FacebookTwitterLinkedIn
  • VOLZIN 2019: NUMMER 1

    VOLZIN 2019: NUMMER 1

      Volzin organiseerde in samenwerking met Tilburg University een schrijfwedstrijd. Thema was: ‘Kunst
    02 januari 2019 - Lees meer
dinsdag, 15 December 2015 15:37

Eva Illouz: Waarom liefde pijn doet

Je bent verliefd. Het is wederzijds. Jullie kunnen samen je geluk niet op. Iedereen wil zijn zoals jullie. Het blijft ook goed gaan. Twee jaar lang lijkt het alsof de liefde voor eeuwig zal duren. Daarna verandert er iets. Het voelt niet meer hetzelfde. Nog met de gouden tijden in het achterhoofd proberen jullie het nog een tijdje. Maar het werkt niet meer. Jullie gaan uit elkaar. Wat heb je verkeerd gedaan?

Het is die vraag waarop de Israëlische sociologe Eva Illouz zich richt in haar boek Waarom liefde pijn doet Een sociologische verklaring. Illouz kijkt naar maatschappelijke factoren om te verklaren waarom liefdesrelaties stranden. Volgens haar zijn mensen veel te snel geneigd om zichzelf de schuld te geven van een mislukte liefde. Dat is haast een onontkoombare neiging in een hyperindividualistische samenleving waarin iedereen verantwoordelijk is voor zijn eigen geluk.

Een zo’n maatschappelijke factor die de auteur behandelt, is die van het ‘erotisch kapitaal´. De hoeveelheid en kwaliteit van erotische contacten die iemand met verschillende mensen heeft gehad, kan in onze tijd rekenen op maatschappelijke waardering. Dit kapitaal kan weer symbool staan voor andere eigenschappen die iemand kan hebben zoals aantrekkelijkheid en zelfverzekerdheid. Illouz schrijft: “Juist doordat de seksuele arena een competitieve arena is geworden waar je status en erotisch kapitaal verwerft, en doordat dit erotische kapitaal bij mannen en vrouwen andere routes aflegt, groeit de bindingsangst van mannen uit tot een cultureel probleem.” Dat een man een vrouw verlaat, ligt niet noodzakelijk aan het handelen van de vrouw maar kan ook aan de ambities van de man liggen.

De auteur kaart ook het probleem van de verbeelding aan. Beelden van een perfecte relatie zien we in onze moderne tijd overal. Dat kan de manier waarop wij onze eigen relaties voorstellen beïnvloeden. Zulke beelden kunnen leiden tot hooggespannen verwachtingen ten aanzien van relaties. Elke relatie voelt vervolgens aan als een mislukking omdat een relatie er niet uitziet als een Hollywoodfilm. Datingsites – een verschijnsel dat in het boek overigens grondig geanalyseerd wordt – maken het tegelijkertijd mogelijk om te zoeken naar een partner die voldoet “aan jouw uiterst complexe en intense emotionele aspiraties”. Zo’n verfijnd zoekproces houdt de illusie in stand dat het mogelijk is ‘de ware’ te vinden om een Hollywoodrelatie mee te beleven. Bekende voorbeelden uit de popcultuur voorzien de stellingen van de socioloog in het boek van kleur. De televisieserie Sex and the City passeert bijvoorbeeld vaak de revue als studieobject. Analyses krijgen daardoor wel eerder een Amerikaans dan een puur westers karakter.

Inzien hoe maatschappelijke krachten voor het mislukken van de eigen relatie kunnen zorgen is bevrijdend. Het is tegelijkertijd ook misleidend. Zijn die krachten wel zo machtig als de schrijfster ze voorstelt? Bestaan ze eigenlijk überhaupt wel? De effecten die Illouz toeschrijft aan maatschappelijke krachten zijn herkenbaar, maar dat bewijst niet hun bestaan. Met een theoretische studie als deze blijft het daarom uitkijken. (Lucas van Heerikhuizen)

Eva Illouz: Waarom liefde pijn doet. Een sociologische verklaring (De Bezige Bij, 352 blz., € 29,90)

Log in om reacties te plaatsen

Doorzoek de website

 

 

Agenda