FacebookTwitterLinkedIn
maandag, 11 August 2014 10:33

Europese elite miskent reëel onbehagen

Volkspartijen moeten weer partijen van het volk worden Volkspartijen moeten weer partijen van het volk worden Tekst: Bert Ummelen Beeld: ANP Foto

Er waart een spook door Europa. Het heeft vele namen gekregen: anti-Europees, xenofoob, crypto-fascistisch. De populisten van onze dagen dolen aan de verkeerde kant van de geschiedenis, zeggen we als weldenkende mensen hoofdschuddend. Maar deze houding miskent de ernst en de diepte van de crisis in Europa, meent publicist Bert Ummelen. “Europa is geen feest voor truckers en Vogelaarwijken.”
Om de als kool groeiende populistische partijen in Europa te duiden is onder politieke denkers het meer rake begrip responsive parties in zwang gekomen. Te onderscheiden van responsible parties. Het gaat in dit vocabulaire om partijen die er minder op uit zijn bestuurlijke verantwoordelijkheid te dragen dan te reageren op gevoelens die onder de bevolking leven. In een weinig subtiele vertaling: onderbuikpartijen. Een kwalificatie die behalve vilein nogal gemakzuchtig is omdat eigenlijk wordt uitgesloten dat redelijke zorgen en verlangens van mensen worden vertolkt.

Bruine hoek
Ook schieten we niet veel op met de neiging om het bonte gezelschap dat de aanval heeft geopend op de gevestigde politieke orde in één en dezelfde bruine hoek te vegen. Het Franse Front National heeft zeker duistere wortels. Oprichter Jean-Marie Le Pen legde die onlangs, tot ongenoegen van dochter en partijleider Marine, nog eens bloot met zijn uitspraak ‘Volgende keer doen we ze in de oven’. Artiesten die ageren tegen het FN zouden dat lot moeten ondergaan. Prominent in hun rijen is de joodse zanger Patrick Bruel.
Natuurlijk speelde de oude Front-chef toen er heisa van kwam de vermoorde onschuld. En dochterlief, hoewel openlijk not amused, wees er op dat ook een onschuldige uitleg van de woorden mogelijk was. Haar vader had niet per se iets fouts gezegd, zijn fout was dat hij slechte (‘kwaadwillende’) verstaanders voor open doel had gezet. Bij ons glipte PVV-leider Geert Wilders meteen door de geboden nooduitgang. Le Pens woorden waren “zonder meer walgelijk’” – tenminste als ze “daadwerkelijk zo zijn bedoeld”.
Marine Le Pen is er in geslaagd het kwalijke verleden van haar partij te begraven. Zo kon het FN een massale aanhang krijgen. Dat het af en toe tevoorschijn komt valt op twee manieren uit te leggen: politieke bedrijfsongevallen of een geraffineerde strategie om de oude radicale aanhang aan boord te houden. Van een gewiekst politicus als Wilders zou je verwachten dat hij de tweede mogelijkheid niet uitsloot.
De liaison amoureuse tussen Marine en  onze Geert heeft veel pennen in beweging gebracht. Een erfgename van Franse bruinhemden en een deserteur van een liberale partij: wat voor huwelijk kon dat nou zijn? Het probleem is dat het populisme zich slecht laat vangen in de categorieën waarin we gewoon zijn om over politiek te denken en te praten.

Login om meer te lezen
Log in om reacties te plaatsen

Doorzoek de website

 

 

Agenda