FacebookTwitterLinkedIn
vrijdag, 23 October 2015 12:30

Willem Aantjes (1923-2015):'De minste onder vele broederen'

Willem Aantjes (1923-2015):'De minste onder vele broederen' Tekst: Bert van der Kruk Beeld: Dirk Hol

Donderdag 22 oktober overleed in zijn woonplaats Utrecht Willem Aantjes, voormalig christendemocratisch politicus én warmhartig en kritisch volger van Volzin en Hervormd Nederland. “Ieder mens maakt fouten; wie ben ik om te zeggen dat je geen fouten mag maken”, zo vertrouwde hij in 2012 aan Volzin toe.
Willem Aantjes (Bleskensgraaf, 1923) was een van de oprichters van het CDA. Hij was fractievoorzitter van de Anti-Revolutionaire Partij en later het CDA in de Tweede Kamer. In 1978 trad hij af nadat over zijn vermeende oorlogsverleden grote consternatie was ontstaan. Aantjes groeide op in een gereformeerde-bondsgezin in de Alblasserwaard.

Willem Aantjes over zijn favoriete gedicht, De buit, van Geerten Gossaert:
“Mijn hele leven heeft dit gedicht een rol gespeeld. Veel mensen zullen denken dat ik het vooral betrek op wat mij in de politiek is overkomen. Ik snap dat wel, maar het is niet zo, al moet ik zeggen dat ik het ook daarin herken. Maar De Buit was op het gymnasium al een lievelingsgedicht. Het resoneert met mijn religieuze wortels. Ik ben van dat lijdelijkheidsgeloof uit de Alblasserwaard wel helemaal bevrijd, hoop ik, maar je neemt het toch altijd met je mee hè. In de tijd dat ik het gedicht leerde kennen, had ik dat geloof nog wel en dronk ik de woorden in. Ik heb de bundel meegenomen naar Duitsland. Ik ben uit dat land vertrokken met achterlating van alles, dus ook Gossaert. Dat gebeurde op een voor velen aanvechtbare manier, maar daar heb ik niks mee te maken; ik heb alleen met mijn eigen geweten te maken.

Ik ben een vreselijke individualist, maar ik hoor wel ergens bij. Dat was op het gymnasium al zo: een beetje elitaire school waar ik mijn weg moest vinden. Ik was deel van het heir, maar de minste onder vele broederen. En ik was alleen. Dat schrijnde. Het geldt tot in het CDA aan toe: ik hóór bij die club, maar ik ga er niet in op. Het zijn mijn broeders, ik ben deel van het leger, maar wel aan de rand, ter vleugle. Ik heb de strijd wél gestreden, ik ben niet weggelopen. Maar pas op, niet tot victorie hè. Anderen zullen misschien zeggen dat ik prachtige dingen bereikt hebt. Dat zal wel: jullie weten allemaal niet wat er mislukt is, wat ik fout gedaan heb. O, denkt iedereen nu weer: die oorlog! Maar daar denk ik helemaal niet aan, ik denk er bijvoorbeeld aan dat ik ook mensen beschadigd heb. Die oorlog heb ik niet fout gedaan, daar sta ik tot op de dag van vandaag achter. Ik heb er een goed geweten van. Ik heb mijn handelen getoetst aan mijn eigen criteria, en laat iemand maar eens zeggen wat daar niet aan deugt. Maar het is niet buiten mijzelf om gegaan. Aan de politieke gevolgen ervan heb ik natuurlijk wel wonden overgehouden, en die schrijnen nog steeds. Ze zijn niet genezen, nee natuurlijk niet. Dat zou ook heel merkwaardig zijn. Ergens is er een wonde, dat is de enige buit. Maar die hou ik verborgen, daar heeft niemand wat mee te maken. Dan wordt het lamentabel, dat wil ik niet. Het zijn de gevolgen van mijn eigen daden.

Ik wil niet zeggen dat het vroeger allemaal beter was met het CDA. Maar de partij is het vertrouwen kwijt. De samenwerking met de PVV heeft ons de genadeklap toegediend. Daar moeten we ons nu van herstellen. Voor mij is het probleem opgelost als mensen als Bleker, Verhagen en Hillen één keer zeggen: we hebben ons vergist. Daarmee is het af. Ze hoeven niet op de knieën. Ieder mens maakt fouten; wie ben ik om te zeggen dat je geen fouten mag maken.”

DE BUIT

De minste onder vele broedren,
Ter vleugle van het heir, alleen,
Heb, onder ’t heete middagbranden,
Ook ík mijn strijd gestreên!

Niet tot victorie! Neergeslagen
Lang voor het einde van den dag,
Heb ik alleenlijk weggedragen
Uit dezen slag

(O, schaamtevol verborgen onder
’T gewaad van die genezen schijnt)
Een ongeneeselijke wonde –
Die schrijnt.

Geerten Gossaert (1884-1958), uit Experimenten (1911)

 

Log in om reacties te plaatsen

Doorzoek de website

 

 

Agenda