FacebookTwitterLinkedIn
donderdag, 18 February 2016 16:25

Gerard Swüste: Altijd hetzelfde lied

Meer dan twintig jaar heeft Gerard Swüste, vele jaren voorganger in de Amsterdamse Dominicuskerk, zich intensief bezig gehouden met de Psalmen. In Altijd hetzelfde lied krijgen ze alle 150 een plek in de vorm van een bewerking die dicht bij de grondtekst blijft en toch eigentijds is. In zijn inleiding schrijft de auteur dat hij de liederen heeft willen verlossen “van vrome woorden en van termen die in onze omgangstaal niet meer gebruikt worden”. Prettig is ook dat elke psalm een korte toelichting heeft die voorkomt dat een lezer zomaar in het diepe wordt gegooid. Al met al is het een prachtig boek, zowel door de poëtische inhoud als ook door de aangename bladspiegel en fraaie vormgeving.
Het is onmogelijk hier alle teksten de revue te laten passeren. Een mooi inkijkje biedt echter het bundeltje lof- en dankpsalmen (103-106), waarmee deel IV van deze oude collectie afsluit. Psalm 103 bezingt uitgebreid de vergevingsgezindheid van God. In de woorden van Swüste wordt dat: de Levende leeft met je mee, is zorgzaam / geduldig en een en al goedheid; / hij blijft je niet achtervolgen met verwijten, / draagt je niet eeuwig van alles na. Deze taal is eigentijds en naturel, zonder aan kracht te verliezen.
In zijn toelichting op Psalm 104, een scheppingslied, onderstreept Swüste dat God nog altijd scheppend aanwezig is in deze wereld. “De schepping gaat nog steeds door, de Levende is de ziel ervan.” Deze evolutionaire gedachte schemert al een beetje door in dit oude lied. Fraai is ook de wijze waarop hij in Psalm 105 de stemming bij de uittocht uit Egypte typeert. Waar menige vertaling het volk van God ‘in vreugde’ of ‘met blijdschap’ laat vertrekken, kiest Swüste op rake wijze voor het minder houterige ‘euforie’. In Psalm 106 blijkt er vervolgens weinig over van die euforie. Want niet lang na de uittocht laat het volk zich in met heidense idolen, en gaan mensen “helemaal op in hun gedoe”.
Iets te eufoor lijkt de tekst op de achterflap van het boek. Daar wordt beweerd dat de mens de laatste 2500 jaar in wezen niet veel veranderd is en de psalmen daarmee nog steeds actueel zijn. Bij zo’n stelling kun je de nodige vraagtekens plaatsen. De moderne mens voelt zich minder of totaal niet afhankelijk van God en worstelt vaak met heel andere vragen dan de psalmdichter. Lang niet alle 150 liederen hebben eenzelfde actualiteitswaarde. In de praktijk koesteren gelovigen tien tot twintig lievelingspsalmen. In tien of twintig andere teksten zijn er flarden tekst die herkenning oproepen of kunnen troosten en inspireren. Voor de overige liederen geldt dat nauwelijks of niet. Dat auteur toch een vertaling of bewerking van het geheel aanbieden, heeft dan iets van overtollige goede werken.
Dat doet niet af aan de waarde van dit boek. Swüste biedt in zijn weergave van de Psalmen keer op keer iets extra’s. Dat zit met name in zijn taal die toegankelijk is zonder plat te worden. Mensen die weinig met de oude geloofstaal hebben, kunnen aangenaam verrast worden als ze deze teksten onder ogen krijgen. Deze uiterst fraaie bundel leent zich zowel voor persoonlijk gebruik als voor het vieren van de getijden in kerkelijk verband. (Jan Offringa)

Gerard Swüste: Altijd hetzelfde lied. 150 psalmen bewerkt en toegelicht (Skandalon, 446 blz., €39,50)

Log in om reacties te plaatsen

Doorzoek de website

 

 

Agenda