Is er iets?

‹ Terug naar overzicht
Geplaatst op:

Ietsisme

“Ik geloof wel dat er iets is,” zegt mijn nietsvermoedende gesprekspartner, die ik hier als filosoof natuurlijk niet mee laat wegkomen. ‘Iets’ blijft niets als er niets van te merken valt. Zien we het niet en voelen we het niet, dan hebben we misschien nog met een gas van doen. Ruiken we het ook niet, dan hebben we het misschien over een gedachte, hoewel we die soms toch ook voelen. Dus daag ik de vriendin, die het gesprek vol onbegrip voor gelovige mensen begon, uit eens te benoemen wat dan voor iets. Dat wist ze niet precies, maar in ieder geval “is niets toevallig.” Aha, daar was het dus om te doen. Verhelderend zei ze nog: “Alles heeft een reden, denk ik.”

Het was niet de eerste keer dat ik van naar eigen zeggen fervente atheïsten dit schrijnend ‘ietsisme’ kreeg toegeworpen – en het zal ook niet de laatste keer zijn. Het is tijdseigen en misschien ook wel ’s lands eigen om zich in te dekken en zogezegd geen geloofskleur te bekennen. Maar zoals eens de Atheense horzel Sokrates liet ik mijn omzichtige prooi niet meer los. Wie zegt dat alles met een reden komt, dat alles beschikt, geschikt en gerangschikt is en niets zonder meer toevalt, moet zich nader verklaren tegenover al het schijnbaar redeloze en tragische. En daarover bestaat een lange traditie van gekibbel en gekrakeel, maar dan gaat het over God. Verdekt hebben we het nog altijd over die oude thema’s, maar dan zonder verplichtingen.

Hoe verschillen moderne ‘ietsisten’ werkelijk van apologeten die menen dat God er wel zijn bedoeling mee zal hebben? Misschien alleen door ironie.

Daniël Zevenhuizen (1996) is student filosofie aan de Radboud Universiteit in Nijmegen en peilt het geloof en ongeloof van zijn medemens in deze tijd.