FacebookTwitterLinkedIn
zaterdag, 31 May 2014 09:24

De onbekende Boeddha

Hoe anders is de Aziatische Boeddha dan die van het Westen? Hoe anders is de Aziatische Boeddha dan die van het Westen? Tekst: Paul van der Velde

Overal in Nederland komen we de Boeddha tegen. Er komen kalenders uit met zijn uitspraken, talloze beelden van hem staan in allerlei huizen, heel wat mensen volgen door te mediteren zijn pad. We zijn inmiddels heel erg vertrouwd geraakt met zijn gestalte, maar wat weten we nu zeker over deze prins Siddhartha Gautama, Shakyamuni, de ‘Stier onder de mannen’?

Als we heel eerlijk zijn, moeten we toegeven dat we maar heel weinig met zekerheid over de Boeddha kunnen zeggen. Aannemelijk is wel dat hij echt heeft bestaan. Dat mag een vreemde opmerking lijken, maar in de negentiende eeuw betwijfelden serieus betwijfeld of we in het geval van de Boeddha wel echt met een historische persoon te maken hebben. Een tijdlang heeft men zelfs gedacht dat de Boeddha uit Afrika zou komen gezien zijn typerende haardracht met kleine naar rechts draaiende krulletjes. Dat is inderdaad een kapsel dat je in Azië weinig ziet maar in Afrika des te meer. We hebben eenvoudigweg weinig historisch betrouwbare feiten over zijn leven.

We weten ook niet precies wanneer hij geleefd heeft. Tegenwoordig wordt hij meestal rond 480 tot 400 voor Christus geplaatst, maar die data zijn het gevolg van heel wat reconstructies en redeneringen. Enige jaren geleden schreef de grote boeddholoog Heinz Bechert zelfs een grondig academisch boek met als titel ‘When When Did the Buddha Live? The Controversy on the Dating of the Historical Buddha’. Deze discussie is nog lang niet voorbij en het is niet uitgesloten dat we de Boeddha over enkele decennia met andere jaartallen verbinden.

Zijn herkomst
Wat we aan biografieën van de Boeddha hebben, stamt uit veel latere perioden dan de tijd waarin hij geleefd zou hebben. We moeten bovendien niet vergeten dat we eigenlijk geen enkele echte biografie van de Boeddha hebben. Wat ons ter beschikking staat, zijn hagiografieën, legendarische beschrijvingen over zijn leven. In deze hagiografieën gebeuren dan ook de meest wonderbaarlijke incidenten. Hoe later we in de geschiedenis belanden, hoe wonderbaarlijker de voorvallen worden, zo lijkt het wel. Van eenduidigheid is in deze hagiografieën absoluut geen sprake. Zo zijn er teksten waarin wordt gesteld dat de moeder van de Boeddha kort na zijn geboorte overleed, terwijl in andere versies wordt verhaald hoe zijn moeder samen met zijn vader wenend afscheid van hem nam toen hij het paleis verliet om een ascetisch leven te gaan leiden. Hier komt nog eens bij dat zijn levensloop precies lijkt op die van de Jina, de stichter van het jainisme en op die van andere grote heiligen uit zijn tijd. In het oude India lijkt bijna sprake te zijn van een sjabloon van de ‘ideale heilige’.

Login om meer te lezen
Log in om reacties te plaatsen

Doorzoek de website

 

 

Agenda