FacebookTwitterLinkedIn
dinsdag, 25 September 2018 14:00

Waarom Taizé jongeren trekt

Tekst: Jasmijn Olk Tekst: Jasmijn Olk Beeld: Christian Pulfrich

Elk jaar bezoeken duizenden jongeren de oecumenische kloostergemeenschap in het Franse dorp Taizé. Onder hen katholieken, protestanten, oosters-orthodoxen, agnosten en zelfs atheïsten. Wat is het geheim van het mateloos populaire bedevaartsoord?

Voor veel jongeren is een verblijf in het Franse klooster een manier om vrienden te maken van over de hele wereld. Ze ontmoeten er een zomerliefde, maken samen muziek en kamperen voor het eerst zonder ouders. Maar Taizé is meer dan alleen dat. Op religieus vlak biedt de gemeenschap de jonge bezoekers iets unieks. Het klassieke geloofsverhaal wordt aangeboden op een manier die toegankelijk en relevant is. Jongeren worden uitgedaagd naar betekenis te zoeken, zowel individueel als binnen een gemeenschap en traditie.

Opluchting
Ook ik heb de gemeenschap meerdere malen bezocht. De ontvangst bij aankomst staat symbool voor de algemene gang van zaken: net gearriveerde pelgrims worden van hot naar her gestuurd, aangesproken in gebrekkig Engels, maar staan desondanks binnen no-time in de juiste barak. Het ontvangen van grote groepen jongeren dwingt de broeders tot creatieve oplossingen, zowel praktisch als theologisch. Ook de bezoekers zelf laten hun creativiteit de vrije loop. Tijdens het schoonmaken van wc’s en het wachten op een maaltijd komen mooie ontmoetingen tot stand, wordt muziek gemaakt en talloze spelletjes verzonnen. Openheid en spontaniteit liggen aan de wortels van de gemeenschap. In een documentaire vertelt oprichter frère Roger (1915-2005) hoe angstig hij was toen de gemeenschap een vast en groot kerkgebouw kreeg. Hij was bang dat het gebouw hen zou beperken. Opgelucht ademhalen kon hij pas weer toen de achterwand van de kerk moest worden afgebroken – de kerk was niet groot genoeg voor alle pelgrims die de gemeenschap wilden bezoeken. Met grote tenten improviseerde hij een nieuwe, grotere kerk. Daar voelde hij zich pas echt thuis.

Bijbelkennis
De sensitiviteit voor improvisatie sluit aan bij de behoefte van jongeren. Prominent godsdienstfilosoof Charles Taylor stelt dat veel jongeren zich verzetten tegen dogmatische religies die voorschrijven wat moreel goed en slecht is. Hun persoonlijke zoektocht naar betekenis kenmerkt zich door openheid: het idee dat iedereen welkom is, zonder muren op te trekken tussen verschillende religieuze tradities en opvattingen. In Taizé komt dit alles samen.
In de liturgie is openheid belangrijk: ook wie geen christelijke achtergrond heeft kan in de gemeenschappelijke gebeden meedoen. Uniek zijn de zogenaamde ‘Taizéliederen’: korte liederen, meestal bestaand uit één of twee versregels, die meditatief worden herhaald. Ook de centrale bijbellezing in het ochtend- en avondgebed bestaat uit een korte passage, niet meer dan een aantal verzen. De teksten moeten begrepen kunnen worden zonder extra uitleg, verklaren de broeders. Zij vinden het belangrijk dat er geen verschillen ontstaan tussen bezoekers met meer of mindere mate van bijbelkennis.

Geen antwoorden
Klinkklare antwoorden heeft de gemeenschap niet. De jongeren worden uitgedaagd om op zoek te gaan naar een nieuwe betekenis van de eeuwenoude teksten en tradities. Hen wordt gevraagd: hoe kunnen we de kern van het evangelie vandaag de dag in praktijk brengen?
De persoonlijke zoektocht wordt in Taizé wel altijd vanuit een christelijk perspectief benaderd. Het verhaal van Jezus, de verlossing en het kruis wordt niet geschuwd. De Bijbel is ook het uitgangspunt tijdens de dagelijkse discussiegroepen. Deze worden door een broeder vol grapjes en in toegankelijk taalgebruik ingeleid. “Hij doet het heel boeiend en komisch tegelijk en daar houd ik van: luchthartig kunnen praten over het serieuze en serieus over het luchthartige”, zegt een bezoeker.
Om discussie op gang te brengen zijn vragen geformuleerd. Een deel van deze vragen zijn specifiek toegespitst op de christelijke traditie (‘wie is God voor jou?’, ‘welke rol speelt Jezus in jouw leven?’) en een deel zijn voor jongeren van alle achtergronden toegankelijk (‘welke rol speelt vertrouwen in jouw leven?’, ‘wat kunnen wij bijdragen aan een betere wereld?’). Elk van de vragen nodigt uit tot nadenken over een diepere laag van betekenis in het leven. Een reflectie waar veel jongeren behoefte aan hebben, maar waar zij in het dagelijks leven vaak niet aan toe komen.

Verdeeldheid
Door deze gemeenschappelijke, christelijke basis wordt duidelijk: niet het onderscheid tussen verschillende culturen en achtergronden is belangrijk, maar juist een diepe verbondenheid. Met bepaalde ervaringen, bijvoorbeeld angst of onzekerheid, krijgt namelijk iedereen te maken. Orthodox of protestants, Nederlander of Italiaan. Tijdens het uitwisselen van persoonlijke ervaringen wordt zichtbaar dat iedereen hier op een andere manier mee omgaat. Daar valt veel van te leren. De gemeenschap laat zien: verschillen zorgen niet voor verdeeldheid, maar juist voor een mozaïek aan reflecties op eenzelfde traditie en eenzelfde verhaal. Een heldere boodschap, in een klimaat waarin individualisme en verdeeldheid de boventoon lijken te voeren. In Taizé kun je ervaren, al is het maar voor een weekje, dat een alternatief mogelijk is. Een alternatief waarin mensen naar elkaar luisteren, open staan voor nieuwe ideeën en de liefde van God voelbaar aanwezig is.

Log in om reacties te plaatsen

Doorzoek de website

 

 

Agenda