FacebookTwitterLinkedIn
dinsdag, 11 September 2018 11:15

Liefde en het alledaagse

Tekst: Liesbeth Jansen Tekst: Liesbeth Jansen

Een prachtig interview met Esther Perel, anderhalve week geleden bij Zomergasten. Als geen ander weet ze de pijnpunten van de liefde in deze tijd te benoemen en duiden, zonder met een beschuldigende vinger in welke richting dan ook te wijzen. Ze kijkt op een eigentijdse manier naar tijdloze problemen zoals ontrouw, en opent daarmee een nieuw perspectief dat voor veel mensen een verademing zal zijn.

Interessant is dat steeds wanneer er goede, echte gesprekken worden gevoerd over de liefde en seksualiteit, er begrippen opduiken die oorspronkelijk een religieus kader hadden – ook bij Perel. Woorden als overgave, wonder, paradijs en opnieuw geboren worden. Is het mogelijk dat, ondanks het feit dat we God definitief dood hebben verklaard en de kerk enkel nog cultureel erfgoed is, wijzelf en onze verlangens niet wezenlijk veranderd zijn? Verlangen we nog steeds hetzelfde, namelijk om ons eigen kleine persoontje te overstijgen en de wereld met nieuwe ogen te zien? Met als verschil dat we dat verlangen niet meer op God richten, maar op onze geliefde? En misschien is dat óók een reden waarom zoveel relaties stuklopen: omdat een partner nou eenmaal niet God is. Omdat er in een relatie, naast wonder en overgave ook gewoon vuilniszakken aan straat moeten worden gezet en kinderen naar school gebracht.

Esther Perel zei ergens dat we nu van één persoon verwachten waarin ooit een heel dorp voorzag. Nu de traditionele verbanden van dorp, familie en kerk zijn weggevallen, is onze relatie het centrum van ons leven geworden, we zijn een wereldje-met-z’n-tweeën. Daarmee stijgen de verwachtingen aan onze partner, onze relatie en onszelf tot in het oneindige. We willen geborgenheid én spanning, we willen groots en meeslepend leven en tegelijk het veilige en alledaagse. Er zijn een aantal oplossingen te verzinnen voor dit innerlijke conflict: we kunnen ons verlangen naar spanning zoeken bij een ander en dus een affaire aangaan, en daarmee onze relatie op het spel zetten. We kunnen in therapie gaan en bezien of we beide kanten van de medaille toch bij één persoon kunnen vinden. Of we kunnen erin berusten dat deze combinatie onmogelijk is en ons verlangen naar avontuur en transformatie onderdrukken.

In een samenleving waarin zelfvoldoening een culturele eis is geworden, is het wellicht verstandig om allereerst eens aan verwachtingsmanagement te doen: moeten we daadwerkelijk alles hebben, kunnen en willen? Of zou het kunnen dat ook hier geldt less is more? In de theologie is uitvoerig over dit thema nagedacht. Net als over de betekenis van begrippen als wonder, transformatie en paradijs. Wanneer we bijvoorbeeld hevig verliefd zijn op iemand anders dan onze partner, en verzuchten dat het samenzijn met hem of haar net het paradijs is, dan kan het nuttig zijn om te weten dat theologen behoorlijk kritisch zijn op de notie ‘paradijs’. In plaats van een toestand van voortdurende gelukzaligheid, beschrijven zij haar juist als positie van onwetendheid en naïviteit. Dergelijke inzichten kunnen fungeren als een spiegel voor de ziel wanneer de liefde ons in een crisis manoeuvreert waaruit we even geen uitweg zien.

Liesbeth Jansen is promovenda theologie. Ze doet onderzoek naar de verhouding tussen liefde en religie. Op woensdag 10 oktober spreekt ze bij het Kunst- en Filosofie Café in Doetinchem: https://www.kunstenfilosofiecafe.nl/de-gebroken-avond

Log in om reacties te plaatsen

Doorzoek de website

 

 

Agenda