FacebookTwitterLinkedIn
  • VOLZIN 2019: NUMMER 1

    VOLZIN 2019: NUMMER 1

      Volzin organiseerde in samenwerking met Tilburg University een schrijfwedstrijd. Thema was: ‘Kunst
    02 januari 2019 - Lees meer
donderdag, 28 August 2014 11:46

De kerk uit, de wereld in

De kerk uit, de wereld in Tekst: Nynke Sietsma Beeld: Frank Penders

Reli-ondernemers, vrijgevestigde geestelijk verzorgers en pastores, ritueelbegeleiders, ze nemen de plaats in van predikant en priester en vullen het spirituele gat in de markt. Nynke Sietsma verkent de nieuwe reli-sector. De diensten die de reli-ondernemers aanbieden, zijn niet gratis. Natuurlijk niet. “Want mensen denken: iets dat gratis is, kan niet goed zijn.”
Toen de Friese zangeres Nynke Laverman een zoontje kreeg, doopte ze hem met een handje slootwater. Ze is zo vervlochten met het Friese landschap dat het net zo goed als altaar kan dienen, vond ze. Laverman schepte in het bijzijn van haar vriend en wat familie wat water uit de sloot vlakbij haar huis en heette zo haar jongetje welkom in de wereld.
Tot de jaren zestig van de vorige eeuw verzonnen de meeste mensen hun rituelen niet zelf, zoals Nynke Laverman dat wel deed. De dominee of priester deed dat. Dat was de rituelenman. En die hoefde op zijn beurt ook niets zelf te verzinnen, want die rituelen hoorden bij het vak. Het waren standaardprocedures. Dat is sterk veranderd. Het model van de kerk, wordt langzaamaan steeds meer een model van de markt.
Het is niet meer vanzelfsprekend om een kind te laten dopen door een dominee  of om een priester een huwelijk te laten inzegenen. Dat kan ook door een ritueelbegeleider of een vrijgevestigde pastor. Of gewoon niet.

Onkerkelijk ritueel
Dat er minder wordt gedoopt door de predikant of priester is te zien aan de jongste cijfers (2014) van het Sociaal en Cultureel Planbureau. De kinderdoop binnen de rooms-katholieke kerk is in de periode tussen 2003 en 2012 met maar liefst 47 procent afgenomen. In 2003 werden er nog 37.065 kindjes gedoopt, in 2002 waren het er 19.680. De doopbedieningen binnen de Protestantse Kerk in Nederland laten een zelfde soort beeld zien. In 2003 werden er nog ruim 14.000 baby’tjes gedoopt, in 2011 waren dat er 9.750.
Maar wat nou als iemand niet kerkelijk is, net een baby heeft gekregen en wél een ritueel wil uitvoeren om het kindje aan de wereld te laten zien, maar niet creatief genoeg is om zelf een ritueel te bedenken? Of wat als een ongelovige toch graag een levensbeschouwelijke uitvaart wil voor een geliefde. Dan biedt een reli-zelfstandige, ritueelbegeleider of vrijgevestigd pastor uitkomst. Die kent de verhalen uit de grote tradities, kan daar uit putten, heeft de woorden waar anderen geen woorden voor hebben, en verstaat de kunst om God behendig te omzeilen tijdens een ritueel, terwijl het wel over iets alomvattends gaat. Die diensten zijn uiteraard niet gratis. Het is een kwestie van vraag en aanbod. Meestal is er sprake van een uurtarief. De meeste reli-zelfstandigen begeleiden uitvaarten.
Ivo de Jong is bijvoorbeeld zo’n reli-zelfstandige (zie hieronder). Hij is van huis uit dominee maar begon in 1992 al voor zichzelf. De Jong begeleidt uitvaarten, trouwerijen en geeft lezingen en workshops. Zijn uurtarief ligt rond de 70 euro. Ook de remonstrantse predikante Christiane Berkvens-Stevelinck (zie hieronder) is zelfstandige. Ze runt - het bureau Moederoverste. Berkvens-Stevelinck biedt pastorale en geestelijke begeleiding zonder kerkelijke binding. Haar uurtarief ligt rond de 100 euro. Voor een uitvaart of rouwdienst vraagt de predikante 1.000 euro.

Niet gratis
Dat ritueelbegeleiders, zelfstandig geestelijk verzorgers of andere spirituele ondernemers geld vragen voor hun diensten, stuit nog wel eens op verzet. Alsof geestelijk voedsel sowieso gratis moet zijn. Maar dat mag gewoon iets kosten, vindt reli-professional Anne Stael. Ze richtte in 2009 ZIEN wat onzichtbaar is op en begeleidt organisaties op het gebied van zingeving, spiritualiteit en religie. Ze werkte onder meer voor de kloosterorden van de dominicanen en de trappisten en voor de alternatieve parochieclub Bezield Verband. Ze heeft inmiddels een groot netwerk van mensen met verschillende culturele en religieuze achtergronden.
Wie geld vraagt, laat zien dat hij gelooft in zijn eigen boodschap, vindt ze. Ze schreef er vorig jaar een betoog over in Volzin. “Het is not done om in religieuze kringen over geld te praten: het aantal keren dat men voor ‘een vrijwillige bijdrage’ de meest prachtige lezingen en cursussen kan bijwonen is nauwelijks te schatten”, schreef ze.

Login om meer te lezen
Log in om reacties te plaatsen

Doorzoek de website

 

 

Agenda