoneert. Maar waar het in zo’n voorstellingswereld om draait, dat houdt mij wel intens bezig.”

En dat ‘grotere’ raakt aan het praktische leven?
“In mijn studie liep ik tegen metafysische theorieën aan uit de periode van Oudheid tot de Renaissance. Theorieën over het Ene dat als het ware óverstroomt en zich uitstort in een veelheid, waardoor onze wereld ontstaat. Ik voelde me tot die platoonse en gnostische ideeën aangetrokken zonder te weten wat ze precies met mijzelf te maken hadden. Maar op den duur had ik de ervaring dat die problematiek van eenheid en veelheid wel degelijk ook over mijzelf ging en alles te maken had met mijn levensvraag ‘wie ben ik?’”

Wat ontdekte je dan?
“Niet een concreet of afgerond antwoord dat veel zekerheid biedt, maar wel een antwoord dat voor mij volstaat. Zoals het Ene dat overstroomt, zo is er in mij een verlangen om mijzelf te manifesteren, buiten mezelf te treden en daarmee iets neer te zetten. In het maken van iets kun je helemaal opgaan. Je treedt dan even buiten de tijd en valt in het universele. Als ik bijvoorbeeld intensief aan het schrijven ben, ga ik op in iets buiten mij, iets groters. Mijn scheppen lijkt te raken aan een groter scheppen. Niet ‘ik schrijf’, maar ‘Het schrijft in mij’. De vreugde van dat scheppen ervaar ik als een soort hartslag van de werkelijkheid. Die vreugde zie ik overal terugkeren. In mijn eigen creativiteit, in mijn vrienden, maar ook in de puppy van de buren.
Ik las pas een mooi kort verhaal van Louis Couperus, De vonk. Dat verhaal gaat over momenten uit zijn leven waarop hij een grote vreugde ervoer. Couperus associeert dat met een vonk.

Login om meer te lezen
Log in om reacties te plaatsen

Doorzoek de website

 

 

Agenda