FacebookTwitterLinkedIn
  • VOLZIN 2019: NUMMER 1

    VOLZIN 2019: NUMMER 1

      Volzin organiseerde in samenwerking met Tilburg University een schrijfwedstrijd. Thema was: ‘Kunst
    02 januari 2019 - Lees meer
woensdag, 27 September 2017 09:00

Preken voor sceptici

Janneke Stegeman Janneke Stegeman Tekst: Anouschka van Wettum

Een theoloog heeft de opdracht de Bijbel naar vandaag te vertalen. Als een schipper op een veerpont brengt hij Bijbelverhalen naar de mensen toe, maar ook andersom. Janneke Stegeman schippert op het pontje ‘Bevrijding’: haar preken verhalen over de beweeglijkheid van de bijbelse traditie. Deze zijn nu gebundeld in Heb je hem weer. 24 preken voor sceptici en andere gelovigen.
Stegeman leest de Bijbel “op zo'n manier dat niet alleen gebeurtenissen maar ook jijzelf en wat je voor waar hield in een nieuw licht komen te staan”. Het verhaal van Jona en de walvis doet een nieuwe blik werpen op actuele onderwerpen zoals verdronken bootvluchtelingen, en de toren van Babel vertelt ons iets over angst voor terrorisme en de menselijke drang naar veiligheid. Het verhaal over Martha en Maria is vandaag niet langer een strijd tussen ijver en vroomheid onder vrouwen, maar een aansporing om niet met alles tegelijk bezig te zijn.
De vorm van Stegemans preken maakt ze toegankelijk. Uit de Bijbel geciteerde verzen staan boven de preken als poëzie en de theoloog klinkt bijna als een columnist. Ze schrijft over vrouwen, armen, en buitenlandse afkomst. Ze gaan over hoe je je persoonlijk kunt verhouden tot Bijbelteksten en dogma's. "Mensen denken vaak dat geloof draait om vaststaande waarheden, die de dominee al prekend nog eens kracht bij zet. Voor mij is de preek een uniek en heerlijk speelveld: wie preekt, mag mensen aanspreken op alle niveaus – hoofd, hart en ziel, en zelfs onderbuik."
Neem Stegemans preek over de vrouw bij de bron. Het gaat om Jezus die een vrouw aanspreekt en haar vraagt waar haar man is. Zij antwoordt "Ik heb geen man", waarop Jezus zegt "Mooi zeg je dat: 'Een man heb ik niet.' Want vijf mannen heb je gehad en die je nu hebt, is je man niet." Een vreemd gesprek, vindt Stegeman, waarin een vreemdeling een vrouw naar haar mannen vraagt op een ontmoetingsplek voor geliefden. Dan vertelt ze over de rol die macht speelt in de Bijbel. Door de Griekse tekst opnieuw te lezen, komt de theoloog erachter dat de zes ‘mannen’ van de vrouw ook gelezen kunnen worden als de zes overheersers over haar volk. Het woord voor ‘echtgenoot’ betekent namelijk ook ‘heerser’. Jezus legt hier bloot wat de vrouw beperkt in haar vrijheid: "In dit gesprek wordt benoemd wat beknellend is - het water halen, de vreemde machten, en ook vrouw-zijn in een mannenwereld."
Zo betrekt Stegeman de lezer of toehoorder om mee te denken, juist omdat traditie "de boel levend houdt" en daarmee de discussie. Het resultaat is een bundel die aanspreekt, herkenning zoekt en prikkelt om creatief te denken. Wat als het anders kan met de wereld? Wat als verandering begint met Jezus volgen?
De bundel zal niet voor iedereen zijn. Een doorgewinterde prekenliefhebber mist een bepaalde diepgang en zal de voornamelijk vrouwelijke blik vreemd voorkomen. Maar voor nieuwkomers, afvalligen – sceptici en andere gelovigen – gaan de preken terug naar de kern, waar het allemaal begint. Een verlangen naar bevrijding.

Janneke Stegeman
Heb je hem weer.
Van Gennep, 170 blz., € 16,90

Log in om reacties te plaatsen

Doorzoek de website

 

 

Agenda