FacebookTwitterLinkedIn
maandag, 10 March 2014 11:48

Voor zijn werk naar de kerk

Nijkerker Bert van der Kruk op zoek naar gelovigen in Amersfoort Nijkerker Bert van der Kruk op zoek naar gelovigen in Amersfoort Tekst: Willem Meuleman. Foto: Frans Kanters

Voor het blad Volzin dompelde de Nijkerkse journalist Bert van de Kruk zich onder in religieus Amersfoort. “We moeten niet doen alsof de kerk is uitgestorven,” zegt hij. “Dat is niet waar. Alleen veel mensen weten dat niet.” En: “Er gebeurt een hoop malligheid, soms lusten de honden er geen brood van.” Bert genoot, verbaasde zich en vloekte zelfs een keer.

Hij werd in Den Haag geboren en zwierf het land door, totdat hij op zijn 18de in Amersfoort belandde. Daar woonde hij tot 2003. Zijn thuis is nu Nijkerk, waar hij met vrouw en drie kinderen woont. Hij schreef veel over spirituele zaken, levensbeschouwing en religie. Voor het ANP en de NCRV, radio en televisie. “Over Salman Rushdie, de opkomst van de islam, Bolkestein en de integratiediscussie en over de bisschoppen Gijsen en Bär.”

Bert noemt de kerkelijke wereld een ‘fascinerende wereld’. “Ik bekijk het altijd van de buitenkant, maar ken het ook van de binnenkant. Ik ga altijd op zoek naar de zaken waar mensen zich druk over maken, en ik wil altijd weten wat er goed en wat er niet goed gaat.”

Zelf werd hij gereformeerd opgevoed. “Zeg maar mainstream protestant.” Hij brak nooit helemaal met de kerk. “Nee, ik ben wel vervreemd van de kerk, maar heb geen afscheid genomen. Uit respect voor mijn opvoeding. Wel afstand, maar geen afscheid. Ik ga af en toe voor mijn werk naar de kerk en dat vind ik leuk.”

Poëzie

Vrienden van hem zeiden de kerk wel vaarwel. “Ze vonden tegenstrijdigheden in de bijbel. Dus die verhalen klopten niet, zeiden ze. Maar de bijbel is pure poëzie. Ik kwam bij de Rafaëlkerk en de voorganger vertelde over de schepping van de aarde. Ik dacht, die heeft niet goed opgelet. De bijbel is verbeelding en daar houd ik van.”

In het gelovige leven van Amersfoort trof Bert spanningen in de rooms-katholieke kerk, waar in de St. Franciscus Xaveriuskerk kritiek was van gelovigen op de in hun ogen ouderwetse aanpak van pastor Tuan. “Er werd een verklaring voorgelezen, terwijl de pastor er naast stond. Dat voelde ongemakkelijk, alsof ik in een privéhuiselijke situatie was beland. Hij gaf zijn ouderwetse manier van werken toe en beloofde eraan te werken.”

Bovengemiddeld

Amersfoort is volgens de kerkschrijver bovengemiddeld. “Kijk eens op kerkpleinamersfoort.nl. Er zijn zoveel verschillende kerken.” Voor Volzin, het magazine voor religie en samenleving, schreef hij een speciale bijlage. “Ik zag slechts een klein deel, in werkelijkheid gebeurt er veel meer. Mensen hebben daar geen weet van. Ze weten niet van elkaar waar een ieder mee bezig is.”

Bert vergelijkt de gelovigen het liefst met sporters. “Eenzelfde beeld zou je krijgen als je een reportage maakt over Amersfoort als sportstad. Dan ga je kijken bij voetbal, hockey, badminton en de bobsleeclub in wording. Je krijgt dan een versplinterd beeld. Ze hebben allemaal gemeen dat ze bewegen en sporten. Maar je moet een voetballer niet laten spelen volgens de hockeyregels. Laat ze lekker hun gang gaan, als ze mij maar met rust laten als ik niet wil sporten.”

Zo is het ook met geloven in Amersfoort, vindt hij. “Het is gek dat de orthodoxe boodschap, indien hip verpakt, goed valt bij de mensen. En bij mensen uit alle hoeken en gaten in de samenleving. Ik begrijp niet dat mensen het daar lang uithouden. Tegelijkertijd denk ik: ik hoef dit niet aan te horen. De mensen zijn daar vrijwillig, ze zijn niets verplicht. Ze doen zichzelf dat aan, fascinerend.”

Bert ging van lezingen in de Bergkerk naar de massabijeenkomst van de Rafaëlkerk op bedrijventerrein Calveen, en van de dienst in de Franciscus Xaveriuskerk naar de gospelmuziek van de Doorbrekers in De Flint.

“Het is leuk om overal zo binnen te lopen. Mensen zouden dat veel vaker moeten doen. Maar ik moet eerlijk zeggen dat ik ook wel een keer in gedachten heb gevloekt! In de evangelische wereld zit soms achter één zin, een hele wereld. Bij de Rafaelgemeente was een kindje geboren. De voorganger zei dat hij precies wist hoe God dacht. Dat vind ik al behoorlijk aanmatigend. Zegt hij: Dank u heer, dat u Jan-Dirk heeft laten zien dat zijn gezin nog niet compleet was. Dus God heeft het niet tegen man én vrouw, maar zegt alleen tegen Jan-Dirk dat hij zijn vrouw weer moet bestijgen. De man is in heel wat evangelische kringen nog steeds de baas van het gezin. Daar krijg ik een vervelend gevoel bij.”

Bert interviewde ook stadsdichter Cees van Weerd. Die wees het café als zijn favoriete spirituele plek aan. “Mensen wijzen vaker op de plek waar het gesprek of de ontmoeting plaatsvindt. Religie is sociaal zijn, bij elkaar zijn, luisteren en kijken naar de ander.”

De Joriskerk en de Franciscus Xaveriuskerk, Bert moet er niet aan denken dat de kerken ooit verdwijnen. “Dat zou een ramp zijn. Kerken zijn vaak vertrouwde bakens in de wijk. Zo moeten de St. Josepkerk in Hooglanderveen en de St. Martinuskerk in Hoogland ook nooit verdwijnen.”

Zelf gaat Bert op zondagmorgen niet naar de kerk, maar pakt hij het liefst de fiets en doorkruist hij polder Arkemheen. “Dan hoor ik de kerkklokken van Nijkerk en Bunschoten. En ik hoor mijn eigen kerkdienst: het gekwetter van de vogels.”


Dit artikel verscheen op 4 maart 2014 in de Amersfoortse Courant. De special over Amersfoort verscheen in het februarinummer van Volzin.

Login om meer te lezen
Log in om reacties te plaatsen

Doorzoek de website

 

 

Agenda